Aşağıda yazılanlar Erich From’un “Sevginin ve Şiddetin Kaynağı” kitabından alıntılanmış fikirlerdir. Bu kitap ilk kez 1964 yılında yayınlanmış ben de muhtemelen seksenli yıllarda okumuştum. Hafızamda kalan kitaplardan biri idi.
Alıntıları yavaş yavaş ve sindire sindire okuyunuz. Her tümce grubunda bugünün siyasi veya sosyolojik yapısına uygun örnekler aklınıza gelecektir.
“Altmış yıl içinde hiçbir değişikliğe uğramayan her kuram, değişmediğinden, kuramcının ilk ortaya koyduğu kuramla aynı olamaz artık; köhnemiş bir yineleme olup çıkar, yinelenip durduğu içinde bozulur.”
“Kendileri için zararlı olsa bile, insanlar onlara söylenenden kolaylıkla etkilenirler; yıkımdan başka bir şey getirmeyen savaşlarda önderlerini körü körüne izlerler; belli bir inançla söylenen, kaba kuvvetle de desteklenen her şeye inanırlar.”
“Saldırgan savaşların savunma kılıfına bürünmediği hemen hiç görülmemiştir.
(Kandırılan) “İnsanlar kendilerini tehdit altında duyarlar; kendilerini savunmak için de öldürmeye, yok etmeye hazırdırlar.”
“Yaşamı tanrı değil de şeytan yönetiyorsa o zaman yaşam gerçekten nefret edilecek bir şeydir; insan artık düş kırıklığının getirdiği acıya dayanamaz. Yaşamın kötülük dolu, insanların kötü kendisinin de kötü olduğunu kanıtlamaya çalışır.“
“İnsanda kan, yaşamın özü olup çıkar; kan akıtarak kişi kendisini canlı, güçlü, eşsiz ve başkalarından üstün duyar”
“Ölüm sever önderlerin etkili olmaları, sınırsız öldürme yetilerinden ve isteklerinden gelir. Onların ölüm sever kişiler tarafından tutulmaları bundandır. Ölüm severlerin dışında kalanlara gelince onlar, bu kişilerden korkar korkularının bilincine varmaktansa onlara hayranlık duymayı yeğlerler.(...)
Onları yapıcı, kurtarıcı, iyi yürekli, babacan kişiler görürler.”
“Ölüm sever kişi bir nesneye -çiçeğe ya da insana- karşı ancak ona sahip olduğu zaman ilgi duyabilir.(...)Ölüm sever kişilerin, sahip olduklarını yitirmektense yaşamı yitirmek gibi çelişkili bir tepki göstermeleri bundandır”
“Çocukta yaşam sevgisinin gelişmesi için en önemli koşul onun yaşamı seven insanlarla birlikte olmasıdır(...) Yaşam sevgisi fikirlerden çok davranışlarla, sözcüklerden çok ses tonuyla aktarılır. Bebeklik sırasında başkalarıyla sıcak ve şefkat dolu ilişkiler, özgürlüğü tatma, tehditlerden uzak olma, içte uyum ve güç yaratan ilkelerin -öğütlerle değil de örneklerle- öğretilmesi, “yaşama sanatını” öğretecek bir önder gereklidir.”
“Yaşam sevgisi en çok şunların bulunduğu bir toplumda gelişecektir. Kıtlığa karşı bolluk içinde olmak. Adaletsizliğin ortadan kaldırılması. Özgür olabilmek. Kendini tehdit altında hissetmemek. Güvenlik içerisinde yaşayabilmek.” (ZM tarafından özetlenmiştir.)
“Bir toplum, üyelerinin çoğunu ya da büyük bir kesimini yeterince besleyemiyorsa, toplumsal huzursuzluğu önleyebilmek için hastalıklı bir narsisizim ile doyum sağlamak zorundadır onlara. Ekonomik ve kültürel açıdan yoksul olan insanlar için o topluluğun bir üyesi olmanın narsist kıvanç tek -ve çoğu zaman çok etkili- bir doyum kaynağıdır.”
“Bu geri kalmış toplulukların üyeleri şu duygular içindedir. (-Yoksul ve kültürsüz olsam da önemli bir kişiyim ben, çünkü bugüne dek dünyanın gördüğün en üst topluluğun üyesiyim.(...) Bu topluluk narsisizmi dinsel, ulusal, ırksal, siyasal binbir biçime girmiştir.”
“Ulus, ırk ya da siyasal düzen yerine topluluk narsisizminin nesnesi insanlık yani tümüyle insanlık ailesi olursa çok şey çözülmüş olacaktır.”
“Yaşam yaratmak, güçsüz insanda bulunmayan bir takım nitelikler gerektirir. Yaşamı yok etmekse yalnızca bir tek niteliği – şiddete başvurmayı- gerektirir. Güçsüz insan, tabancası, bıçağı ya da kuvvetli bir bileği olduğu sürece başkalarının ya da kendisinin içindeki yaşamı yok ederek onu aşabilir.
Böylece kendisini yadsıyan yaşamdan öç almış olur. Ödünleyici şiddet, güçsüzlükten doğan ve güçsüzlüğü ödünleyen bir şiddet türüdür. Yaratamayan bir insan, yok etmek ister(...)”
Sağlıcakla kalınız.
