Salamis’te tarih gün ışığına çıkarılıyor. AKVAM, Antik Kentteki 11. yıl kazı ve onarım çalışmalarına başladı

Doğu Akdeniz Üniversitesi (DAÜ) Arkeoloji ve Kültür Varlıklarını Araştırma Merkezi (AKVAM) ve Salamis Kazıları Başkanı Prof. Dr. Coşkun Özgünel’in başkanlığındaki bilimsel heyet, Salamis Antik Kent’teki 2009 yılı kazı ve onarım çalışmalarına başladı.
Ankara Üniversitesi başta olmak üzere çeşitli üniversitelerden öğretim üyeleri ve öğrencilerin oluşturduğu 18 kişilik kazı ekibinde, arkeologlar, mimarlar, restoratörler, seramik sanatçıları ve heykeltıraşlar görev yapıyor. Kazılarda 75 kişilik bir işçi grubu da yer alıyor.

8 Haziran’da başlayan ve 7 Ağustos’a kadar sürmesi planlanan kazı ve onarım çalışmaları antik kentin iki ayrı bölgesinde yürütülüyor.
11’inci yılına giren kazı ve onarım çalışmaları, Türkiye Cumhuriyeti Lefkoşa Büyükelçiliği’nin sağladığı finansal destek ile Turizm, Çevre, Kültür Bakanlığı ve Eski Eserler Dairesi’nin verdiği kazı ve araştırma izni ile yürütülüyor.
Şu ana kadar 120 kamyon kum çıkarılan kazı çalışmalarının bir bölümü kentin kuzey merkezinde gerçekleştiriliyor.

2002 yılından bu yana yürütülen çalışmalarda hamam ve çevresinde tespit edilen yapıların büyük bir bölümü ortaya çıkarılmış, Roma Hamamları’nda görülen bir uygulama olan palaestra (spor alanı) geçen yıl gün ışığına kavuşturulmuştu.

Başı kırık kandın büstü
Salamis Kazı Ekibi Başkanvekili Doç. Dr. Erhan Öztepe, konu ile ilgili olarak yaptığı açıklamada, bu yılki kazı ve restorasyon çalışmalarının palaestranın kuzeyinde ve batısında kuzey ve batı portikolarının (sütunlu koridorlar) gerisinde yoğunluk kazandığını ifade ederek, Roma Hamamı’nın son mekânı olan apoditerium (soyunma odası) üzerinde yer alan 5–6 metrelik kum tepesinin teknolojik araçlar kullanılarak temizlenmesinden sonra hamamın kuzeydoğusunda kazı çalışmaları başlatıldığını söyledi. Kazılan alandaki tahribatı belgeleyen en önemli bulgulardan birinin, mermer büyük boyutlu heykellere ait parçalar olduğuna işaret eden Erhan Öztepe, kuzey portikonun gerisinde kazılan bölümlerde ortaya çıkarılan mekanlarda kısmen korunmuş mozaik tabanların yanı sıra, başı kırık Roma Dönemi’ne ait bir kadın büstünün tahribatı belgeleyen önemli buluntulardan olduğunu söyledi.

Öztepe, batı portikonun dış duvarı önünde yoğun kum dolgunun kaldırılması sonunda ortaya çıkarılan sütunların yanında, buraya olasılıkla geç dönemde baş aşağı atılmış olduğu anlaşılan Roma Dönemi kadın heykeli ile karşılaşıldığını kaydetti.
Erhan Öztepe, Balık Pazarı ile palaestranın 1 metreye kadar korunan duvarlarının restorasyon çalışmalarıyla 3 metre kadar ayağa kaldırılarak görsellik kazandırılmaya başlandığını, 2009 yılı çalışmalarının sonunda palaestra çevresindeki portikoların duvarlarının bir bölümünün onarılmasının hedeflendiğini belirtti.

Sütunlu cadde
Salamis Antik Kenti’nde kazı çalışmalarının yürütüldüğü bir diğer alanın da sütunlu cadde olduğunu belirten Öztepe, ilk kez 2002 yılı kazı çalışmalarıyla açığa çıkarılmaya başlanan sütunlu caddenin MS 2. ve 4. yüzyıllarda iki ayrı döşemeye sahip olduğunu ifade etti.

Öztepe, geç dönem surlarının içine kadar 400 metre boyunca takip edilen, kuzey-güney yönünde uzanan sütunlu caddenin; kentin kuzeyindeki Hamam-Gymnasion kompleksi, Amphitiyatro-Stadion, Tiyatro, Roma Hamamı gibi kamu yapılarının bulunduğu alanla, güneyindeki yerleşim birimlerini birbirlerine bağladığını belirtti.
Çalışmalarda, söz konusu kuzey-güney yönündeki sütunlu caddeyi doğu-batı yönünde dik kesen caddenin yerini saptamaya yönelik çalışmalar gerçekleştirildiğini belirten Öztepe, “Salamis’in merkezi sayılabilecek bir noktada, geç dönem surlarının içinde kuzey-güney yönündeki sütunlu caddeyi dik kesen doğu-batı yönlü diğer ana cadde ‘decumanus’ saptanmıştır. Caddenin, kavşak noktasından batıya doğru 17 metresi, kavşağın doğu kısmında yürütülen kazılarda ise 33 metresi kazılarak açığa çıkarılmıştır” dedi.

Toprak altında bilinmeyen dünya
Öztepe, Salamis kent planına yeni bir boyut kazandıran doğu-batı yönündeki bu caddenin açığa çıkarılmasının antik kentteki parsel-sokak sisteminin anlaşılmasının yanında, Salamis’in henüz bilinmeyen toprak altındaki pek çok yapısının keşfedilmesine de büyük katkı sağlayacağını vurguladı.

Salamis kazı ekibinin diğer bir hedefinin de; yayın çalışmaları olduğuna dikkat çeken Öztepe, 1998 yılından bugüne kadar kazı ve onarım çalışmaları ile ilgili 15 bilimsel makale kaleme alındığını, bu çalışmaların bir bölümünün Ankara Üniversitesi Arkeoloji Bölümü’nün süreli yayını olan Anadolu-Anatolia’da yayımlandığını, halen üzerinde çalışılan makalelerin Doğu Akdeniz Üniversitesi Arkeoloji ve Kültür Varlıklarını Araştırma Merkezi’nin bir yayını olarak hazırlanmakta olduğunu söyledi.