Avcıoğlu, Türkiye ve Güney Kıbrıs’la yapılan “daha ucuz akaryakıt” karşılaştırmasının alım gücü ve enflasyon gerçeğini yok saydığını belirterek, Fiyat İstikrar Fonu’nun bütçe açıklarına kurban edildiğini, küçük esnafın resen vergilerle ezildiğini ve ada ekonomilerinde farklı bir yolun mümkün olduğunu ifade etti.

Avcıoğlu yaptığı yazılı açıklamada, bir ekonominin başarısının komşunun etiket fiyatıyla değil, vatandaşın cüzdanındaki alım gücüyle ölçülmesi gerektiğini belirtti.

KKTC’de akaryakıt ürünlerine ve elektrik tarifelerine yapılan ardışık zamların, ithalat bağımlısı ada ekonomisinde çarpan etkisi yaratarak kalıcı bir hayat pahalılığına yol açtığını savunan Avcıoğlu, araçlarda kullanılan akaryakıt ile elektrik üretiminde kullanılan fuel-oil’in farklı kanallardan tedarik edilse de küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmaların her iki kalemi de eş zamanlı etkilediğini kaydetti.

Avcıoğlu, “Lojistikten tarıma kadar tüm sektörlerde girdi maliyetlerini fırlatan bu şoklar, hane halkının alım gücünü hızla eritirken kısıtlı üretim kapasitemizi de felç etmektedir” ifadelerini kullandı.

“AKARYAKIT HALKIMIZ İÇİN GÖRECE UCUZ DEĞİL”

Sıklıkla öne sürülen “Türkiye ve Güney Kıbrıs’a kıyasla daha ucuz akaryakıt sunuyoruz” tezinin temel makroekonomik rasyolardan yoksun olduğunu ileri süren Avcıoğlu, iktisat biliminde fiyat endekslerinin nominal rakamlar üzerinden değil, enflasyon oranları ve hane halkının satın alma gücü paritesi üzerinden ölçüldüğünü belirtti.

KKTC’nin kıyaslanan her iki ülkenin de üzerinde seyreden kronik bir enflasyon sarmalında olduğunu savunan Avcıoğlu, vatandaşın gelir-gider dengesi gözetildiğinde bütçeden enerjiye ayrılan payın çok daha yüksek olduğunu kaydetti.

Avcıoğlu, “Dolayısıyla akaryakıt halkımız için görece ucuz değil; tam aksine, erişilmesi en maliyetli temel ihtiyaçlardan biridir” dedi.

“FİYAT İSTİKRAR FONU BÜTÇE AÇIKLARINA KURBAN EDİLDİ”

Kriz dönemlerinde fiyat dalgalanmalarını absorbe etmesi gereken Fiyat İstikrar Fonu gibi enstrümanların bütçe açıklarını kapatmak adına tüketildiğini savunan Avcıoğlu, koruyucu mekanizmaların tasfiye edilmesiyle Maliye’nin cari harcamaları fonlamak için sürekli borçlanma yoluna gittiğini ve bütçe üzerinde yüksek bir faiz yükü oluştuğunu ileri sürdü.

Avcıoğlu, ortaya çıkan finansal sıkışıklık nedeniyle devletin en temel tüketim maddelerinde dahi halkı rahatlatacak sübvansiyon programlarını uygulayamaz hale geldiğini belirtti.

“KÜÇÜK ESNAF RESEN VERGİLERLE BATMA NOKTASINA SÜRÜKLENİYOR”

Kamu maliyesinin gelir yaratma sorununu, adil bir vergi reformu yerine bütçe açıklarını kapatmanın kolay yolu olarak küçük esnafa fatura ettiğini savunan Avcıoğlu, yüksek enerji maliyetleri altında ezilen esnafın “hiçbir somut kriter barındırmayan masa başı resen vergiler” ile batma noktasına sürüklendiğini söyledi.

