Yüksek Yönetim Denetçisi Emine Dizdarlı, engelli vatandaşlara verilen haklar ve devletin bu hakları korumaya yönelik pozitif yükümlülüğünün yetersiz olduğunu belirtti.

Dizdarlı, “koltuk değneklerinin araca zarar verebileceği ve engellinin yanına başka bir yolcunun oturamayacağı” gerekçesiyle toplu taşıma aracına alınmayan bir vatandaşın şikayeti üzere yazılı açıklama yaptı. Dizdarlı, KKTC’de engelli vatandaşlara verilen haklar ve devletin bu hakları korumaya yönelik pozitif yükümlülüğünün yetersiz olduğunu ifade ederek, ilgili bakanlıkları yasalardaki görevlerini yerine getirmeleri konusunda uyardı.

BAKANLIKLARA UYARI

Engelli vatandaşların yaşadığı sorunların gün geçtikçe artmakta olduğunu kaydeden Dizdarlı, “Pozitif Yükümlülük sahibi Bakanlıklar, ki bu Bakanlıklar esasen İçişleri, Çalışma, Sağlık, Eğitim, Maliye ve Ulaştırma Bakanlıklarıdır, bu yükümlülüklerini yerine getirmekten imtina eylemektedirler. Netice olarak, bahsi geçen Bakanlıkların mevcut yasalardaki pozitif yükümlülükleri yerine getirerek, engelli vatandaşlarımızın engelsiz bir hayat yaşamasına katkı koymaları gerekmektedir. Bu bağlamda, İçişleri, Çalışma, Sağlık, Eğitim, Maliye ve Ulaştırma Bakanlıklarını yasalardaki görevlerini yerine getirmeleri hususunda uyarırım” dedi.

Bugün bir engelli vatandaşın yaşadığı olayda, söz konusu şahsın kişisel haklarının ihlal edildiğini ve tüm engelli vatandaşların yaşadığı travmayı veya dramı gösterdiğini kaydeden Dizdarlı, “Birçok ülkede insan hakları ve özellikle engelli hakları söz konusu olduğunda Devletlerin kati ve kesin sorumlulukları ve pozitif yükümlülükleri (positive obligation) mevcuttur. Devletin sadece kişilere hak sağlaması değil, sağladığı hakların korunmasını, uygulanmasını ve bu hakların ihlal edilmesi halinde ihlal eden kişi, kurum veya kuruluşlara yaptırım uygulaması gerekmektedir” dedi.

“KASTEN YERİNE GETİRMİYOR”

Dizdarlı, Engellileri Koruma, Rehabilite ve İstihdam Yasası ile Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşmenin Onaylanmasının Uygun Bulunmasına İlişkin (Onay) Yasalarına dikkat çekerek “Yasalar mevcut olmasına rağmen, Devlet engellilerle ilgili bu yasalardaki pozitif yükümlülüklerinikasten yerine getirmemektedir” ifadesini kullandı.
Yasaya göre özel sektör ve kamu sektöründe işverenlerin Çalışma Dairelerine kayıt yaptırarak iş talebinde bulunan ve meslek, beden ve zihin durumlarına göre işyerlerine sevk edilecek olan engellilerden, işyerlerinde istihdam ettikleri her tam yirmi beş kişiye karşılık bir engelli çalıştırmakla yükümlü olduğunu kaydeden Dizdarlı, engellilerin işe yerleştirilmelerine ilişkin sağlık işlemlerinin, kamu sektöründeki istihdamlarının, bedensel yeteneklerinin ve iş için gereksindikleri güçlerinin araç ve gereçlerle artırılmasına ilişkin olanakların, çalışma işleri ile görevli bakanlık tarafından, eğitim, maliye ve sağlık işleri ile görevli Bakanlıklar ile Personel Dairesi’nin işbirliği içerisinde gerçekleştirilmesi gerektiğini belirtti.