Meserya’da asırların tahribatına dayanarak bugüne ulaşan Arif Paşa Su Kemerleri kaderine terk edildi.

Birkaç gözünün son yıllarda yıkıldığı gözlenen tarihi su kemerlerinin, özel bir mülk içinde olduğu ve bu yüzden tarla sahibi dışında kimsenin müdahale edemeyeceği belirtildi.

Konunun KKTC’deki sayılı uzmanlarından Tuncer Bağışkan; kemerlerin ayakta kalan veya kalıntılarının bugün itibariyle 1 mil kadar olduğu ve etrafını temizleyerek tellemenin çok zor olacağını ifade ederek; bunun yapılması düşünülse bile, tarla sahibinden izin alınması gerektiğini kaydetti.

Tuncer Bağışkan, Resmi Gazete’de de tarihi eser olarak ilan edilen Arif Paşa Su Kemerleri ile ilgili olarak şu bilgileri verdi;

‘ORNUTA’ KÖYÜ İÇİNDE

Lefkoşa kazasına bağlı Gaziköy girişindeki Ornuta köyü topraklarında bulunan su kemerleri, Osmanlı dönemi yapısıdır.

Yaklaşık üç bin dönümlük büyük bir alanda yer alan Arif Paşa Çiftliğine sıra kuyu sistemiyle Kırklar’dan su getirilirken, Ornuta’daki suyun da çiftliğe taşınması düşüncesiyle su kemerlerinin yaptırıldığı anlatılmaktadır.

ÇANKIRI SANCAK BEYİ

Nitekim, bu çiftliğin Beliğ Paşa’nın damadı olan Arif Ata Bey’e ait olduğu, bu ailenin Çankırı Sancak beyi olarak Kıbrıs seferine katılmış olması nedeniyle bu arazinin Ata Bey ailesine verildiği, 1901-1954 yılları arasında çiftliği Arif Ata Bey’in yönetmesinin yanı sıra bu şahsın Ornuta köyünün muhtarı da olduğu ve 1954 yılında vefatından sonra çiftlik yönetiminin oğlu Mehmet Ata Bey (Ataullah) tarafından üstlenildiği anlatılmaktadır.

Çiftlikte iki bin adet sıra kuyu ile yeraltı su gerizlerinin, beş bin ayak uzunluğunda yer üstü su kanaletleri, bin beş yüz ayak uzunluğunda su kemerlerinin, Kıbrıs mimari özelliklerini taşıyan çiftlik evlerinin ve kerpiçten yapılmış bin torba kapasiteli buğday silosunun bulunduğu bilgilerine de rastlanmaktadır.

AFANYALI YORGO YAPTI

Arif Paşa su kemerleri moloz taş, badem taşı ve moloz taş kullanılarak inşa edilmiştir. Yapımında kullanılan badem taşlarının Ayia köyünün batısındaki dağlardan getirildiği ve bu kemerlerin Arif Paşa tarafından Afanyalı Yorgo Usta’ya yaptırıldığı da hatırlanmaktadır.

Sadece 69 kemeri günümüze kadar gelebilmiştir. Sivri kemerlerin üst kısmında bir su kanalı uzanmaktadır. Kemerlerin, arazinin durumuna göre bazı yerlerde insan boyunu aşan yükseklikte, bazı yerlerde ise su arkı şeklinde alçak olduğu gözlemlenmektedir.”