Öğrenmenin nörofizyolojik boyutunu inceleyen araştırmacılar, beyinle ilgili ilginç bulgular ortaya koymaktadır. Araştırmalardan elde edilen bulgulara göre, bütün duygularımız, düşüncelerimiz ve faaliyetlerimiz, bir nörondan diğerine aktarılan elektriksel ve kimyasal sinyallerle ortaya çıkmaktadır. Bilinçli yaşamın her türlü belirleyicileri, bu farklı sinirsel devrelerin, nöronların uyarılmasıyla olmaktadır. Bilebildiğimiz ancak beynin belirli bölgelerinin belirli türden deneyimler için özelleştiğidir (Saygılı, 2001: 59).

Nörofizyolojik temelli öğretim, bilişsel öğrenme kuramınca kabul edilen zihinsel deneyimlere destek sağlayan bir kuramdır. Nörofizyolojik temelli öğretim ilkelerini şöyle sıralamak olasıdır (Caine ve Caine, 1994):

1. Beyin, paralel bir işlemci gibidir. İnsan beyni birçok işlevi eş zamanlı olarak yerine getirebilir. Düşünce, duygu ve imgeleme gibi farklı işlevler aynı zamanda işleme konulabilir.
İşte bu yüzden, etkin öğretimde aynı anda yapılması gereken işlemler, uyum içinde, dayandığı kuram ve yöntemler üzerine bina edilmelidir.
2. Öğrenme fizyolojik bir olaydır. Beyin de, kalp, akciğer veya böbrek gibi fizyolojik kurallara göre çalışan bir organdır. Öğrenme, nefes alıp verme kadar doğal bir işlevdir ve onu engellemek veya kolaylaştırmak olanaklıdır.
Etkili öğretim, stres yönetimi, beslenme, egzersiz ve sağlıkla ilgili konuları da içermelidir.
3. Beyin, kendisine ulaşan verilere anlam yüklemeye çalışır. İnsan beyni yaşamını sürdürmenin doğal bir sonucu olarak çevresinde olup bitenlere anlam kazandırmaya çalışır.
Etkin bir öğrenme sağlanabilmesi için beynin yenilik buluşu, problem çözme gibi alıştırmalarla zorlanması gerekir.
Bu nedenle, özellikle üstün yetenekli çocukların eğitiminde kullanılan bu ve benzeri teknikler tüm öğrenciler için kullanılmalıdır.
4. Anlam yükleme, örüntüleme yoluyla olur. Bireyin beyni, bir bakıma çevresindeki örüntüleri ortaya çıkarmaya çalışan bir sanatçı gibidir.
Etkili bir öğrenme için anlamlı, birbiriyle ilişkili bir örüntü yaratılmalıdır.
5. Duygular örüntülemede önemli bir yer tutar. Bireyin öğrenmesi, beklenti, eğilim, önyargı, özsaygı ve sosyal etkileşme ihtiyacı gibi duygulardan etkilenir.
Öğretmenler, öğrencilerin duygu ve tutumlarının öğrenmede önemli bir etken olduğunun bilinci ile hareket etmelidir.
6. Beyin, parçaları ve bütünü aynı anda algılar. Sağlıklı bir insanda matematik, müzik ve sanat öğretiminde, beynin her iki yarım küresi iletişim hâlindedir.
Bir konunun öğretilmesinde konunun bütünü ve parçaları karşılıklı etkileşimde bulunacak şekilde aynı anda verilmelidir.
7. Olgular ve beceriler uzaysal hafızada depolandığında daha iyi öğrenilir. Uzaysal hafızayı harekete geçiren en etkili öğretim deneysel yöntemlerdir.
Öğretim, demonstrasyon (gösterim), film, resim, mecaz anlatım, drama ve öğrencilerin aktif katılımını sağlayan sınıf içi çok yönlü etkileşim etkinliklerini içermelidir.
8. Öğrenme, zihni zorlayan etkinliklerle artar; tehditle kitlenir. Beyin, uygun düzeyde zorlandığında öğrenme optimum düzeye ulaşır. Tehdit ise öğrenme kapasitesini azaltıcı etki yapar.
Etkili öğretim, öğrencinin zekâ seviyesini belli oranda zorlayan ancak tehditten uzak bir ortamda gerçekleşir.
9. Hiçbir beyin diğerine benzemez.
Öğretim, bütün öğrencilerin görsel, işitsel ve duygusal tercihlerini ifade etmelerine imkân tanıyacak şekilde düzenlenmelidir (Özden, 2000: 39).


KAYNAKÇA
1. CAİNE, R. N. & CAİNE, G. (1994). Making connections: teaching and the human brain. Menlo Park, California: Addison- Wesley.
2. ÖZDEN, Y. (2000). Eğitimde yeni değerler. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
3. SAYGILI, S. (2001). Beyin ve ruh. İstanbul: Türdav.