Deprem konusu, konuşulup geçilecek bir konu değil.
Hele ki Kıbrıs gibi deprem gerçeğinin bulunduğu bir coğrafyada…
Her deprem olduğunda aynı soruları soruyoruz.
Binalarımız güvenli mi?
Zeminlerimiz ne durumda?
Deprem yönetmeliğimiz yeterli mi?
Ve en önemlisi…
Türkiye 2018 yılında deprem yönetmeliğini yenilediği halde biz neden hâlâ 2007 yılında Türkiye’de uygulanan yönetmeliği temel alan sistemi kullanıyoruz?
Star Kıbrıs olarak bu soruyu dün manşete taşıdık.
Ada TV’de bu konunun en önemli isimlerinden birini, 2007 yılında Türkiye’de uygulanan deprem yönetmeliğinin 2015 yılında KKTC’de hayata geçirilmesinde önemli rol oynayan dönemin İMO Başkanı, İnşaat Yüksek Mühendisi ve Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği önceki Başkanı Seran Aysal’ı konuk ettik.
Aysal’ın söyledikleri aslında meselenin sadece “yönetmeliği değiştirelim” kadar basit olmadığını ortaya koyuyor.
Çünkü…
Yeni yönetmelikten önce yeni veriye ihtiyacımız var.
Türkiye neden ileride?
Türkiye, özellikle son yıllarda yaşanan büyük depremlerden çok ciddi dersler çıkardı.
Deprem yönetmeliğini geliştirdi. Bunu 10 yıllık periyodlarla yapmaya devam ediyor.
Zemin konusunda önemli çalışmalar yaptı. Deprem Tehlike haritasının ana verisi zemin.
Ve bugün sistem yalnızca “burası 1. Derece, 2. Derece Deprem Bölgesi' gibi bölgesel” mantığıyla çalışmıyor.
Çok daha ayrıntılı bir veri sistemi var AFAD tarafından hazırlanan.
Neredeyse mahalle mahalle, sokak sokak, parsel parsel yani koordinat sistemi ile çalışan bir Deprem Tehlike haritası oluşturulmuş.
Sistem, sahip olduğu bilgi havuzundan o bölgede parsele özel zemin ve deprem ile ilgili tüm verileri sağlıyor.
Böylece binanın hangi şartlarda yapılması gerektiğine ilişkin çok daha doğru verilerle tasarım ortaya çıkıyor.
İşte Türkiye’nin geldiği nokta özetle bu.
Peki biz neredeyiz?
Yönetmeliği değiştirmek yetmez
Asıl mesele tam da burada başlıyor.
Türkiye’nin 2018’de yürürlüğe koyduğu deprem yönetmeliğini alıp KKTC’ye kopyalamak mümkün mü?
Aysal’a göre hayır.
Çünkü o (TDY2018) yönetmeliğin bütünlüklü çalışabilmesi için arkasında çok ciddi bir veri altyapısı bulunuyor.
Bizde ise bu altyapı yoktur ve yeterli seviyeye ulaşılması için ciddi çalışmalara gerek vardır.
Biz bugün yeni bir deprem yönetmeliğini konuşuyoruz.
Ama aslında önce çok daha temel bir sorunu çözmemiz gerekiyor:
Kıbrıs’ın Deprem Tehlike haritası ne zaman yapılacak / güncellenecek?
Elbette İnşaat Mühenisleri Odasının, jeoloji maden dairesinin yaptığı çeşitli haritalar ve çalışmalar var.
Bunlardan alınacak verilerle uzmanlar Deprem Tehlike haritası oluşturabilir.
KKTC’nin deprem yönetmeliğinin de, yönetmeliğe veri sağlayacak haritaların güncellenmesine de ihtiyaç var.
Bundan kimsenin şüphesi yok.
Ancak bu güncellemenin bilimsel ve doğru şekilde yapılabilmesi için öncelikle adanın kuzeyini kapsayan kapsamlı bir Deprem Tehlike haritalandırması yapılmalı. Bunu erteleyemeyiz. Bizden söylemesi…