Britanya’da Muhafazakar Parti ezici çoğunlukla iktidara geldi

İşçi Partisinin 1935 yılından bu yana en kötü yenilgiyi aldığı genel seçimlerde, Muhafazakar Parti 364 milletvekili çıkartarak, tek başına hükümeti kurma hakkını kazandı. Başbakan Boris Johnson, Kraliçe 2. Elizabeth’e giderek, hükümeti kurma görevini aldı. İskoçya’da 59 milletvekilinden 48’ni kazanan İskoçya Ulusal Partisi, ülkenin Birleşik Krallık’tan ayrılması için referandum istedi
Mihrişah Safa

İşçi Partisinin 1935 yılından bu yana en kötü yenilgiyi aldığı genel seçimlerde, Muhafazakar Parti 364 milletvekili çıkartarak, tek başına hükümeti kurma hakkını kazandı. Başbakan Boris Johnson, Kraliçe 2. Elizabeth’e giderek, hükümeti kurma görevini aldı. İskoçya’da 59 milletvekilinden 48’ni kazanan İskoçya Ulusal Partisi, ülkenin Birleşik Krallık’tan ayrılması için referandum istedi

Parlamentoya 1983’den sonra ilk defa Türkiye kökenli bir milletvekili seçildi. Enfield North bölgesinden Feryal Clark, İşçi Partisinden Avam Kamarasına girmeyi başardı. Diğer 3 Türk kökenli aday seçimleri kazanamadı

Britanya’da yapılan genel seçimlerde oyların büyük çoğunluğunu alarak seçimleri kazanan Muhafazakar Parti, Başbakan Boris Johnson’un liderliğinde yeni hükümeti kurma hazırlığına başladı.

Brexit nedeniyle erken seçime gidilen ülkede, son sonuçlara göre Muhafazakar Parti oyların yüzde 45’ni alarak 364 milletvekili kazandı. 1987 yılında Margaret Thatcher döneminden bu yana en büyük seçim zaferi kazanan Muhafazakar Parti, özellikle İşçi Partisinin egemen olduğu orta İngiltere’de oyların çoğunu almayı başardı. İşçi Partisi ise 1935 yılından bu yana en büyük yenilgisini yaşarak, 59 bölgede milletvekilliğini kaybetti.

İskoçya’da ise SNP (İskoçya Ulusal Partisi) toplam 59 milletvekilinden 48’ni kazanarak tarih yazdı. SNP Lideri Nicole Sturgeon, Avrupa Birliğinden ayrılmak istemeyen İskoçya’nın Birleşik Krallık’tan ayrılmak için ikinci defa referanduma gitmek istediğini açıklayarak, ülkede yeni bir süreci başlattı. Birleşik Krallık’ta ayrılık rüzgarlarının esmeye başladığı yeni dönemin siyasi olarak ülkede büyük sıkıntıya yol açacağı tahmin ediliyor.

Bir başka sürpriz sonuç da Kuzey İrlanda’dan geldi. Britanya’ya bağlı partilerin bugüne kadar egemen olduğu bölgede, ayrılıkçı milliyetçi partiler oyların çoğunu alarak, milletvekili çıkardı. İskoçya’dan sonra Kuzey İrlanda’da da ayrılıkçı partilerin yükselişi ve zaferi, Birleşik Krallığın geleceği konusunda ciddi endişeler yaratmaya başladı.

36 yıl sonra ilk Türk kökenli milletvekili

Seçimlerde, 1983 yılından bu yana ilk defa Türk kökenli bir milletvekili de Avam Kamarasına girdi. Türkçe konuşan toplumun yoğun yaşadığı yerleşim bölgelerinden Enfield North bölgesinde, Kürt kökenli Feryal Clark oyların büyük coğunluğunu alarak milletvekili seçildi. Seçimlerde Muhafazakar Partiden aday olan Gönül Daniels ile Neva Sadıkoğlu Novasky ile İşçi Partisinden İbrahim Doğuş ise seçimleri kaybetti.

Birleşik Krallığın, Avrupa Birliğinden çıkması kararının çıktığı 2016 yılındaki referandumdan sonra başlayan Brexit süreci, ülkeyi erken seçime götürdü. Theresa May’in başbakanlıktan istifasıyla Başbakan olan Boris Johnson, Brexit kampanyalarıyla erken seçim kararı çıkartarak ülkeyi son 5 yıldaki 4’üncü seçimine götürdü. İşçi Partisi, Brexit konusunda ikinci referanduma gitme yönünde seçim kampanyasını yoğunlaştırırken, Muhafazakar Parti ülkenin 31 Ocak’ta AB’den çıkışı yönünde sert bir kampanya yürüttü. Birçok siyasi gözlemcinin Brexit’in damga vurduğu seçim olarak tanımladığı 13 Aralık seçiminde, AB’den ayrılma kararının çıktığı birçok İşçi Partisi bölgesi, Muhafazakarlara oy vererek, Boris Johnson’u iktidara taşıdı.

Avam Kamarasında 650 milletvekilliğinden 364’ünü Muhafazakar Parti kazanarak, tek başına iktidara gelmeyi yakaladı. Seçimin ertesi günü geleneklere uyarak Buckingham Sarayının davetiyle saraya giden Boris Johnson, Kraliçe 2. Elizabeth’ten yeni hükümeti kurması iznini aldı.

