Pandemi bitti, aşı mucizesi sona erdi... BioNTech, çok kısa sürede çok büyük ve çok tanınmış bir şirket haline geldiğinde halk, politikacılar, yatırımcılar, medya—herkes onun başarısından büyülenmişti. Bir hikaye pandemi döneminde mümkün olmuştu. BioNTech de artık sıradan bir şirket. Tek ürünü giderek daha az satılan bir şirket. Bir zamanlar hayat kurtaran ve bir zamanlar altın madeni olan şirketin günleri sonsuza dek geride kaldı.
* * * *
BioNTech Almanya‘daki üretim tesislerini ve Singapur’daki fabrikasını 2027 sonuna kadar kapatacak ve 1.900 kadar işçiyi çıkaracak. Covid aşısının son partilerini bu yılın sonlarına doğru Almanya'da üretmeyi planlıyor. Almanya'da ise sadece Mainz'deki merkez ve Berlin ile Münih'teki ofisler devam edecek. Covid aşısının tüm üretimi ABD'li ortağı Pfizer'a devredilecek. Bu başarıya da ilaç şirketi Pfizer ile olan ortaklığı sayesinde ulaşabilmişti.
* * * *
Kapanmalar, 2025 sonunda BioNTech tarafından yaklaşık bir milyar avro karşılığında satın alınan Almanya Tübingen‘de rakip CureVac şirketinin tesislerini de etkiliyor. Bu satın alma başından beri planlı deniliyor. Bu firma ile olan patent anlaşmazlığını satın alma yoluyla çözmek ve ardından rakibi ortadan kaldırmak. CureVac kurucusu Ingmar Hoerr, Alman Basın Ajansı'na verdiği demeçte, 'Bence bu neredeyse bir hile‘ diyor.
* * * *
Bir zamanlar kahraman olarak kabul ediliyorlardı. Milyarlarca insan virüse karşı aşılandı, birçoğu BioNTech'in aşısı ile. Şahin/Türeci çifti ödüllere boğuldu ve politikacılar, yansıyan şöhretin tadını çıkarır gibi onlarla birlikte görünmekten mutluluk duymuştu. Bir dönem BioNTech, Almanya'nın inovasyon kapasitesinin kanıtı olarak hizmet etti. Sonuçta, bitti... Uğur Şahin ve Özlem Türeci, 2026 sonunda BioNTech'ten ayrılacaklarını açıkladı.
* * * *
Biontech'in kurucuları Şahin ve Türeci neden gerçekten ayrıldı? Şahin ve Türeci çifti yeni bir şirket kurup mRNA tabanlı kanser aşıları geliştirmek istediklerini söylediler. Der Spiegel dergisine göre, şirket içinde ayrılığın işaretleri bir süredir mevcutmuş. Bir buçuk yıldan fazla bir süredir, BionTech’in büyük hissedarları milyarder kardeşler Thomas ve Andreas Strüngmann onlarla dostane bir ayrılık sağlamak için görüşmeler yürütüyorlarmış.
* * * *
Ayrılmalarına ne sebep oldu ve ayrılık şartları nasıl olabilir? Alman dergisine bakılırsa Ancak durum, tipik bir şirkete göre çok daha karmaşıkmış çünkü bunun nedeni sadece büyük hissedarların Şahin ve Türeci'yi araştırmacı olarak değerli görmeleri değil, aynı zamanda ikisinin BioNTech hisselerinin yüzde 15'inden biraz fazlasına sahip olmalarıymış. Strüngmann kardeşler ayrılık sürecinin arka planıyla ilgili soruları yanıtlamaya yanaşmamış.
* * * *
Büyük hissedarların yakın bir dostu, 'Şahin ve Türeci bilim insanı, ancak yönetici değiller' demiş... 'Ancak BioNTech bugün farklı bir şirket. Sadece bu nedenle bile, değişiklik kaçınılmazdı' diye eklemişler... Bazen bir şirketin hikayesi tek ve etkileyici bir cümleyle özetlenebilir. BioNTech için bu cümle şöyle olabilir örneğin; Aşı mucizesi sona erdi: Uğur Şahin ve Özlem Türeci, 2008'de kurmalarına yardımcı oldukları şirketten ayrılıyor.
* * * *
Şahin ve Özlem Türeci şimdi başka bir yerde yeni bir başlangıç yapacaklar. Gidiyorlar ve mRNA teknolojisinin özünü, ya da en azından bazı kısımlarını da yanlarında götürüyorlar. Kanser için bir sonraki mucizevi aşı henüz bulunamadı. Bir zamanlar hayat kurtaran ve bir zamanlar altın madeni olan şirketin kasasını dolduran Mainz merkezli aşıların günleri sonsuza dek geride kaldı. Biontech gerçeklerle yüzleşiyor.