Orams davasını bu kez davanın avukatı anlattı:

Londra Kıbrıs Türk Ticaret Odası’nın, Londra’daki “ Hukukçular Birliğinde” düzenlediği
“Apostilides-Orams” davası konulu seminerde, konunun Avrupa’da yaşayan Kıbrıslı Türklere etkileri ve alınabilecek kararların sonuçları tartışıldı.

Mihrişah Safa

SONBAHAR’da yeniden İngiltere’nin başkenti Londra’ya, “İstinaf Mahkemesine” (Temyiz) gelip, karara bağlanacak “Orams” davası, bu kez de davayı ATAD’da savunan, Orams’ların avukatı yüksek hukukçu Nicholas Green Q.C tarafından başkentte masaya yatırıldı.
İngiltere Kıbrıs Türk Ticaret Odasının düzenlediği “ Apostolides – Orams” davasının sonuçları ve bunun Avrupa Birliğinde yaşayan KKTC’de emlak sahiplerine etkilerini irdeleyen seminerde Green dışında , İrlandalı Hukukçu Dr. Angela Ward ile Amerikalı hukukçu Andrew Grossman da konuyu değişik boyutlarıyla ele alarak, tartıştılar.
Kent merkezindeki “ Law Society” Hukukçular Birliği’nde düzenlenen seminere T.C Londra Büyükelçiliği siyasi müsteşarı Serra Kaleli, KKTC Londra temsilcisi Kemal Köprülü, Konsolosu Cem Topçu, Ticaret Odası Başkanı İbrahim Durmuş, işadamları, CTCC’nin yönetici ve üyeleri ile 100’e yakın konuk katıldı ve konuşmaları ilgiyle dinledi.

Politik açıdan çok hassas

Kıbrıs Türk Ticaret Odası üyesi Avukat Erdoğan Derviş’in sunum ve açılışını yaptığı seminerde ilk sözü Nicholas Green Q.C aldı. Linda ve David Orams’ın davasını Avrupa Adalet Divanı’nda savunan Green, ATAD’da 100’den fazla duruşmada avukatlık yaptığını, ancak Orams’larınki kadar politik yönden hassas bir davaya rastlamadığını vurguladı. Orams’ların avukatı , Lüksemburg’daki duruşmada davayı ilgilendiren devletler Türkiye’nin AB üyesi olmadığı, KKTC’nin ise tanınmadığı için temsil edilmediğine işaret etti. Adalet Divanında ancak çok önemli davalara 12 yargıcın baktığını, Orams’ın da bu tür öneme sahip olduğunu kaydeden Green Q.C, ATAD’ın Apostolides lehine verdiği kararı da “ çok zayıf” yasal sonuç olarak tanımladı. Mahkeme başkanının bir Yunanlı olduğunun, Kıbrıs Rum yönetimi tarafından özel nişanla ödüllendirildiğiyle ilgili konu üzerine, “ Yargıçların milliyetlerinin bu mahkemlerde fazla önemli olmadığını” kaydetti.
Halen devam eden bir dava konusunda fazla ayrıntıya giremeyeceğini, ancak genel hatlarıyla bilgi verebileceğini hatırlatan Nicholas Green, 12 yargıcın oy birliğiyle kararı almadığını tahmin ettiğini belirtti. “ Spekülasyon yapıyorum belki . Ancak 12 yargıcın davayı tartıştıktan sonra karar birliğine varamadığını tahmin ediyorum. Oylamaya gittiler. Bazan karar alınamayınca dava ortaya konur, karar alınır ve açıklanır. Orams davası böyle oldu demesem de, tahmin ediyorum. “ diyerek , konuyla ilgili yasal tartışmanın oldukça karışık olduğunu söyledi.
Sonbaharda Londra’daki İstinaf Mahkemesinde görüşülecek davada, duruşmanın asıl konusunun “ Kamunun yararına” olup, olmadığının ele alınacağını kaydeden Green, Güney Kıbrıs’ta alınan bir yasal kararın Birleşik Krallık’ta uygulanmasına zorlanıp zorlanılmayacağının anlaşılacağını belirtti. Kararın en fazla , çok sayıda Britanya vatandaşı Kıbrıslı Türkün yaşadığı , ayrıca KKTC’de emlak sahibi olan binlerce Britanya vatandaşı bulunduğu için en fazla Birleşik Krallık’ta yaşayanları ilgilendireceğini, belki İsveç ve Almanya’da yaşayanları da ilgilendirebileceğini hatırlattı.

