Ülkemizde ekonomik kriz, işsizlik, piyasanın bozukluğu, dövizdeki dalgalanma, nakit sıkıntısı gibi nedenlerle borçlu duruma düşüp mahkemeye verilen kişi sayısı her yıl daha da artıyor.
KKTC mahkemelerinin yıllık faaliyet raporuna göre, “alacak verecek”, “banka/icar satış”, “karşılıksız çek”, “tahliye”, “tazminat” konularında 11 yılda toplam 197 bin 323 dava dosyalandı.
Davalardaki artış ürkütüyor
KKTC mahkemelerinin yıllık faaliyet raporunda hukuk davaları konuları arasında banka/icar satışının yanı sıra bankaların alacakları haricindeki durumu kapsayan “alacak verecek” konusundaki davalar ise korkunç boyutlara ulaştı. Bu kapsamda 11 yılda toplam 197 bin 323 dava dosyalandı.
Dosya sayılarına bakıldığında yıllar içerisinde artış olduğu ancak en çok davanın 2016 yılında açıldığı görülüyor.
Söz konusu davalar, bankaların verdiği kredileri, kredi kartlarını, borç senetlerini ödeyemeyen kişileri, ipotek takrirnamelerini ve her türlü sözleşmeyi anlatıyor.
Hukuk davalarının diğer konuları arasında “Karşılıksız çek”, kiracının ve işgalcinin evden çıkartılmasını anlatan “Tahliye” ile bir kişinin uğradığı zarar ziyanı belirten “Tazminat” başlıkları da yer alıyor.
Dava konuları incelendiğinde, Lefkoşa, Gazimağusa, Girne, Güzelyurt, Lefke ve İskele Kaza Mahkemeleri’nde bu konularla ilgili toplam 197 bin 323 dava dosyalandı.
Buna göre, alacak verecek konusunda 130 bin 610, banka/icar satışta 50 bin 335, karşılıksız çekte 6 bin 530, tahliyede 2 bin 905 ve tazminatta 6 bin 938 dava açıldı.
Toplam 130 bin 610 alacak verecek davası
Alacak verecek konusuyla ilgili son 11 yılda toplam 130 bin 610 dava dosyalandı.
2006’da 9 bin 364 olan alacak verecek davaları, 2007’de 7 bin 861’e düştü. Ancak 2008’de artış göstererek
9 bin 871’e, 2009’da 10 bin 415’e, 2010’da 11 bin 090’a, 2011’de 11 bin 674’e ve 2012’de 14 bin 498’e, 2013’te ise 14 bin 864’e yükseldi. Rakam, 2014’te 13 bin 828, 2015’te 13 bin 415, 2016’da 13 bin 730 oldu.
Karşılıksız çek davaları katlandı
Bankalardan kredi alan birçok vatandaş zor günler geçiriyor. Alınan kredileri, borçları, yapılan sözleşmeleri ödeyebilmek için birçok zorluğa göğüs germeye çalışan vatandaşlar, kimi zaman da bu borcun üstesinden gelemiyor.
Faizlerin yüksekliği, işsizlik, kazancın düşmesi ve ekonomik kriz gibi bazı nedenlerden dolayı banka kredilerini, kredi kartlarını, yapılan sözleşmeler karşılığı gereken ödemeleri yapamayanlar, bu kez de mahkemelik oluyor.
2006’dan 2016 yılına kadar banka/icar satış konusunda toplam 50 bin 335 dava dosyalandı.
Banka/icar satışlarıyla ilgili 2006’da 2 bin 732 dava dosyalanırken bu rakam 2007’de 3 bin 637’ye, 2008’de
5 bin 001’e, 2009’da 5 bin 387’ye ve 2010’da 5 bin 719’a yükseldi. Ancak 2011’de 4 bin 520’ye geriledi, 2012’de ise 4 bin 496, 2013’te 4 bin 879, 2014’te 3 bin 371, 2015’te 5 bin 176, 2016’da 5 bin 417 dava kayıtlara geçti.
Dosyalanan hukuk davaları konuları arasında yer alan karşılıksız çek, tahliye ve tazminat davaları da, faaliyet raporunda dikkat çekiyor.
11 yılda toplam 6 bin 530 karşılıksız çek davası dosyalandı. 2006’da bin 60 olan dava sayısı 2007’de 771’e düştü. 2008’de yeniden yükselen dosyalanan dava sayısı 823 olurken, 2009’da rakam azalarak 516’ya, 2010’da 336’ya, 2011’de 288’e geriledi. Ancak bu düşüş çok kısa sürdü ve 2012’de yüzde 125’lik net artışla 648’e fırladı. 2013’te rakam 362, 2014’te 428, 2015’te ise yine yüksek oranda artarak 756 oldu. 2016’daki sayı 542.
3 bine yakın tahliye davası
Kiracının veya işgalcinin evden çıkartılmasını anlatan “tahliye” konularıyla ilgili ise 11 yılda toplam 2 bin 905 dava dosyalandı. 2006’da 310 olan rakam, 2007’de 338’e, 2008’de de 372’ye yükselirken, 2009’da 302’ye, 2010’da 194’e düştü. Ancak 2011’de yeniden yükselerek 258 oldu ve 2012’de yine azalarak 229 oldu. 2013’te 227’ye, 2014’te de 222’ye geriledi. Ancak 2015’te 238’e çıktı. 2016’da rakam düştü 215 oldu.
Uğranılan zarar ziyan karşısında “tazminat” konusuyla ilgili olarak da 2006’dan 2016’ya kadar toplam 6 bin 938 dava açıldı.
2006’da bu konuyla ilgili 832, 2007’de 630, 2008’de 598, 2009’da 638, 2010’da 642, 2011’de 799, 2012’de 594, 2013’te 460, 2014’te 476, 2015’te 687 dava dosyalandı.
ERGÜL ERNUR