Haluk DOĞANDOR

Maliye Eski Bakanı Ersin Tatar’ın “Belediyelere artış en iyi bizim dönemde yapıldı” sözüne belediye başkanları tepki gösterdi:

KKTC’de mevcut 28 belediyeden çok azı personelinin maaşlarını ve yatırımlarını zamanında öderken, çoğu çalışanlarının yatırımlarını dahi yapamıyor. Özellikle kırsal kesim belediyeleri önce CTP hükümeti zamanında öğrenci ve çalışma izinlilerin dejur nüfusa dahil edilmesinden zarar gördüklerini, sonra da yerleşim yerlerinin belediyelere dahil edilmesiyle yüklerinin artmasından yakınıyor. Katkı payı kriterlerinin sadece nüfusa bağlı değil yüzölçümü ve kalkınmışlığa bağlanmasını ve katkı payını teşkil eden nüfusun her yıl güncellenmesini istiyor.

Maliye Eski Bakanı Ersin Tatar’ın giderayak yaptığı açıklama ise bazı belediyeler tarafından eleştirildi. Belediye başkanları belediye katkı payları ile ilgili düşünce ve olması gereken kriterleri Star Kıbrıs ile paylaştı.

Büyükkonuk Belediye Başkanı Sezai Sezen “Sayın Tatar’ın dediği gibi en iyi bizim dönemimizde katkı payları artış sağladı sözü bir yerde katkı payları artmış görünse de gerçekte öyle değil” dedi. Bugüne kadar katkı paylarının belirli oranlarda artırıldığını ancak dejur nüfus içine alınan öğrenci ve çalışma izinlilerin kendileri aleyhine olduğunu kaydeden Sezen, bazı belediyelerin kendi sınırları içinde bulunan öğrenci ve çalışma izinlilere hizmet vermekte olduklarını ancak bunların ülkede kaldıkları sürenin değişken olduğunu ifade etti.

İskele Belediye Başkanı Halil Orun da görünürde ödeneğin artırıldığını ancak yansımanın öyle olmadığını söyledi. Orun, “Tatar oran olarak söylüyorsa doğrudur ama işin doğrusu ve nüfusa göre hesaplarsanız hep bizim gibi belediyeler haksızlık edilmiştir” dedi.

Esentepe Belediye Başkanı Erdal Barut, UBP döneminde katkı payının 8 buçuk oranına getirildiğini ancak reel artış olmadığını savunarak, “Bir önceki hükümet döneminde çok daha iyi konumdaydık” dedi. Tatar’ın en iyi artışı bizim dönemde verdik demesinin doğru olmadığını belirten Barut, “ben gerçek reel artışa bakarım, bizim kasamıza giren paraya bakarım. Bizim kasamıza eski dönemlerden daha az gelir giriyorsa, dediği doğru değildir” şeklinde konuştu.

OKTAY KAYALP (MAĞUSA BELEDİYE BAŞKANI): “DEVLET HAK EDİLENİ VERMİYOR”
“Rakamlar yalan söylemez, ya yüzdelik oranda yansır devlet katkısı ya da devletin gerçekleşen yerel gelirleri oranında yansır. Şimdiye kadar hiçbir UBP hükümeti zamanında gerçekleşen devlet gelirleri oranında bir rakam belediyelere yansımamıştır. Özellikle de öngörülen yerel gelirlerin oranını düşük gösteriyorlar ki, daha az versinler.
UBP Hükümeti son dakika giderayak belediye katkı payını yüzde 8 buçuktan 9,25 e çıkarmak istedi bunu da kanun gücünde kararname ile yaptı. Ancak Başsavcılık bunun Anayasa’ya aykırı olduğunu ifade etti ve bu kararname gerçekleşmedi. Zaten Maliye Bakanlığı da Anayasa’ya aykırı diye ödeme yapmadı. Katkı payları ile yapılması düşünülen değişiklik yasa tasarısı meclis komitesinde bekliyor. Devlet bize vermesi gerekenin çok daha azını vermek için çaba harcıyor, halbuki biz belediyelerin hak ettiği miktar, daha fazla.”

HALİL ORUN (İSKELE BELEDİYE BAŞKANI): “BU UYGULAMA HİÇ ADİL DEĞİL”
“Ne yazık ki belediyeler devletten hak ettiği katkı oranlarını alamıyorlar. Sayın Tatar oran olarak söylüyorsa doğrudur daha önce yüzde 5 oranında ve sonradan yüzde 5 buçuk, yüzde 7 buçuk ve nihayet yüzde 8 buçuk oranından katkı payı alıyoruz. Bu sebepten oran açısından UBP zamanında en yükseğini aldık. Ama işin doğrusu ve nüfusa göre hesaplarsanız hep bizim gibi belediyeler haksızlık edilmiştir.

