Kıbrıs’ta Demokrasi , İngiliz sömürge idaresinde göstermelik olarak , 1931 Rum isyanından önce , başlamıştı .
Nasıl bir demokrasi ?
Temsili bir demokrasi idi .
Adadaki , iki halkın temsiliyeti , dini temele dayanıyordu .
Müslüman ve Hristiyanlık esasına ve nüfusa göre , sömürge idaresinin belirlediği , sayıya dayanıyordu .
Sömürge idaresinin , keyfi tasarrufuna göre , Türk ve Rum temsilciler, şu şekilde idi :
9 Rum üye .
3 Türk üye .
İdarenin de , mecliste temsil sayısı :
6 üye idi .
Bunlar , İngiliz memurlardan oluşuyor ve sömürge idaresi tarafından, atanıyordu .
Bunun da , belirleyicisi .
Yine , İngiliz’in çıkarmış olduğu , 1882 Nizamnamesi idi .
Dikkat edilirse , her iki halkın oyları , İngilizin oylarına eşitti .
Meclisin Başkanı , İngiliz valisi idi ve oyu belirleyiciydi .
Yani , iki halkın da oy doğrultusu ayni olsa ve İngiliz atanmışlarının oyu ile eşit olsa . Valinin iki oy hakkı olduğundan , her zaman , idarenin iradesi ağır basardı .
Bu , topal demokrasi .
1931 İsyanı ile de , toptan ortadan kaldırıldı .
Aradan , 29 sene geçtikten sonra .
Ortaklık Cumhuriyetinde belirlenen yetki olan , siyasal eşitlikle , temsiliyet . Kavanin Meclisindekinden , bir hayli ileriye gitti .
Fakat , burada da , realitede bahsedilen demokrasiye , ulaşılmış olmuyordu .
Zaten , bu siyasi yapıyı , içine sindiremeyen , Rum tarafı . Bunu , üç yılda , ortadan kaldırarak , yapının bir ortağı olan Türk halkını , yapıdan kovdular .
Kıbrıs Türk Halkı .
Realitede bahsedilen ve hedeflenen , çağdaş demokrasi hayaline , ne zaman geçer .
Çağdaş demokrasi ve bunun temsili sistemi .
Pek tabiidir ki .
Bağımsızlığını elde eden ve egemen olan halklarda , mümkündür .
Kıbrıs Türk Halkı , bunu , 15 Kasım 1983‘ te elde etti ve Anayasasını halk oyuna sunarak . Büyük bir oy çokluğu ile kabul etti .
Artık , kendi meclisine , oyları ile , temsilcilerini gönderir oldu .
Tabii .
Bu Meclisin çıkardığı , kanunlarla .
Bizde , son olarak kullanılan Seçim ve Halk Oylaması yasasında , halkın temsilcileri olan vekillerin seçilmesini de , belirli kurallara bağlamıştır .
Bu , seçmeye hak kazanmış seçmenler sayesinde , olmaktadır .
Bizde seçmen .
Oy pusulasında , parti içinde tercih kullanabilir .
Veya .
Tek bir partiye değil de , birden çok partideki adaylara , oy verip , siyasi iradesini meclise yansıtır .
Bu seçmenin , ihtiyari isteğine kalmış birşey .
Halk dilinde , birden çok partideki adaylara oy vermeye “ karma oy “ denilmektedir .
Bu yöntem , seçmenin daha fazla adaya oy vererek , çağdaş demokrasilerdeki tam olmasa da , arzulanan demokrasi realitesine ulaşmaktır .
Bu realite , çağdaş demokrasiye giden yoldan , başkası değildir .
Ne kadar çok adaya oy verilirse , o kadar çağdaş demokrasiye yanaşılır .
Bizde ise .
Seçmen iradesinin sandığa yansımasını , gelen haberlere bakılırsa , tırpanlamak için , tüm partilerimiz , meşveretleşmiş ve seçmen iradesinin daha fazla sandığa yansıyan şekli olan , karma oyu , tırpanlamak için , tırpanlarını biliyorlar .
Gerekçeleri ise !
Birçok oy pusulası , yanıyormuş .
Bunun için , bu oy verme usulünü ortadan kaldırıp , sadece , bir partiye oy veren , değişiklikle . Siyasal iradenin , sandığa yansımasını , androşlayıcı yasal değişikliğe , gidecekler .
Siyasal irade tırpanlanacağına , karma sistemdeki oyların , yanmasının önüne geçilecek çareler , niye düşünülmüyor ?
Bu konuda , her hangi bir araştırma , yapıldı mı ?
Teknoloji , aldı başını gidiyor .
Biz ise , çaresizlikle .
Seçmen iradesini tırpanlama yoluna , baş vuruyoruz .