Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı-Güven ve İşbirliği için Hareket (UNDP-ACT) tarafından Greentree-2 zirvesi öncesi Kıbrıslı Türk ve Rumlar arasında yapılan kamuoyu araştırmaları her iki toplumun da çözüm sürecinin bir çözüm ve barış antlaşması ile sonuçlanması konusunda hem arzulu hem de istekli olduklarını göstermektedir.

Sonuçlara göre Kıbrıslı Rumlar arasında oldukça arzulu ve ümitli olanlar %68, kararsız olanlar %17 ve az arzulu ve ümitli olanlar da %14 iken bu oranlar Kıbrıslı Türkler’de %65 oldukça arzulu ve ümitli, %13 kararsız ve %21 az arzulu ve ümitli şeklinde gerçekleşmiştir. Bu sonuçlar ise her iki toplumda da çözüm ve barış olması konusunda arzu ve ümidin oldukça yüksek olduğunu göstermektedir ki liderlere de düşen kendi toplumlarının arzu ve ümitlerini diğer toplumun arzu ve ümitleri ile birleştirmek ve sorunlara optimal doğru ortak çözüm yolları geliştirmektir.

Kıbrıs sorununun çözümünde kritik olan konularla ilgili önem dereceleri ve oranlar da aşağıda görüldüğü gibi her iki toplumda büyük bir benzerlik göstermektedir:

Kıbrıslı Türkler Kıbrıslı Rumlar
Yetkiler Konusu % 15 % 9
Ekonomi % 23 % 15
Başkanlık Konusu % 33 % 20
Toprak Ayarlamaları % 29 % 34
Mülkiyet Konusu % 51 % 42
Vatandaşlık % 27 % 59
Güvenlik ve Garantiler % 71 % 72

Son dönemlerdeki görüşmelere damga vuran konulardan biri olan Çapraz oy ve dönüşümlü başkanlığın toplumlar tarafından kabul edilebilirliği ise Kıbrıslı Türkler’de %60 iken bu oran Kıbrıslı Rumlar’da %44’tür. Özellikle 4 Ocak 2010 tarihinde Sayın Hristofiyas’ın başkan seçiminde çapraz oylamanın kullanılması ve dönüşümlü başkanlığın bu şekilde hayata geçmesi önerisine Sayın Talat bir paket ile yanıt vermiş ve toplu önerilerde bulunarak çapraz oylamayı da bu şekliyle kabul etmişti. Ancak Sayın Eroğlu Cumhurbaşkanı seçildikten sonra maalesef Türk tarafının önerisi olan 4 Ocak paketi ileriye götürülmemiş ve özellikle içerisinden çapraz oylama çekilerek dönüşümlü başkanlık da tartışmalı hale getirilmiştir. Halbuki anket sonuçlarına da bakıldığında Kıbrıslı Türkler’in %60 gibi yüksek bir oranda çapraz oylama ve dönüşümlü başkanlığa sıcak baktığı görülmektedir. Zaten Sayın Eroğlu da sonradan çapraz oylamayı doğrudan reddeden tavrından geri adım atmış ve önceleri 5 yıl sonra referanduma giderek, daha sonra da 5 yıl sonra senatoda oylayarak buna geçilip geçilmeyeceğine karar verilsin noktasına gelmiştir. Halbuki esas yapılması gereken özellikle Greentree2’de 4 Ocak 2010 paketine geri dönerek sahip çıkmak olmalıdır ki tıkanıklıkların önü açılabilsin. Çapraz oylama konusu ise %10 veya %20 yerine aşamalı bir biçimde %5’lerden başlayarak yükseltilebilir bir noktaya getirilebilir ve böylelikle toplumlar içerisinde rahatsız olanların da kaygıları bir ölçüde dikkate alınmış olur.

Son olarak, Kıbrıslı Rumlar arasında Kıbrıs Türk yönetimi altında geri dönmek isteyenlerin oranı %10 kesin evet, %7 muhtemelen, %11 kararsız, %9 muhtemelen hayır ve %64 kesin hayır olarak ortaya çıkmaktadır ki bu oranlar bizlere göçmenlerin %73’ünün geri dönmeyeceğini göstermektedir. Dolayısı ile bu konularda da polemik yapmanın ne kadar yersiz olduğu istatistiksel olarak görülebilmektedir.

Greentree öncesinde yayınlanan bu kamuoyu araştırmaları New-York Long İsland- Greentree zirvesinin toplumlar açısından çiçek açmaya hazır olduğunu, bunun için liderlerin daha cesaretle ortaya bir metin çıkarmaları gerekliliğini ve garantör ülkelerin de liderleri bu konuda motive etmeleri gereğinin önemini gözler önüne sermektedir. Unutulmamalıdır ki halkların gelecekleri için olumlu sonuç almaktır liderleri lider yapan…Dileriz Greentree şimdi çiçek açsın ki ardından da meyvaları toplayalım hep birlikte halkların kardeşliği ve barış adına…