Nazire Sofi isimli Türk’ün Güney’de kalan malı için Rum yönetimiyle yaptığı dostane anlaşmanın, diğer Türkler için emsal teşkil etmemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin “AİHM” isteği üzerine Rum İçişleri Bakanlığı bünyesinde oluşturulan Kıbrıs Türk Malları Vasiliği Yasası’nın iyileştirilmesi kapsamında yapılan çalışmalar yeniden gözden geçirildi.

Politis Gazetesi; “AİHM’in Baskısı Altında... Kıbrıs Türk Malları Vasiliği İçin Kritik Gün” başlığıyla verdiği haberinde, Rum siyasi partilerinden birer temsilci, Başsavcı Petros Kliridis ve İçişleri Bakanlığı Genel Müdürü’nün katıldığı, basına kapalı toplantıda Kliridis’in; AİHM’in Rum tarafına verdiği sürenin daralmakta olduğu uyarısında bulunduğunu yazdı.
Gazete, Rum siyasi partilerin, bugün düzenlenecek toplantıda, Vasilik yasasında yapılan değişiklikleri onaylayıp onaylamayacaklarına dair görüşlerini ortaya koyacaklarını belirttiği haberinde, bugüne kadar üzerinde çok değişiklik yapılan yasa önerisinin bugünkü halini okurlarına şöyle aktardı:

BU DÖRDÜNCÜ VE SON VERSİYON
“Bu dördüncü ve son versiyonda; Avrupa Sözleşmesi’nde öngörülen haklarının ihlal edildiğini hisseden Türkler, dava açma hakkı kazanır genel ilkesinin ötesinde pek çok değişiklik yapıldı. Yasanın yeni versiyonunda şunlar da yer alıyor:
-Her bir Türk talebi; Türkün tasarrufunda işgal bölgelerinde kalan Rum malı bulundurup bulundurmadığı filtresinden geçirilecek, Kıbrıs Türk malı üzerindeki vasiliğin kaldırılması kararı İçişleri Bakanı’nın; çeşitli kriterleri dikkate alarak yapacağı değerlendirmeye bağlı olacak.

NAZİRE SOFİ ÖRNEĞİ
- Türk mal sahibi, malı Vasilik denetimi altına alındığında yurtdışında yaşıyorsa (1974 öncesi itibarıyla), bu kişi daimi ikamet için geri dönüş yapmak istiyorsa; yurtdışına gidişi Nazire Sofi örneğinde olduğu gibi özgür bölgelerden olmuşsa, Türk bugün özgür bölgelerde yaşıyorsa, varisleri değil malın ilk sahibi Türk daimi ikamet etmek amacıyla işgal bölgelerinden gelmek istiyorsa; bütün bunlar; malı üzerindeki vasiliğin kalkması için olumlu işleyecek.
- Türk mal sahibinin hakkının ihlal edildiğinin saptanması durumunda kullanım kaybı, zararı tazmin edilir ve mahkeme masrafları karşılanır.
-Tasarrufunda yasal olarak Kıbrıs Türk malı bulunduran Rumlar ve Vasilik, Kıbrıs Türk malı üzerinde yapılan tamir ve inkişaf giderleri için Türk aleyhine karşı dava açabilir.

‘YASAL KULLANICI’ RUM’U KORUYOR
Kısacası, bu haliyle yasa önerisi; hem malın yasal kullanıcısı Rum’u koruyor ve gözetiyor (elbette AİHM’in Dimopulos kararı örneğine uygun olarak) hem de Vasiliği; Türklerin AİHM’e başvurmalarına karşı koruyor, tamir ve inkişaf harcamalarının yüksek olması durumunda da Türk mal sahipleri için cesaret kırıcı olarak işliyor.”
Gazete; Rum yönetiminin, Türkler’in Güney’de kalan malları için AİHM’e gitmeden önce tüketmek zorunda kalacakları iç yargı imkanı oluşturmak maksadıyla; “vasiliğin hukuki çerçevesini iyileştirme konusunda AİHM’e verdiği taahhüdü yerine getirmekte acizlik göstermesi halinde bunun büyük tehlikelere gebe olduğuna dikkat çekti ve halen hazırlık aşamasında bekleyen 10 Türk pilot davasının Strazburg’ta görülmeye başlanmasını buna örnek gösterdi.

VASİLİK ZIRHLANIYOR
Simerini; “Vasilik Tehlikeler Karşısında Zırhlanıyor... Meclis Yasayı Değiştiriyor... Türkler Özgür Bölgelerdeki Mallarını AİHM’in İzniyle Satmak İçin Fırsat Kolluyor” başlıklı haberinde Türklerin AİHM’e başvurularından sonra, Güney Kıbrıs’ta kurulu “Kıbrıs Türk Mallarını İdare” sisteminin çökme tehlikesinde bulunduğunu yazdı.
Gazete, Rum Meclisi “Göçmenler” Komitesi’nin Rum Başsavcı Petros Kliridis’in de katılımıyla basına kapalı olarak gerçekleştirilen toplantısında; Rum yönetiminin “1992’de Türk miraslarına el koymakla kötü ettiği, bunun sonucunda bugün; bu hakların toplu talep edilmesi tehlikesinin gündeme geldiği”; AİHM’in başvuruda bulunan Türkleri haklı görmesi halinde, Rum tarafında kalan Kıbrıs Türk mallarının Rum “geçici olarak göçmenlere” paylaştırılması sisteminin tümden çökeceğinin söylendiğini yazdı.

TOPLU SATMA KORKUSU
Habere göre Rumlar; KKTC’deki eski Rum mallarından alan Türklerin, Güney’de bıraktıkları mallarını süratle ve toplu olarak satmaya başlamalarından ve bugün bu malları kullanan Rumları sokakta bırakmalarından korkuyorlar.
Gazete yapılan yeni yasanın felsefesinin; bazı özel şartların yerine getirilmesi şartıyla, Kıbrıs Türk mallarının “Vasilik’ten talep edilmesinin yasaklanmaması olduğunu kaydettiği haberinde şunları da yazdı:
“Yani, mallarını kendileri kullanmak ve yönetmek isteyen Türklere Vasiliğe gidip; mallarını kullanmak isteme gerekçelerini ve diğer vatandaşlarının (Rumların) haklarına karşı nasıl davrandıklarını ortaya koyarak gerekli başvuruda bulunma fırsatı veriliyor.”

AİHM’DE SUÇLANMASIN DİYE
Alithia haberini manşetten “Mülkler Vasiliğe Karşı... Vasiliği AİHM’de Suçlamasınlar Diye Türklere Mallarını Veriyoruz... Yakıcı Yasa Mecliste” başlığıyla yansıttı.
Gazete, Rum İçişleri Bakanlığı bünyesinde oluşturulan “Kıbrıs Türk Malları Vasiliği”nin, Türklerin AİHM’e yapmaları muhtemel başvurulardan ve bunun sonucunda lağvolmaktan “kurtarmayı” hedefleyen yasa tasarısının bugün yeniden Rum meclisi genel kurulunda ele alınacağını yazdı.