* Uzun; “Enkaz devraldık edebiyatına sığınmıyoruz. Ancak, “KIB-TEK’i devraldığımızda dökülüyordu. İdari yapı ve organizasyon bozukluğu bir yana, teknoloji çağın çok gerisindeydi. Durum böyle olunca, en önemli sorun olarak, karşımıza enerji üretimindeki yetersizlik çıkıyordu. Üretim az, tüketim fazlaydı. Bu açık da, ya Rum Yönetiminden enerji satın alarak, ya da kesinti yapılarak kapatılmaya çalışılıyordu” dedi.

* “Şu anda üretim konusundaki sıkıntı aşılmıştır. Santral,Finlandiya’dan 48 milyon Euro’ya satın alındı. Bu paranın 10 milyon Euro’sunu hazineden karşıladık. 13 milyonunu Türkiye verdi, geriye kalan 25 milyon Euro’yu da Kalkınma Bankası’ndan borç aldık. Şimdi, topladığımız kuruşlarla bu borcu ödüyoruz. Vatandaşlarımdan ricam; harcadıkları elektriğin parasını gününde yatırmaları.”

* “Finlandiya’dan alınan santralin ikinci el olduğu yolundaki iddialar saçmadır. Tüm sistem, üretici fabrikadan alındı ve KKTC için özel olarak imal edildi. Fabrika bu sistemle çalışıyor. KIB-TEK mühendisleri de, üretim sırasında hem kurs gördü, hem tüm süreçten haberdar olduklar. Her parçanın şasi numarası bile elimizde. Santralin, içine monte edildiği binaları bile özel çelik iskelet ve paneller halinde aynı yerden getirip kurduk.

ABDULLAH AZİZOĞLU

Maliye Bakanı Ahmet Uzun; elektrik konusunda çekilen sıkıntıların bir süre daha devam edeceğini belirterek, “Ama az kaldı; vatandaşlarımızdan biraz daha sabırlı olmalarını rica ediyorum” dedi.

Enerji üretiminde sorun kalmadığına işaret eden uzun; Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu’nu (KIB-TEK) dökülür vaziyette teslim aldıklarını söyledi.

star kıbrıs muhabirinin, elektrik konusunda yıllardır devam eden sıkıntıların ne zaman biteceği ile ilgili sorularını cevaplandıran Ahmet Uzun; şu andaki sorunun eski trafo ve enerji nakil hatlarından kaynaklandığını belirtti.

Maliye Bakanı uzun; İngiliz döneminden kalma yüksek gerilim hattı ve trafolar bulunduğunu,

Eski şebekenin yarısının yenilendiğini ve geriye kalanın da yıl sonuna kadar değiştirileceğini vurguladı.

Ahmet Uzun, merkezi kontrol ünitesi (SKADA) ile trafolardaki ünitelerin de tamamlanmasıyla sorunun ortadan kalkacağını söyledi.

Bütün bu işler tamamlandığında, arıza olsa bile vatandaşın bundan etkilenmeyeceğini, en kötü ihtimalle 20 saniyelik kesintilerin söz konusu olacağını ifade eden Uzun; “Şimdiye kadar bu amaçla 26 trilyon harcadık. Bu paranın 23 trilyonu nakil hatları, 3 trilyonu da SKADA üniteleri için kullanıldı. Geriye kalan bölüm de aynı paraya mal olacak ve kaynak hazır. İhtiyacımız olan paranın tamamına yakını Türkiye verdi” diye konuştu.

ENKAZ DEVRALDIK

“Enkaz devraldık” edebiyatına sığınmadıklarını, ancak, KIB-TEK’in bir sorunlar yumağı olarak teslim aldıklarını savunan Maliye Bakanı; o dönemde kurumun elle tutulur bir tarafı olmadığını söyledi.

Uzun; “KIB-TEK’i devraldığımızda dökülüyordu. İdari yapı ve organizasyon bozukluğu bir yana, teknoloji çağın çok gerisindeydi. Durum böyle olunca, en önemli sorun olarak, karşımıza enerji üretimindeki yetersizlik çıkıyordu. Üretim az, tüketim fazlaydı. Bu açık da, ya Rum Yönetiminden enerji satın alarak, ya da kesinti yapılarak kapatılmaya çalışılıyordu” dedi.

ÜRETİMDE SORUN KALMADI

Kendi ihtiyaçlarını ön plana çıkaran Rum Yönetimi’nin, zaman içinde parasıyla da olsa elektrik veremeyeceğini açıklamasıyla çok sıkıntılı bir dönem yaşandığını hatırlatan Maliye Bakanı Uzun; ilk iş olarak yeni santral alımının gündeme getirdiklerini ve 70 MW gücünde bir sistemin daha alındığını kaydetti.

