Cumhurbaşkanı Talat ile Rum Yönetimi Başkanı Hristofyas dün 17’nci kez biraraya gelirken, en dikenli konu olan “mülkiyeti” masaya yatırdı. Liderler, müzakerelere ilişkin prensip ve görüşlerini içeren resmi belgeleri birbirlerine sundular.
Kapsamlı çözüm müzakereleri kapsamında “yönetim ve güç paylaşımı” başlığının ardından “mülkiyet” konusunu görüşmeye başlayan Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat ile Rum Yönetimi Başkanı Dimitris Hristofyas, yaklaşık 3 saat süren dünkü görüşmede konuya ilişkin pozisyonlarını içeren resmi belgeler sundular.
Ara bölgedeki görüşme sonunda liderler açıklama yapmadan bölgeden ayrılırken, görüşmeye ev sahipliği yapan BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Taye-Brook Zerihoun, liderlerin mülkiyet konusunu görüşmeye başladığını söyledi.
Cumhurbaşkanı Talat ile Rum Yönetimi Başkanı Hristoyas’ın mülkiyet konusundaki müzakerelere ilişkin prensip ve görüşlerini içeren resmi belgeleri birbirlerine sunduklarını ifade eden Zerihoun, 4 Şubat’taki görüşmede de liderlerin resmi belgelerle ilgili fikirlerini birbirlerine ileteceklerini belirtti.
Zerihoun, liderlerin temsilcileri Özdil Nami ve Yorgos Yakovu’nun da gelecek hafta bir araya gelerek, müzakerelerin ilk başlığını oluşturan “Yönetim ve Güç Paylaşımı” konusunda tam bir yakınlaşma sağlanması yönünde çalışma yapacağını, ayrıca diğer konuları da görüşeceklerini belirtti.
Zerihoun, liderlerin heyetler arası görüşmeye geçmeden önce baş başa gerçekleştirdikleri bir saatlik görüşmede kültürel mirasla ilgili teknik komitede ulaşılan anlaşmanın ve anlayışın uygulanması için, taşınmaz kültürel mirasla ilgili çalışma yapacak bir danışma masası kurulmasına karar verdiklerini de açıkladı.
“İlkeleri Ortaya Koyduk”
Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat, mülkiyet konusunda bugün ortaya koydukları önerilerin Uluslararası hukuk ve BM parametreleri çerçevesinde olduğunu söyledi.
Talat “Mülkiyet” başlığının çok karmaşık ve bütün yurttaşları ilgilendiren zor bir konu olmasına karşın çok ayrıntılı olmadığını belirterek, bu yüzden bu konunun görüşülmesinin “Yönetim ve Güç Paylaşımı” kadar uzun zaman almayacağını düşündüğünü kaydetti.
Talat gelecek hafta yapılacak görüşmede, “mülkiyet konusunun çözümlenmesi yöntemi, tazminatlar, takas ve iade sisteminin nasıl çalışacağı” konularının ele alınacağını açıkladı.
Talat görüşmeden sonra Cumhurbaşkanlığı’nda gazetecilerin sorularını yanıtlarken, bugünkü görüşmede önerilerini yaparken bağlı olacakları ilkeleri ortaya koyduklarını belirterek, bu ilkelerin “uluslararası hukuk ve Birleşmiş Milletlerin parametreleri çerçevesindeki ilkeler” olduğunu dile getirdi.
Kıbrıs Rum tarafının da kendi ilkelerini ortaya koyduğunu söyleyen Talat, “Mülkiyet konusu çok karmaşık ve bütün yurttaşları ilgilendiren zor bir konu olduğu için, yakınlaşmanın ne ölçüde olduğu gelecek hafta yapacağımız tartışmada daha çok ortaya çıkacak” dedi.
HAFTAYA TAZMİNAT, TAKAS VE İADE
Talat, haftaya yapılacak olan görüşmede “mülkiyet konusu nasıl bir yöntemle çözülecek, tazminatlar, takas ve iade sistemi nasıl çalışacak” konularında her iki tarafın görüşlerini ortaya koyacağını söyledi.
Cumhurbaşkanı Talat, Kıbrıs sorununun mülkiyetle ilgili olan bölümünün temel ilkelerinin neler olacağını konuştuklarını belirterek, “Bunun içinde önceliğin kime ait olacağı gibi konular da var, ama bunlar büyük ölçüde Birleşmiş Milletlerin yerleşmiş parametreleri tarafından belirlenmiştir” dedi.
KOMİSYON
Cumhurbaşkanı Talat, “Mülkiyet sorunun çözümü komisyona devredilince, bu konu müzakere masanızdan kalkmış mı olacak?” sorusuna, “Hayır kalkmış olmaz, sonuçta kriterlerde anlaşma arayacağımıza göre müzakerelerin belli bir bileşeni olacak ve bu bileşen bütünlüklü çözüm tamamlanıncaya kadar masada olacak. Ama belli kriterler belirlendikten sonra bunun daha ileri götürülmesi için belki daha dar bir uzman gruba devredilebilir” cevabını verdi.
Bu arada Talat, “KTFF’nin KOP’a üyelik konusuyla ilgili olarak yazılı önerinin gelecek hafta Hristofyas’a sunulacağını kaydetti.
Kişisel mülkiyet hakkı ısrarı
Rum Yönetimi Başkanı Dimitri Hristofyas Rum Başkanlık Köşkü’ne dönüşünde yaptığı açıklamada, doğrudan müzakereler çerçevesinde yapılan 17’nci görüşmede tarafların; “mülkiyet” konusunun hangi zeminde ve hangi ilkelere göre müzakere edilmesi gerektiğine ilişkin görüşünü ortaya koyduğunu söyledi.
Rum radyosunun haberine göre, bir sonraki görüşmede de; tarafların ortaya koyduğu görüşlerin karşılıklı olarak yorumlanacağını anlatan Hristofyas, “Ondan sonra, çok daha somut görüşmeye başlayacak ve (mülkiyet) sorununun hangi ilkeler üzerinde çözülebileceği konusunda uzlaşmaya çalışacağız” dedi.
Bir gazetecinin; Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat’ın daha önce yaptığı açıklamada ortaya koyacağı görüşlerle ilgili öngörüsünün gerçekleşip gerçekleşmediğini sormasına karşılık Hristofyas, şunları söyledi:
“Biz, ilkelere dayalı kendi yolumuzdan yürümeye devam edeceğiz. Hem uluslararası hukuk, hem insan hakları mahkemesi hem de uluslararası ve Avrupa insan hakları sözleşmeleri bu meseleyle ilgilidir ve bu meseleyi destekliyor. Onlar da kendi görüşlerini ortaya koydular.”
Cumhurbaşkanı Talat’ın; bireysel mülkiyet hakkına saygı gösterdiği yolundaki sözlerinin pratiğe yansıyıp yansımadığının sorulmasına karşılık da Hristofyas, “Bu, pratikte ortaya çıkacak. Kişisel mülkiyet hakkının, çalışma gruplarında her iki tarafça da kabul edildiğinde ısrar ediyorum. Soru, bu hakkın nasıl kullanılacağıdır. Bu konuda da başka bir görüşme yapılacak” dedi.