Önceki gün haberi ADA Tv de sevgili Mesut Gürsel abimiz ekmeğe zam haberini okurken psikolojisi bozuktu. Oysa gülen gözlerle kendine özgü konuşmasıyla haberi sunuyordu.
Bu hafta başka konu yazacaktım ancak fırıncıların ekonomik şartlarda yaşam mücadelesi çekerken pişkin pişkin konuşup zarar ediyorum gerekçesi ile ekmeğe yapılan 15 kuruşluk zammı beğenmeyen ekmeği bir liradan bir buçuk liraya çıkartmak isteyen fırıncılar bu yazımı yazmama neden oldu.
Yani zor ekonomik yaşam mücadelesi veren halk birde Fırıncılar dan darbe yedi.. Sigara içki benzin vs. zam, zamlar yapılsa o kadar üzülmem fakat temel gıda maddeleri, Ekmek, süt e gelen ve gelecek olan zamlara tepkim büyük olur. Hükümet halkın karşısında prestij kaybetmek istememesi tepki almaması amacıyla Fırıncılar derneği ne topu attı ekmeğe siz zammı koyun dedi. Dernek Başkanı Çıralı’nın ağzı kulağına geldi. 85 kuruşluk ekmeğe konan 15 kuruşluk zam fırıncı patronlarını kurtarmaz ekmeğin 1.5 Türk Lirasına çıkarmak istediğini açıkladı, gerekçe ise Hayat pahalıymış, giderleri fazlaymış. Bu gerekçelere gülüp geçtim. Ben 1972 yılından bu yana fırıncıyım emekçiyim hayatımda bir patronun çok şükür kazanıyorum sözlerini hiç duymadım. Ama altlarında son model cipler apartman dairelerini gördüm. çocuklarının yurt dışında ve özel üniversitelerde okuduklarını biliyorum.
Kazanıp kazanmadıklarını hesaplayalım karar star Kıbrıs okuyucularımızındır. Fırında ekmek haricinde sandviç, peksimet ve bir çok çeşit ekmek üretilmekte. Bir ekmek hamur halinde 400 gram dır pişince 70 gram a kadar ekmek gramajı düşer. Fiyatı 1 lira, sandviç 400 gramdır pişince 70 gram a kadar düşer bir pakette beş parça sandviç konar bu sandviç in fiyatı ise üç liradır. İla beş lira arasında dır Ayni un ayni maya ayni tuz ayni katkı maddesi ayni hamur ayni işçilik.
Ayrıca bir ekmek bir lira makine da dilimlendikten sonra bir buçuk lira ya satılmakta. Dört yüz gram hamurdan . ekmek olarak bir liraya satılır, sandviç olarak 3 ila beş T.L arasında satılmakta. Düşünün bir fırında üç-beş bin adet sandviç üretilmekte üç ila bel T.L arasında paketi satılmakta yapın hesabını. Ayrıca ortalama 2000 ekmek üretilmekte 1 T.L dilimlenince 1.5 T.L den satılınca varın bunun da yapın hesabını.
Her fırında üç en fazla 6 işçi 15-18 saat arası çalışmakta aldıkları aylık en fazla usta 1800 diğerleri 1200 T.L bir çok fırında her altı işçiden ikisi kaçak kayıtsız çalışmakta. Ben 1987 yılından 1996 yılına kadar Lefkoşa ardından Güzelyurt ta fırın ustası olarak ekmek ürettim, çok iyi biliyorum hesaplamayı. Emekli oldum mesleğime devam edip ekonomik şartlarımı düzeltmek istedi. Güzelyurt ta bir fırında çalıştım akşam saat 18 den sabahın 08 e,, kadar yani 14 bazen 16 saat aldığım ücret ise 1200 T.L idi demek istediğim fırıncının kazanmıyorum demesine Kıbrıs Türk Halkı kesinlikle inanmamalı. Hükümet ekmeği 1.Tl yapsa patronlar iki lira olmasını ister. İzmir de efsanevi belediye başkanı Osman Kibar vardı, gece tebdili kıyafet yaparak fırınları denetlerdi ekmekleri tartardı. Her ekmek 10 gram hafifti. Meşhur bir söz etti hala geçerliliğini kaybetmedi. Fırıncı 5 kuruş zam isterdi. Ben 10 kuruş zam verirdim fırıncı keşke 15 kuruş verseydin başkan derdi. Ayrıca fırıncının en namuslusu 1 gram hamurdan çalar demişti. İzmir de mesleğime devam ediyorum zira Kıbrıslı patronlar bana iş vermedi gerekçeleri ise işçileri kışkırtıyormuşum sendikalaştırmak istiyormuşum emek en yüce değer olup hak aramalarını istemişim, diye, sitem eden patron bana tehlikeli emekçi damgası vurup beni kapının önüne koydu
İzmirde,4 ay öncesine kadar 350 gram pişmiş olan 1,ekmek 75 Kuruştu. Geçtiğimiz hafta 10 kuruş zam yapıldı ve 85 kuruş oldu. Ama rekabetten dolayı ekmek fırınlarda market, bakkallarda, bırakın 75 krş u, onunda altında 50 kuruşa satılmakta. Her fırında 6 kişi çalışır pişirici 2000 T.L normal usta 1600 çırak, (Düz) işçi ise 1200 t.l maaş almakta. Ayrıca tüm yatırımları yatırılmakta personele yemek çıkartılıyor. Her yıl yakacak çocuk parası işveren tarafından ödenmekte. Ve 85 kuruşluk ekmeği 50 kuruşa kadar indirdiler zarar ediyorum kazanmıyorum demiyorlar. Ekmeğin naylon poşete kanser yapar diye sağlık müdürlüğü tarafından yasaklandı. Geçen yıl haber KIBRIS TA, yapmıştım ekmeğin naylon poşete konması kansere davetiye diye fakat dernek başkanı sayın Çıralı’nın abisi Ayni zamanda bir oda başkanı olan abisinin naylonları satmak amacıyla rant sağlayarak UBP’ yi de arkasına alarak ekmeğin poşetlenmesi mecbur bırakıldı. Son olarak Kıbrıs Türk halkının tüketici olarak bilinçlenmeli. Ekmeğe el değmesinin mikrop değil, ekmeğin sıcak iken poşete konup ısıtılıp yapıştırılması mı kanser yapar? Sahi KKTC Tüketiciler Derneği ne yapıyor ne düşünüyor? İzmir de bilinçli tüketiciler naylon poşeti kaldırttılar ekmeğe gelen zammı tüketiciler derneği şiddetle protesto etti ve ekmeğe boykot yaptılar fırıncılar geri adım atarak pes etiler ve halk kazandı. Sıra Kıbrıs Türk Halkının bilinçlenmesine en Temel gıda maddesi olan ekmeğe yapılan zam fırın patronları servet edinecek, halk perişan olacak düşünün çiftçiler birliği başkanı sert tepki gösterirken, tüketiciler derneği başkanı nerede? Ayrıca sendikalarda sadece kendilerine üye olan çalışanlarını çıkarlı değil de halkı inleten fırıncılara rant sağlayan hükümeti tepki koyum yürüyüş yapmalı.