Ahmet Uzun şunları söyledi; “Şu anda üretim konusundaki sıkıntı aşılmıştır. Santral,Finlandiya’dan 48 milyon Euro’ya satın alındı. Bu paranın 10 milyon Euro’sunu hazineden karşıladık. 13 milyonunu Türkiye verdi, geriye kalan 25 milyon Euro’yu da Kalkınma Bankası’ndan borç aldık. Şimdi, topladığımız kuruşlarla bu borcu ödüyoruz. Vatandaşlarımdan ricam; harcadıkları elektriğin parasını gününde yatırmalar. O zaman hem borcu rahat öderiz, hem de yeni yatırımlara kaynağımız olur. Çünkü, ülkemiz gelişecek ve şu andaki imkanlar, o zamanki ihtiyaca cevap vermekten uzak kalacak. Bu gerçekten hareketle tedbirimizi almaya başladık. Geleceğe hazırlık yapıyoruz. Şimdi tedbir almazsak; birkaç yıl sonra eski duruma döneriz.”

 İNGİLİZ’DEN KALMA HATLAR VAR

Üretimin yeterli olmasıyla sorunların ortadan kalmadığının altını çizen Maliye Bakanı; enerjinin, kullanıldığı yere kadar ulaşabilmesi için hatlara ve trafolara ihtiyaç olduğunu vurguladı.

Şu anda kullanılanlar arasında İngiliz döneminden kalma hat ve trafolar bulunduğunu anlatan Uzun; “Ne yüksek gerilim hatları, ne de trafolar bu yükü artık çekebiliyor. Şu anda, bunların yenilenmesiyle uğraşıyoruz. Eski trafo ve hatların yarısının yenilenmesi bu ayın sonuna kadar bitiyor. Geriye kalan yarısı için ihale sürecindeyiz” dedi.

İhaleye katılma süresinin 18 Temmuz’da dolacağını belirten Maliye Bakanı; sunulan tekliflerin, bu tarihten sonra Merkezi İhale Komisyonu tarafından inceleneceğini ve en uygun olanı belirleyeceğini kaydetti.

Geriye kalan ikinci yarının da 26 trilyon liraya mal olacağını ifade eden Ahmet Uzun; tamamına yakını Türkiye tarafından karşılanan kaynağın hazır olduğunu ve bu ay tamamlanacak ilk yarısı için de aynı paranın harcandığını kaydetti.

GENE BİTMİYOR

Üretimin ihtiyacı karşılaması, hatların ve trafoların yenilenmesiyle her şeyin bitmeyeceğini hatırlatan Uzun; SKADA denilen merkezi kontrol sisteminin de kurulması gerektiğini söyledi.

ISKADA sistemi ile her şeyin tek merkezden kontrol edileceğini ve trafolara da tali merkezler kurulacağını bildiren Maliye Bakanı; her şey bu odadan görüleceğini, arızalara müdahalenin, elektrik kesilmesi veya bağlanmasının da buradan yapılacağını bildirdi.

Uzun; elektrik şebekesi için şu ana kadar harcanan 26 trilyondan 3’ünün bu amaçla kullanıldığını ve yenilenen trafolarda bu tali sistemlerin kurulduğunu belirterek, geriye, yenilenecek olanlara kurulacaklarla merkez odasının kaldığını kaydetti.

Maliye Bakanı Ahmet Uzun; ISKADA sistemi için, Siemens Firması’nın teklifini kabul ettiklerini bildirdi.

ÖNCE TANITIM

Şirketin, tanıtım yapmayı teklif ettiğini belirten Uzun; “Siemens, iki ülkede tanıtım amaçlı SKADA sistemi kuruyor ve bunlardan birisi de KKTC. Tanıtım amaçlı SKADA bir yıl süreli olacak ve bunun için bir bedel ödemeyeceğiz. Bir yılın sonunda çıkılacak ihale kendilerinde kalırsa, tamamlayıp bırakacaklar. İhaleyi başkası kazanırsa, ona kurduracağız” dedi.

Merkezi kontrolün tamamlanmasıyla “Rink sisteminin” devreye gireceğini belirten Ahmet Uzun; bu konuda bilgi verirken de; “O zaman, bir arıza anında trafo devreden çıkarılacak ve arızalı bölgeye başka taraftan enerji verilecek. Şimdiki gibi tamir edilmesini beklemeyeceğiz. Vatandaş, arızanın farkında bile olmayacak. En kötü ihtimalle ve en fazla, 20 saniyelik bir kesinti söz konusu olacak” dedi.

