Tarihte kitap yakmanın 2200 yıl öncesine dayandığı bilinmektedir.
Kitap yakmak için kibriti çakanların genellikle hep bir bahanesi vardır ve bu bahaneler çoğunlukla din, ahlak ve ırkçılık üzerine olmaktadır.
Yani düşünceyi öldürmek amacı ile yakılıyor kitaplar.
Farklılıkları yok etmek için çakılıyor kibritler kitaplar üzerine.
İnsanları tek tipleştirmek için, düşünceye ve farklılığa tahammül edemeyenler yakıyor kitapları binlerce yıldır.
……………………………………………………………………………………………………………………………
10 Ağustos 2009 Pazar gecesi Işık Kitabevini yakanlar da, kitaba kurşun sıkamadıklarından, kibrit çakıp fırlattılar kitaplar üzerine ve farklı düşüncelere gözdağı vermek istediler, tarihteki aynı mentalitedeki karanlık düşünceli benzeşikleri gibi…
………………………………………………………………………………………………………………………………
Kimler ve ne amaçla kitap yakmışlar tarihte bir bakalım bazı örneklere.
Çin İmparatoru Qin Şi Huang MÖ 212 yılında ülkedeki pek çok felsefe ve tarih kitabını kendi kütüphanesi için birer nüsha ayırdıktan sonra yaktı…
Hıristiyanlığın ilk yıllarında Efes'te pek çok kitap 'tuhaf ve acayip' olduğu için topluca yakılarak yok edildi...
Tarihteki en bilinen ve büyük kitap yangınlarından biri de dünyaca ünlü İskenderiye Kitaplığı'nın MS 392 yılında acımasısca yakılmasıdır.
Kitapların yakılması yalnızca binlerce yıl önceye dayanmıyor elbette. 20. Yüzyılın ortalarında hem de Avrupa’nın göbeğinde, Naziler pek çok Yahudi yazarın kitabını ya da kendilerince “sakıncalı” gördükleri diğer 'dejenere' kitapları büyük bir tören ihtişamında yakmışlardı.
Nazilerin 10 Mayıs 1933'de Berlin'de Opera Meydanı'nda yaktığı bu büyük kitap ateşi hafızalardan hiç kaybolmadı, kaybolmayacak.
Humboldt Üniversitesi'nin ve Cinsel Bilimler Enstitüsü'nün, içlerinde Thomas Mann, Erich Maria Remarque, Henrich Heine, Karl Marx ve H.G. Wells gibi dünyaca ünlü yazarlara ait 20 bin kitap, kendinden geçmiş Nazi askerleri ve çılgına dönmüş Nazi gençlik örgütleri tarafından inanılmaz büyük bir coşkuyla yakıldı. Bu kitap yakma olayı büyük bir kampanyaya dönüştü ve ardından Almanya’daki pek çok kentte kitaplar meydanlara toplanarak aşırı şoven nazi destekli öğrenciler tarafından çılgınca yakıldı.
Yakın tarihte sadece Naziler değildi kitap yakanlar.
1948 yılında New York Binghamton'da, rahipler, öğretmenler ve ailelerinin gözetimindeki çocuklar, yaklaşık 2 bin çizgi romanı dini gerekçelerle yaktılar…
1990'lı yılların ortalarında, İran’lı yazar Salman Rüşdi'nin İslam dünyasında büyük tepkilere neden olan 'Şeytan Ayetleri' isimli kitabı, başta İngiltere’de olmak üzere birçok ülkede kızgın kalabalıkların gösterilerinde toplu halde yakılıyordu…
2001 yılında Mısır Kültür Bakanlığı, şair Abu Nuwas'ın 'erotik şiirlerini' içeren 6 bin kitabı radikal İslamcılardan gelen tepkilerle yaktı…
Batı dünyasında büyük bir dalga halinde yakılan kitaplardan biri de bestseller listelerinin üst sıralarındaki 'Harry Potter' kitapları oldu. Amerika'daki çeşitli kiliseler 'şeytani' buldukları bu kitabın yakılmasını istedi ve çok sayıda kitap, fanatik kalabalıklar tarafından törenle yakıldı…
………………………………………………………………………………………………………………………………….
Türkiye'de de kitap yakma genellikle Askeri darbelerle birlikte yaşandı.
Yüz binlerce kitap yakıldı 60’lı, 70’li ve 80’li yıllarda darbeciler tarafından.
Türkiye’de bazen insanlar da askerlerle veya devletle başları derde girmesin diye kitaplarını yakmak zorunda kalıyordu darbe dönemlerinde. Türkiye’de 12 Mart darbesi sırasında, özellikle İstanbul'un 'ev ev aranması' sırasında pek çok kitap 'suç unsuru' sayılabileceği için sahipleri tarafından sobalarda ve bodrumlarda yakılmıştı. 12 Eylül'deki askeri darbenin ardından da on binlerce kitap hem devlet tarafından, hem de sahipleri tarafından yakıldı. 12 Eylül döneminde Milli Güvenlik Konseyi tarafından çıkarılan bir yasa ile 'müsadere edilen kitapların' imhasına olanak tanınması kitap kıyımını doruğa çıkardı. Ağırlıkla sol düşüncedeki on binlerce kitap yakılarak ya da SEKA'ya gönderilerek imha edildi…
Tarihin her döneminde kitapların yanında şairler yazarlar da yakıldı, öldürüldü. Sivas Madımak Otelinde içlerinde Metin Altıok, Behçet Aysan gibi şairler ve yazarlar ve aydınların da bulunduğu 37 insan yakılarak katledildi. Aziz Nesin yakılmak istendi. Son dönemlerde Nobel Ödüllü yazar Orhan Pamuk da ölümle tehdit ediliyor…
………………………………………………………………………………………………..
Ve KKTC’de de yakılan Işık kitabevi…
Tahammülsüzlüğün KKTC’de de geldiği nokta bu…
Farklılıklara ve düşünceye hoşgörüsü olmayan ve tek tipleştirme politikalarını yükselten karanlık düşüncelilerin tarihin her döneminde başvurdukları klasik yöntem…
Sindirme, korkutma ve bilgiyi yok etme…
Ancak bilinmelidir ki kitapların küllerinden yeniden doğuyor aydınlık düşünceler, aynı mitolojide küllerinden doğan Anka Kuşu gibi…
Sevgiyle ve dostlukla…