Seçim sonuçlarının açıklanması sonrası bir açıklama yapan Boris Johnson, elleri titreyerek de olsa kendi partilerine oy veren İşçi Partili ve diğer siyasi görüşten seçmene minnettar olduğunu vurgulayarak, “ Onların güvenine layık olacağını ve halkın hükümeti olacağını” vaad etti. Büyük çoğunlukla Avam Kamarasındaki sandalyeleri kazanan Muhafazakar Partinin önünde, daha önce defalarca parlamentonun reddettiği Brexit anlaşmasını hayata geçirme yönünde engel kalmadı. Daha önceden alınan kararla Britanya’nın 31 Ocak 2020 itibarıyla Avrupa Birliğinden çıkması bekleniyor.

Seçimleri kaybeden İşçi Partisinde ise sular dalgalanmaya başladı. Parti lideri Jeremy Corbyn, aldıkları sonucun büyük bir yenilgi olduğunu kabul ederek, adil, dürüst bir kampanya izlediklerini söyledi. Bir dahaki seçimlerde partisinin başında olmayacağını belirterek, parti liderliğinden ayrılacağını açıkladı.

Seçimlerde Liberal Demokrat Parti lideri Jo Swinton şse seçimleri kazanamayarak, parti liderliğinden ayrıldı.

Ülkenin geleneksel İşçi Partili bölgelerinde oyların çoğunu toplayarak, tüm tahminleri allak bullak eden Muhafazakar Parti’nin ezici çoğunlukla seçimi kazanmasının nedenleri büyük bir tartışma da başlattı. İşçi Partisinin en son 2005 yılında seçim kazandığını hatırlatan siyasi yorumcular, “ İşçi Partisinin gerilemesinin sinyalleri yıllardır veriliyordu. Son seçim yenilgisinin en büyük nedeni Brexit politikası. Gerçek köklerinden uzaklaştılar, Hayatın gerçeklerinden koptular. Yeniden düşünmeye, yapılanmaya acilen ihtiyacı var” şeklinde görüş bildirdiler.

Pazartesi günü yeni Hükümetin kuruluş çalışmaları başlayacak ve Brexit konusu yeniden oylamaya sunulacak.

İngiltere’nin AB üyeliğinden çıkışıyla ilgili çerçeveyi düzenleyen Brexit anlaşmasının kabul edilmesinin ardından Johnson hükümetinin AB ile bu kez serbest ticaret ve göç konularını belirleyen nihai anlaşmalar için masaya oturması gerekiyor.

Muhafazakar Parti seçim manifestosunda, 2021 yılı içerisinde nihai anlaşmaların da tamamlanıp AB üyeliğinden tamamen ayrılma sürecinin tamamlanması öngörülüyor.
AB liderleri, İngiltere ile “yakın işbirliğini” koruma amacıyla müzakerelerin yürütülmesine hazır olduklarını açıklamıştı.

Johnson, AB ile İngiltere arasındaki serbest dolaşım uygulamasına son verilmesi ve puan sistemine dayalı yeni bir göçmen sisteminin kurulmasını istiyor. Yeni hükümetin ayrıca, AB dışındaki ülkelerle de serbest ticaret anlaşmaları yapması bekleniyor.

Johnson seçim kampanyasında “Brexit’i halledelim” sloganını kullandı. AB’den çıkılmasının en güçlü destekçilerinden olan Nigel Farage’ın kurduğu Brexit Parti’ye yönelik desteğin azalmasıyla birlikte Johnson’ın da AB üyeliğinden çıkılmasını savunan seçmenlerin desteğini Muhafazar Parti çatısı altında toplamayı başardığı görülüyor.

Son beş yıl içerisinde biri referandum, biri yerel seçim, biri Avrupa Parlamentosu ve üçü de genel seçim olmak üzere altı kez sandık başına giden İngiltere’de bir sonraki genel seçimin 2024 yılında yapılması öngörülüyor.

1983’den sonraki ilk Türk kökenli Milletvekili

Birleşik Krallık’taki toplumdan ilk milletvekili Kıbrıs kökenli Richard Hickmet sayılıyor. Politikada ilk bilinen Türk ismi olarak babası Kıbrıslı Türk ve annesi İrlandalı olan Richard Hickmet Paris’te Sorbonne’da eğitim almıştı. Hickmet 1978-83 arasında Wandsworth Belediye Meclisi üyeliği yaptı. 1983-87 döneminde de Muhafazakâr Milletvekili olarak parlamentoda yer aldı.

Feryal Clark ise İşçi Partisi’nin kalesi sayılan bölgesinde 23.340 oyla seçilirken en yakın rakibi Muhafazakar aday 16.848’de kaldı. Malatya-Kürecik doğumlu Hackney Belediye Başkan Yardımcısı Feryal Clark, İşçi Partisi Merkez Komitesi (NEC) tarafından Kuzey Enfield milletvekili adayı gösterildi. Bölgenin garanti kazanabilecek yerler arasında olması nedeniyle Feryal Clark’ın kazanma ihtimali yüksekti. Bölgede çok sayıda Türkiye ve Kıbrıslı Türk seçmen kütüğüne kayıtlı olması, Clark’ın şansını artırdı.

:

:

:

:

DİĞER HABERLER