İstinaf mahkemesinden çıkabilecek üç seçenek

Bir soru üzerine, Lüksemburg’daki davayı durdurmak için yapılacak hiçbirşey olmadığını kaydeden Nicholas Green, ATAD’ın TRNC’yi tanımadığını, tüm adayı AB üyesi Kıbrıs olarak bir bütün halinde kabul ettiğini belirtti.
İstinaf Mahkemesinin ne gibi seçeneği olduğuyla ilgili bir soruya ise Green şu yanıtı verdi:
“Apostilides, ATAD kararından sonra “ Biz kazandık. Bu yolun sonu, sizin hiçbir şansınız yok. Orams’lar davayı kaybetti, evlerini yıkacağız” dedi.. Ancak bana göre Londra’daki duruşmadan çıkabilecek 3 seçenek var. Bunlar, “ Mahkeme bize siz kaybettiniz diyebilir. Bu bir olasılık”. İkincisi “ Kamunun yararı ve ilgisi gözönüne alınarak Orams’lar lehine karar aldık, siz kazandınız” denilebilir.. Veya üçüncü seçenek davayı yeniden Avrupa Adalet Divanına göndermek olabilir. ATAD’da kaybettik. Ancak küçük de olsa bir kapı açıldı bize. Bunu şimdi itip, açmaya uğraşıyoruz”

Kıbrıslı Türklerin dolaşım özgürlüğü

Seminerin ikinci konuşmacısı İrlanda asıllı, Sydney’de Üniversitesi öğretim görevlisi Dr. Angela Ward, konuyu Avrupa’da iş ve ticaret yapan Kıbrıslı Türklerin dolaşım serbestisi ve insan hakları açısından ele alarak değerlendirdi. Güney Kıbrıs mahkemesinde alınan kararın, AB yasalarına karşı sorgulanabileceğini öne süren Dr. Ward, Kıbrıs asıllı Türklerin, vatandaşlıkları ne olursa olsun Avrupa’da dolaşım haklarının bu kararla tehlikeye girebileceğini söyledi ve insan haklarının çiğnenebileceğine işaret etti. .

Oramslar yasal yanlışlık kurbanı

Uluslararası özel hukuk uzmanı, ayrıca vergi, mal-mülk, sınır ötesi anlaşmazlıklar konusu uzmanı hukukçu Andrew Grossman, konunun uluslararası hukuku ilgilendiren yönü bulunduğu belirterek, konuyu bu yönleriyle ele aldı.
Ne Güney Kıbrıs’ın, ne de Birleşik Krallık mahkemelerinin , KKTC’de yaptırım gücüne sahip olmadığını ifade eden Grossman, ATAD’ın aldığı kararın “çok zayıf “ olduğunu ve gereken adil kararı barındırmadığını söyledi.

Bir soru üzerine konunun kesinlikle “siyasi” olduğunu ve ilgili devletlerin desteğini gördüğünü belirten hukukçu Grossman, “ Oramslar, yasal yanlışlıkların kurbanı oldu. Kıbrıslı Rum ve Türklere eşit yasa uygulanmadığının da göstergesi. Karar yeniden vurguluyorum, zayıf bir karar. “ dedi.

Kıbrıs’ın bölünmüş ve henüz siyasi çözüme kavuşmadan A.B’ne üye alınmasının doğru olup , olmadığıyla ilgili bir soruya ise Grossman, “ Bu sizler için çok önemli bir konu. Ancak Romanya, Moldova da benzeri duruma sahip. Böyle benzeri vakalar var. Ben diplomat olarak ABD Dışişlerinde görev yaptım. Yunanistan’ın, generallerden kurtulması için AB’ye erken üye yapıldığı duygusu hala gecerlidir. Yunanistan, her zaman veto hakkını, istediklerini ele edebilmek için tehdit unsuru olarak kullanmıştır. A.B, Yunanistan’ı erken üye yaptığına hep pişmanlık duydu. “ yanıtını verdi.