KKTC’de yıllardır aynı cümleyi duyuyoruz: “Gençlerimizi bu topraklarda tutacağız.”
Peki nasıl?
Gençlere kırsal kesim arsası dağıtarak mı?
Ev sahibi olmalarını sağlayarak mı?
Elbette bunların hepsi önemli. Ama eksik.
Çünkü bir gencin bu ülkede kalabilmesi için sadece başını sokacağı bir eve değil, o evin kirasını, elektriğini, mutfağını, ulaşımını ve hayatını karşılayabilecek bir işe de ihtiyacı var.
Asıl mesele tam da burada başlıyor.
Özel sektörde çalışan KKTC yurttaşlarının oranının, işverenler de hesaba katıldığında yaklaşık yüzde 30 seviyelerine kadar gerilediği ifade ediliyor.
Yaklaşık 144 bin özel sektör çalışanı içerisinde yalnızca 53 bin kişinin KKTC yurttaşı olduğu belirtiliyor.
Bu rakamlar doğruysa ortada artık görmezden gelinemeyecek kadar büyük bir sorun var.
Çünkü bir tarafta “gençlerimiz ülkede kalsın” diyoruz.
Diğer tarafta gençlerin çalışabileceği özel sektörün kapılarında yerli istihdamın payı giderek azalıyor.
Üstelik yerli istihdamı artırmak amacıyla oluşturulan fondan devletin her ay yaklaşık 280 milyon TL kaynak aktardığı ifade ediliyor.
O zaman sormak gerekiyor:
Bu kadar kaynak nereye gidiyor?
Bu kaynak gerçekten KKTC yurttaşının istihdamını artırıyor mu?
Yoksa devlet, her ay ciddi miktarda para harcamasına rağmen istediği sonucu alamıyor mu?
Burada suçlu aramaktan çok sistemin kendisini sorgulamak gerekiyor.
Çünkü mesele sadece işverenin “yerli çalışan bulamaması” değildir.
Mesele sadece gencin “özel sektörde çalışmak istememesi” de değildir.
Mesele genç bir insanın çalıştığı işten kazandığı parayla bağımsız bir hayat kurup kuramayacağıdır.
Bugün gençlere “ülkede kal” demek kolay.
Ama genç soruyor: “Nasıl kalacağım?”
“Bu maaşla nasıl ev geçindireceğim?”
“Nasıl evleneceğim?”
“Nasıl çocuk sahibi olacağım?”
İşte devletin bu sorulara cevap vermesi gerekiyor.
Çünkü ülkedeki bütün KKTC yurttaşlarını devlet dairelerinde istihdam etmek mümkün değil.
Zaten böyle bir model ekonomik olarak da sürdürülebilir değil.
Dolayısıyla özel sektör, gençlerin ülkede tutulmasının en önemli adreslerinden biri olmak zorunda.
Fakat bunun için de özel sektörün gençler açısından cazip hale gelmesi gerekiyor.
Asgari ücret belirlemek tek başına yeterli değildir.
Bir genç için önemli olan yalnızca “asgari ücret kaç para?” sorusu değildir.
Asıl soru şudur: “Bu ücretle nasıl bir hayat yaşayabilirim?”
KKTC’de hayat pahalılığının ciddi biçimde hissedildiği bir ortamda ücret politikasını sadece rakamsal artışlarla değerlendirmek artık yeterli değil. Bizden söylemesi…