Avcıoğlu, “Devasa kayıt dışı kazançların üzerine gitmek yerine, küçük işletmelerin ek vergilerle boğulması, kepenklerin inmesini hızlandırmakta ve istihdam piyasasını vurmaktadır” ifadelerini kullandı.

“ADA EKONOMİLERİNDE FARKLI BİR YOL MÜMKÜN”

“Ada ekonomisi olmanın getirdiği çaresizlik” bahanesinin uluslararası iktisadi uygulamalar incelendiğinde geçerliliğini yitirdiğini ileri süren Avcıoğlu, Malta, Mauritius ve Cabo Verde gibi ada devletlerinin küresel şokların yönetilebileceğini gösterdiğini belirtti.

Malta örneğine değinen Avcıoğlu, Avrupa Komisyonu ve Malta Maliye Bakanlığı verilerine göre hükümet bütçesinden 2022-2024 yılları arasında yılda ortalama 320 milyon ila 600 milyon avro doğrudan enerji ve akaryakıt sübvansiyonu sağlandığını kaydetti. Avcıoğlu, bu destek kaleminin 2025-2026 bütçesinde 152 milyon avro olarak güncellendiğini ifade etti.

Mauritius’un fosil yakıtlarda dışa bağımlı bir ada ülkesi olduğunu belirten Avcıoğlu, ülkede genel bütçeden bağımsız çalışan bir “Fiyat İstikrar Hesabı” bulunduğunu ve bu hesabın küresel kriz döneminde yaklaşık 3,4 milyar rupi zarar etme pahasına akaryakıt ve LPG fiyatlarını sübvanse ettiğini ifade etti.

Cabo Verde örneğine de değinen Avcıoğlu, gıda ve enerjide ithalata dayalı olan ülkenin kriz döneminde otomatik fiyatlandırma mekanizmasını askıya aldığını, hükümetin küresel fiyat artış yükünün yüzde 70’ini bütçeden karşıladığını ve zamları sınırladığını belirtti.

“ATILABİLECEK ADIMLAR VAR”

KKTC ekonomisinin yapısal olarak tamamen çaresiz olmadığını savunan Avcıoğlu, ülke ekonomisini popülist yaklaşımlardan arındırmak ve sürdürülebilir kılmak için atılabilecek adımları şöyle sıraladı:

Kamudaki lüks, gösteriş ve zorunlu olmayan cari harcamaların kesilmesi; bütçe açıklarının azaltılarak yaratılacak mali alanın elektrik tarifelerinin dengelenmesi ve temel gıda maddelerinin desteklenmesinde kullanılması.
Vergi yükünün resen ve götürü artırımlarla küçük esnafa yıkılmaması; dijitalleşme ve sıkı denetim yoluyla kayıt dışı ekonominin vergi tabanına dahil edilmesi.
Fiyat İstikrar Fonu ve benzeri koruyucu fonların mevzuatının değiştirilerek bu kaynakların bütçe açıklarını kapatmak veya maaş ödemek için kullanılmasının yasaklanması ve yalnızca kriz dönemlerinde fiyatları dengelemek amacıyla kullanılması.
Akaryakıt ve enerji ürünlerinden alınan fon ve KDV oranlarının küresel petrol fiyatlarına göre esnek hale getirilmesi; fiyatların yükseldiği dönemlerde vergi oranlarının aşağı çekilmesi, fiyatların düştüğü dönemlerde ise vergilerin baz seviyeye getirilmesi.

Avcıoğlu, “Yaşanan sorunların temel kaynağı, rasyonel ve bilimsel ekonomik enstrümanların dönemsel mali açıkları kapatmak adına tüketilmesidir' ifadelerini kullandı.

Kamu maliyesinin rasyonel bir zemine oturtulması halinde makroekonomik dengelerin halkın, küçük esnafın ve reel sektörün lehine kalıcı olarak istikrara kavuşacağını savunan Avcıoğlu, bütçe denkliğini esas alan, kaynakları verimli kullanan ve kurumsal disiplini önceliklendiren bir yönetim anlayışının tesis edilmesi gerektiğini belirtti.