“ÇALIŞMA İZİNLİLER VE ÖĞRENCİLERDE NÜFUSTAN GÖSTERİLDİ”
CTP hükümeti zamanında katkı payları nüfusa göre verilirken o bölgedeki çalışma izinli ve öğrenciler de nüfusta gösterildi ve o bölgelerdeki belediyeler bundan çıkar sağladı. Bu da o zaman CTP’li belediyelerin elinde olan Lefkoşa, Girne ve Mağusa ilçelerine yaradı. Bu yüzden bizim 6-7 milyon TL kaybımız oldu. 2006 yılında yapılan nüfus sayımında çalışma izinli ve öğrenci 55-60 bin kişi katkı payını oluşturacak nüfusa dahil edildi. Ancak sayımdan sonra ülkedeki ekonomik şartlardan dolayı yaklaşık 60 bin kişi adayı terk etti ama bu şu ana kadar hesaplanan nüfustan düşülmediği için yine eksik katkı alıyoruz.

“TEK KRİTER NÜFUS OLMAMALI”
Biz Avrupa’da olduğu gibi katkı payını oluşturan kriterlerin yüzölçümü ve kalkınmaya endeksli olmasını savunduk. 24 belediyenin kriter değişikliğine ilişkin talepleri bugüne kadar İçişleri ve Yerel Yönetimler Bakanlığı’nda değerlendirilmedi. Bu uygulama hiç adil değil. İskele’de en az 20 yerleşim yeri var. Yani bu da 20 değişik yerden su alma ve 20 değişik vanayı açmak demektir. Örneğin Mağusa’da ise sadece depolardan gelen bir vana var. Bizim gibi kırsal kesimde kalan belediyeler, Vadili, Akdoğan, Beyarmudu, Büyükkonuk gibi belediyeler mağduriyet yaşıyorlar. Tek kriterin nüfus olmaması gerekir.”

SEZAİ SEZEN (BÜYÜKKONUK BELEDİYE BAŞKANI): “DEJUR NÜFUS YAPISI BOZULDU”
“Sayın Tatar’ın dediği gibi en iyi bizim dönemimizde katkı payları artış sağladı sözü bir yerde katkı payları artmış görünse de gerçekte öyle değil. Evet bugüne kadar katkı payları belirli oranlarda artırılmıştır. Ancak dejur nüfus içine alınan öğrenci ve çalışma izinliler bizim aleyhimize oldu. Evet bugün bazı belediyeler kendi sınırları içinde bulunan öğrenci ve çalışma izinlilere hizmet vermektedir ama bunların ülkede ne kadar süre için kaldıkları değişkendir. Bu şekilde o tarihlerde 56 bin kişi nüfusa dahil edildi. Bununla birlikte dejur nüfusun yapısı bozuldu ve bizlerde yüzde 30 oranında daha az almaya başladık.

“ASLAN PAYINI BELLİ MERKEZLER ALDI”
2008 yılında köylerin ve yerleşim birimlerinin belediyelere bağlanması sonrasında katkı payı yüzde 8 buçuk oldu ama bizim gibi belediyeler bundan yeterince faydalanamadık. Belirli merkezler bu katkı payında “aslan payını” aldı. Hükümetlerin görevi çalışma izinli ve öğrencilerden oluşan nüfusu her yıl güncelleyerek ona göre katkı payını dağıtmalıdır.”

ERDAL BARUT (ESENTEPE BELEDİYE BAŞKANI): “BİR ÖNCEKİ HÜKÜMET DÖNEMİNDE SAHA İYİ DURUMDAYDIK”
“Aslında belediyelerin katkı payı hiçbir dönemde gerçek anlamda artış sağlamadı. Evet UBP döneminde katkı payı yüzde 8 buçuk oranına getirilse de aslında reel artış olmadı. Bir önceki hükümet döneminde çok daha iyi konumdaydık. Çünkü o dönemde emlak yasası ve sağlık harcında yapılan düzenlemeler belediyelere biraz rahatlama sağlamıştır. Bana göre biz belediyelere verilmesi gereken bu değildir. Bugün arıtma ve su kuyularının elektrik bedelleri KIB-TEK ve belediyeler arasında mahsuplaşma yapılmadan tek taraflı düzenlemelere gidilmektedir.

“SOKAK AYDINLATMA PARALARININ BİZDEN ALINMASI BU HÜKÜMET ZAMANINDA OLDU”
Sokak aydınlatma paralarının bizlerden alınması bu hükümet zamanında gerçekleşmiştir. Bazı belediyeler halkından ikinci bir aydınlatma parası alırken ben bunu yapmıyorum. Yapılan yanlış bir uygulamanın cezasını neden halk çeksin. KIB-TEK bugün arıtma ve su kuyularının elektriğini KIB-TEK bizden isterken bizim KIB-TEK’ten alacaklarımız ödenmiyor? Neden mahsuplaşma yapmıyorlar belediyeleri zor durumda bırakıyorlar? Bana göre Sayın Tatar’ın en iyi artışı bizim dönemde verdik demesi doğru değildir, ben gerçek reel artışa bakarım, bizim kasamıza giren paraya bakarım. Bizim kasamıza eski dönemlerden daha az gelir giriyorsa, dediği doğru değildir.”