Bütün bu işerin 2007 sonuna kadar tamamlanacağını ifade eden Uzun; elde olmayan sebepler ortaya çıkarsa, bu sürenin en çok 1-2 ay aşılacağını anlattı.

Merkezi kontrol sisteminin ilk etapta ülkenin yüzde 65’ini kapsayacağını ifade eden Uzun; “Bütün bunlar gerçekleştiğinde, elektrik sorunu yüzde 90 oranında ortadan kalkacak” diye konuştu.

İKİNCİ EL İDDİALARI SAÇMA

Finlandiya’dan alınan santralin ikinci el olduğu yolundaki iddiaları “Saçma” olarak niteleyen Uzun; tüm sistemin, üretici fabrikadan alındığını kaydetti.

Ahmet Uzun; satın alınan santralin KKTC için özel olarak imal edildiğini ve fabrikanın bu sistemle çalıştığına vurgu yaparak; KIB-TEK mühendislerinin de, üretim sırasında hem kurs gördüklerini, hem tüm süreçten haberdar olduklarını söyledi.

Uzun; “Bizzat KIB-TEK Yönetim Kurulu da imalat aşamasında Finlandiya’ya giderek incelemelerde bulundu. Her parçanın şasi numarası bile elimizde. Her şeyin mükemmel olması konusunda gösterdiğimiz titizliği aşırı bulanlar bile olmuştu. Santralin, içine monte edildiği binaları bile özel çelik iskelet ve paneller halinde aynı yerden satın aldık. Bina kuruldu ve santral içine monte edildi. Yoksa tuğladan bir binaya yerleştirmeyi, böylece tasarruf etmeyi de biliyorduk. Ama, harcanan, halkın parasıydı ve her şeyin mükemmel olması gerekirdi, öyle yaptık. Bina da, makineler de Teknecik’te. İlgi duyanlar gidip istedikleri incelemeyi yapabilirler..

TEK SORUN ÇEVRE

Maliye Bakanı Ahmet Uzun; bütün bu olumlu gelişmelerde tek sorun yaşandığına işaret ederek; onun da, çevreye verilen zarar olduğunu hatırlattı.

Eski santralin, yakıtı çok güçlü yaktığı için fazla bir sorun çıkarmadığını, yeni alınanın ise, kurumları gösterdiğini belirten Uzun; yaptıkları tahlillerde, atıkların asitlenme veya başka bir zararlı madde içermemesi ile teselli bulduklarını kaydetti.

Buna rağmen; çevre kirliliğinin ortada olduğunu ve çevre halkının duyduğu infiali anladıklarını ifade eden Maliye Bakanı Uzun; çare olarak, ilk etapta, yakıt kalitesinin yükseltilmesi yoluna gittiklerini bildirdi.

Ahmet Uzun; şunları söyledi; “İkinci aşamada; filtre denilen, ama aslında mekanik bir düzenleme olan sistem kurulacak. Bu konuda da fabrikaya gereken talimat verildi. Şu anda proje yapılıyor. Maliyet de bundan sonra belli olacak. O sistem de bacalara kurulduğunda, herkes rahat edecek. Aynı tip santrali kullanan öteki ülkelerde çok geniş ve insanlara uzak alanlar seçiliyor. Bizim ise böyle bir şansımız yok.”

BİRAZ DAHA SABIR

Maliye Bakanı Ahmet Uzun; elektrik konusundaki sorunları tüm halkın aynı duygularla yaşadığına işaret etti.

Sıkıntıların, Türkiye’den sağlanan kaynaklarla azalmaya başladığını anlatan Uzun sabretmekten başka çare olmadığını belirterek şu mesajı verdi; “Tüm halk olarak biraz daha sabretmemiz gerekiyor. Hepimiz aynı gemideyiz. Ülkemizin içinde bulunduğu problemleri de, sevinçlerini de birlikte yaşıyoruz. Özellikle hepimizi zaman zaman çileden çıkaran elektrik kesintileri yüzünden, evinde veya iş yerindeki elektronik malzemelerin hasara uğraması nedeniyle maddi zarara uğrayan insanlarımız da olmuştur. Ancak, işi yarıladık. Yıl sonuna kadar sabredersek, elektrik konusunda rahatlayacağız. Çevreye verilen zarar bir gerçek. Ama, bu sorunun da muhakkak ortadan kaldırılacağını bilerek, biraz daha fazla bekleyeceğiz.”