Bakanlar Kurulu, “Kaçak işçilere af” olarak nitelendirilen Kıbrıs Türk Sosyal Sigortalar ile Sosyal Güvenlik yasalarında ödemi güçlüğüne düşmüş kişi ve kurumların gecikmiş primleriyle gecikme zamlarının (faiz) ödenmesinde kolaylık sağlayan iki yasa gücünde kararnameyi onaylarken , sendikalar bu duruma ser tepki gösterdi.

Mevzuat gereği 90 gün içinde yasalaşması gereken Kıbrıs Türk Sosyal Sigortalar Yasası ile Sosyal Güvenlik Yasası’nda yapılan değişikliği içeren yasa gücünde kararnameler, Resmi Gazete’de yayınlandığı günü takip eden ilk ayın başında yürürlüğe girecek.
Bakanlar Kurulu’nun Anayasa’nın 112’nci maddesinin verdiği yetkiyle çıkardığı iki yasa gücünde kararname birikmiş prim borçlarıyla gecikme zamlarının ödenmesinde indirim yapıyor.
Kararnameler, 30 Haziran 2011 tarihine kadar biriken prim ve gecikme zamları borçları, kararnameler yürürlüğü girdiği tarihe kadar ödemeyenler, kararnamenin yürürlüğü girdiği tarihten başlayarak iki ay içinde Sosyal Sigortalar Dairesi’ne başvurmaları ve başvuru tarihinden başlayarak en geç bir ay içerisinde Daire tarafından yapılacak değerlendirme soncu prim ve gecikme zamlarının tahsilinde engel bulunmaması koşuluyla; kararnamenin yürürlüğü girdiği tarihten başlayarak üç ay içinde belirli bir plan dahilinde ödenmesini düzenliyor.
Buna göre, kamuoyunda “sigorta affı” olarak isimlendirilen uygulamaya göre 1 Ocak 2008 ile 30 Haziran 2011 tarihleri arasındaki prim borçlarının yüzde 30’unu ve bu prim borçlarına ait gecikme zammının yüzde 30’unu ödemeleri halinde ödemenin yapıldığı tarih itibarıyla o güne kadar tahakkuk etmiş gecikme zamları durdurulacak.
Kararnameler, ödemeyi yapanların 1 Ocak 2008 ile 30 Haziran 2011 tarihlerine kadar tahakkuk eden prim borçlarının geriye kalan kısmı ve bu kısma ait dondurulan gecikme zamlarının yüzde 30’unu ilk ödemeyi takip eden ay başından itibaren üç yıl içinde en çok 36 ay taksitle ödeyebilmesini de düzenliyor.
Sosyal Sigortalar Yasası için çıkarılan kararnameye göre, birinci ödeme şeklini tercih etmeyerek ve birikmiş prim borçlarıyla bunlara ait gecikme zamlarının bir defada peşin ödemek isteyeler; 31 Aralık 1999 tarihine kadar prim borçlarının tümünü, 1 Ocak 2000 ile 31 Aralık 2009 tarihleri arasına ait prim borcu ve bu primlere ait gecikme zamlarının yüzde 20’si ile 1 Ocak 2010 ile 30 Haziran 2011 tarihleri arasındaki prim borçları ve bu primleri ait gecikme zammının yüzde 10’unu ödemesi halinde prim borçları ve gecikme zamlarının tümünü ödemiş olacak.
Sosyal Güvenlik Yasası’na bağlı olarak çıkarılan Yasa Gücünde Kararnamede de birikmiş prim borçlarla bu borçlara ait zamların bir defada ve peşin ödemek isteyenlere yönelik düzenleme şöyle:
“1 Ocak 2008 ile 31 Aralık 2009 tarihleri arasındaki Sosyal Güvenlik prim borçlarıyla bu primlere ait gecikme zamlarının yüzde 20’si; 1 Ocak 2010 ile 30 Haziran 2011 tarihleri arasındaki prim borçlar ve bu primlere ait gecikme zamlarının yüzde 10’nun ödenmesi halinde prim borçları ve gecikme zamlarının tümü ödenmiş olur.”
Yasa Gücündeki Kararnameler, üç yıl içinde tüm taksitlerini ödemeyen sigortalıların kalan sosyal sigorta primlerini Kıbrıs Türk Sosyal Sigortalar Yasası’nın 90; Sosyal Güvenlik Yasası’nın 86’ıncı maddesi uyarınca tahsil edilmesini de karara bağlıyor.

SENDİKALARIN TEPKİSİ
Bir anlamda “Kaçak işçiye af” kolaylığı sağlayan emirnamelere sendikalardan sert tepki geldi
Türk - Sen Genel Başkanı Arslan Bıçaklı konuyla ilgili olarak yaptığı yazılı açıklamada, hükümetin bir süreden beridir Sosyal Sigortalar Dairesi’ndeki ekonomik sıkıntı nedeniyle çalışanların primlerinin artırılması ve 50 olan emeklilik yaşının 60’a çıkarılması için yasa tasarısı hazırladığını hatırlatarak, böyle bir durumda işverenlerin cezalarında yüzde 90’a varan af yapılmasının kabul edilemez olduğunu kaydetti.
“Hükümet olduğunu iddia edenler, bir taraftan ‘Sigortalar battı’ diyerek çalışanların mükellefiyetlerini artıracak, diğer taraftan Sosyal Sigortalar’ın yasal alacağı olan primlerini işverenlere af edeceksiniz” ifadesi kullanılan açıklamada, “bu uygulamayla gününde yatırımlarını yapan işverenlerin enayi yerine konulacağı” vurgulandı.

MEHMET SEYİS
Dev-İş Genel Başkanı Mehmet Seyis ise , bir yandan Sosyal Sigortaların ekonomik sıkıntı içinde olduğunu söylenerek, çalışanların Sosyal Güvenlik haklarını budayacak yasalar hazırlarken, diğer yandan aynı anda Sosyal Sigorta yatırımlarını gününde yapmayan işverenlere gecikme zammı indirimi ve/veya faiz oranlarının dondurulması işlemi yapmanın anlaşılır bir durum olmadığını savundu.
UBP Hükümetini eleştiren Seyis, işçi ve emekçilere “kurnaz tüccar hesabı yapmakla” suçladığı Hükümet’e taviz vermeme çağrısı yaparak, bu yasa tasarısının hedefinde tüm çalışanların olduğunun unutulmaması gerektiğini kaydetti ve şöyle dedi:
“İşte bu gerçekleri görerek tüm işçiler, siyasi görüşleri ve köken farklılıklarını bir yana bırakarak, işçi olduklarının bilinci içerisinde bu hükümete karşı birlik içinde karşı durmalıdırlar. Tüm çalışanlar bu konularda mücadeleye hazır olmalıdırlar.”

YAKUP LATİFOPĞLU
Hür İşçi Sendikaları Federasyonu (Hür-İş), ise Hükümetin af kararnamesiyle kendi kendisiyle çelişki içinde olduğunu ispat ederek, toplum vicdanını yaraladığına işaret etti.
Latifoğlu, Hür-İş’in uygulamayı şiddetle ret ettiğine işaret ederek, “Yapılan aslında namuslu işverenlere karşı haksız rekabeti desteklemek ve her yıl af çıkararak primlerini yatıranlara da artık primlerinizi yatırmayın çağrısı yapmaktır” dedi.