AB’de limanların özelleştirilmesi şart mı?

Avrupa Birliği (AB) açısından konular değerlendirildiğinde genel olarak liberal etkin piyasa ekonomisine dayalı, kaynakların rasyonel kullanılması ve buna paralel özelleştirme ve liberalleşmenin öngörüldüğü bir yapı görülür.

 

 

 

 

 

 

 

AB EKONOMİK FELSEFESİNE ÖZELLEŞTİRME UYGUN, AMA…

Avrupa Birliği (AB) açısından konular değerlendirildiğinde genel olarak liberal etkin piyasa ekonomisine dayalı, kaynakların rasyonel kullanılması ve buna paralel özelleştirme ve liberalleşmenin öngörüldüğü bir yapı görülür. Bu çerçevede bakıldığında, limanların özelleştirilmesinin de sanki müktesebatın parçasıymış gibi ezbere söylemlerde bulunulabilir. Ancak, tahmin edildiğinin aksine AB’de limanların özelleştirilmesi yönünde halen daha uzlaşma oluşmuş değildir. AB içerisinde Limanların özelleştirilmesine İngiltere ve İsveç’ten başka pek sıcak bakan ülke bulunmamaktadır. Yunanistan’a limanlarını özelleştirme önerisi ise içinde bulunduğu mali sıkıntıdan kısmen kurtarma alternatifi olarak sunulmaktadır.

AB ULAŞTIRMA POLTİKALARI

AB, limanların da dâhil olduğu ulaştırma politikalarını belirlerken bu politikaların yürürlüğe konmasında özel mülkiyeti veya liberalleşmeyi şart koşmamaktadır. Ortak ulaştırma politikası ilgili devletlerde taşımacılık ile ilgili geçerli kuralların, topluluk seviyesinde ortak ilkelere bağlanmasını gerçekleştirmektir. Temel kuralı; hizmeti yapan işletme, kullanılan araç ya da taşınan mala, ait olduğu ülke dolayısıyla farklı işlem yapılmasını önlemektir. Ulaştırma politikası tüm stratejik seçenekler içinde çevrenin korunması, sosyal refah, ekonomik gelişme arasında uzun vadeli amaçlar taşımaktadır (http://www.subconturkey.com/2011/Nisan/koseyazisi-Avrupa-Birligi-ortak-ulastirma-politikasi.html).

• Kirlilik, kazalar, sıkışıklık gibi ikincil etkileri ayrıştırmak,

• Her ulaşım tipinin potansiyelini arttırmak (Mesela deniz taşımacılığından tam kapasite yararlanılamamaktadır),

• Çevreye en az zararı veren ve enerji açısından daha etkili ve güvenilir ulaşım tiplerinin kullanımının özendirilmesi, ve

• Kaynakların optimum seviyede kullanımının sağlanması için etkinliğine göre kombine ya da tek ulaşım inin özendirilmesi.

Bu amaçların gerçekleştirilebilmesi için ulaştırma politikası kapsamında şu dayanak noktaları belirlenmektedir.

• Birliğin tamamında şirketlerin ve kişilerin serbest bir biçimde hareketliliğinin sağlanması

• Çevrenin korunması, enerji güvenliği, minimal çalışma normlarına saygı, vatandaşların ve yolcuların korunması

• Yenilik, ilk iki maddenin gerçekleşmesini hızlandıracak, sektörün daha aktif çalışmasını sağlayacak yenilikler

• Diğer ülkelerin bu maddelere uyumunu sağlamak için uluslararası arenada faaliyete geçmesi

AB LİMANLARINDA MEVCUT MÜLKİYET DURUMU

Avrupa ülkelerindeki limanlarda kamu kesimi ve özel sektör rollerine ilişkin olarak genel bir eğilimden söz etmek mümkün değildir. Kuzeybatı Avrupa limanlarında mal sahipliği modeli yaygın olarak görülürken, Akdeniz limanlarında merkezi hükümetlerin liman yönetimleri üzerindeki etkisi büyüktür. Öte yandan, İngiltere’deki limanların ise tamamı özel sektöre aittir. Nitekim AB Komisyonu 2001’de Liman Hizmetleri Pazarına Erişime ilişkin olarak hazırladığı taslak yönergede üye ülkeler arasında ve üye ülkeler içinde liman mülkiyeti, organizasyonu ve yönetimi konusunda çeşitlilik olduğunu belirtmiştir. Birçok ülkede uygulanan ve liman varlıklarının asıl mülkiyetinin kamuya ait olmasına rağmen limanların imtiyaz devri yoluyla özelleştirilmesi yaklaşımından farklı olarak, Avrupa’da limanlara yönelik özel sektör katılımı liman hizmetlerinin kademeli olarak özelleştirilmesi yoluyla gerçekleştirilmiştir.

Bu yöntemde kamunun liman varlıkları üzerindeki mülkiyeti süreklilik arz ettiğinden, liman yatırımlarının finansmanına ilişkin sübvansiyonlar devam etmiştir. Zira Komisyon’un liman özelleştirmelerine ilişkin belirgin bir yaklaşımı olmamakla beraber limancılık sektörüne yönelik rekabet politikası tartışmaları genellikle limanlara yapılan devlet yardımları ve liman hizmetlerinde rekabetin tesisine yönelik olmuştur (Evren Sesli, 2008:http://www.rekabet.gov.tr/File/?path=ROOT/1/Documents/Uzmanl%C4%B1k+Tezi/tez106.pdf).

AB içinde limanların rolüne ilişkin her Devlet Üyesi pozisyonu her zaman için limanların taşıma sitemi içindeki ekonomik önemine bağlı olmuştur. Geleneksel olarak hem üye ülkeler hem de en önemli limanlar münferit olarak Avrupa kurumlarının ortak liman politikası oluşturulmasına gerek özerkliklerinin kaybı gerekse azaltılması endişesi ile karşı olmaya devam ettiler. Liman hizmetleri pazarına giriş (liberalizasyon) önerisine karşı hazırlanan direktife İsveş ve İngiltere destek verirken İspanya gibi ülkeler karşı çıkmaktadır (http://www.cec.uchile.cl/~dicidet/sjara/OrganizationAndRegulation.pdf).

Bu haber 685 defa okunmuştur
  • Özelleştirme Hasan Mehmet  lefke - 13.06.2015 -Devlet ne yaparsa, -Kötü yapar, -Pahalı yapar.

:

:

:

: