Cumhuriyet Meclisi Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Plan Komitesi, 2008 Mali Yılı Bütçe Yasa Tasarısı’nı görüşmeye dün sabah başladı.

2 milyar 355 milyon 895 bin 252 YTL’lik 2008 bütçesi, toplam 8 çalışma gününde ele alınacak ve görüşmeler 27 Kasım’da tamamlanacak.

Komitenin dün başlayan ilk toplantısında Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Plan Komitesi Başkanı CTP Lefkoşa Milletvekili Alpay Afşaroğlu’nun açış konuşmasının ardından, Maliye Bakanı Ahmet Uzun bütçeyle ilgili sunuş yaptı.

Cumhuriyet Meclisi Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Plan Komitesi CTP milletvekilleri Alpay Afşaroğlu, Mehmet Ceylanlı, Teberrüken Uluçay ve Mustafa Yektaoğlu ile DP Milletvekili Hüseyin Kayım’dan oluşuyor.

MUHALEFETSİZ BAŞLADI

Meclis boykotu nedeniyle UBP milletvekilleri komitelerden istifa ederken, DP’li milletvekilleri daimi komite ve genel kurul çalışmalarına katılmıyor. Bu nedenle Komite’nin bütçeyle ilgili görüşmeleri de

muhalefetsiz başlarken, bugünkü toplantıya ÖRP Milletvekili Mustafa Gökmen ile CTP milletvekilleri Ali Gulle ve Kadri Fellahoğlu da katıldı.

Toplantıda Sayıştay Başkanı İsmet Akim, DPÖ Müsteşarı Işılay Yılmaz, Maliye Bakanlığı Müsteşarı Zeren Mungan, bazı daire müdürleri ve öteki bürokratlar da hazır bulundu.

AFŞAROĞLU: “BÜTÇE DİSİPLİNİ SAĞLANMALI”

Bütçe Komitesi Başkanı CTP Milletvekili Alpay Afşaroğlu, toplantının başında yaptığı konuşmada, “Keşke muhalefet partileri de katılsalar ve bütçe gibi önemli bir çalışmada yer alıp bize katkıda bulunsalardı ama maalesef bu yıl da böyle bir gelişme olmadı. Biz onların gıyabında bütçeyi tartışıp görüşeceğiz” dedi.

Afşaroğlu, 2008’de bütçede göze çarpan gelişmeleri sıralarken geçtiğimiz yıla göre büyüme olduğunu, ayrıca bütçenin gerçekçi olduğunu söyledi.

Geçen yıllar itibarıyla her yıl ayrı ayrı değerlendirildiğinde gelirler ve giderlerin bire bir hiç uyuşmadığının görüldüğüne işaret eden Afşaroğlu, bütçenin çoğunluğunun yerel gelirlerden karşılanmaya başlandığını, bunun da Maliye Bakanlığı açısından bir başarı olduğunu vurguladı.

UZUN: “GELİRLERİN YÜZDE 23.81’İ TC’DEN”

Maliye Bakanı Ahmet Uzun da 2008 bütçesiyle ilgili sunuşunda, dünyayla bütünleşme ve AB’ye uyum çalışmaları çerçevesinde 2005’te başlayan analitik bütçe uygulamasından sonra tahakkuk esaslı muhasebe sistemine geçildiğini anlattı.

Ahmet Uzun, gelirlerin yüzde 23.81’inin Türkiye yardım ve kredilerinden oluştuğunu da açıkladı.

Kişi başına düşen milli gelirin 2004’te 8 bin 95 dolarken, bu yıl 12 bin 367 dolar hedeflendiğini bildiren Uzun, yatırımların artmasının ve sınır kapılarının açılmasının işsizliği azaltan etkenler olduğunu söyledi. Uzun, 2008 bütçesiyle “sürdürülebilir bir kamu finansman dengesi kurarak kalkınma süreci sağlamayı ve üretime dayalı büyüme” amaçladıklarını vurguladı.

Uzun, özel sektörün geliştirilmesi için esnafa düşük faizli kredilendirmelere gidileceğini kaydederek, bir ülkenin ayakta durabilmesi için ekonominin kayıt altına alınmasının önemini vurguladı.

ÇOK KAZANANDAN ÇOK VERGİ

Vergi yasalarındaki düzenlemelerin yeterli olmadığını, bazı düzenlemelere rağmen alınacak çok yol bulunduğunu kaydeden Uzun, vergi teftiş ve denetimlerine ağırlık vereceklerini, halkta bilinç yaratarak ekonominin kayıt altına alınacağını, en kısa zamanda cari bütçenin yerel gelirlerle karşılanır hale getirileceğine inandığını söyledi.

Çok kazanandan çok, az kazanandan az vergi alınması için düzenlemelere devam edileceğini belirten Uzun, komite üyelerine katkıları için teşekkür etti ve bütçenin halka hayırlı sonuçlar doğurmasını diledi.

VERGİDE BEKLENEN DÜZEYE GELEMEDİK

CTP İskele Milletvekili Mehmet Ceylanlı, bazı gelirler artarken bazılarının artmadığını ve vergide beklenen düzeye gelinemediğini söyledi.

Ek mesai düzenlemesinin süratle atılması gereken bir adım olduğunu belirten Ceylanlı, 2003-2004’te Kıbrıs sorununda yaşanan dinamizm nedeniyle ekonominin büyük atılım içine girdiğini, bu vizyonun sürdürülmesi gerektiğini kaydetti.

Güney Kıbrıs’la ticarette yaşanan sorunlara işaret eden Ceylanlı, Güney’deki alışveriş merkezlerinin albenisi, ticaretin büyüklüğü, marka-acente olaylarının, Euro’ya geçecek olmalarının göreceli avantaj sağladığını belirtti.

MARKET ZİYARETİ YERİNE TOPLANTI YAPILSIN

Ceylanlı, Maliye Bakanlığı’nın, önlemler çerçevesinde ucuz marketlerin ziyareti yerine tüm iş adamlarını toplayarak devletin ve onların neler yapabileceğinin bir masa etrafında görüşülmesinin daha uygun olacağını söyledi.

Akaryakıtın Güney’den alınmasının izah edilemeyecek bir durum olduğunu kaydeden Ceylanlı, ekonomide büyümeyi artıracak önlemlerin süratle alınması gerektiğini dile getirdi ve konut piyasasında yaşanan sıkıntının gelecek yıl ciddi bir krize dönüşebileceğine ve etkilerinin birçok sektöre yayılabileceğine işaret etti.

Stopaj vergisinin gözden geçirilmesini isteyen Mehmet Ceylanlı, mahalli gelirlerin artırılmasının vatandaşa hizmet olarak döneceğini söyledi.

ULUÇAY: “BÜTÇE DİSİPLİNİ İÇİN GEREKENİ YAPAMADIK”

CTP Gazimağusa Milletvekili Teberrüken Uluçay, bütçede bu yılki rakamların belli oranda arttığını, ancak geçen yıl ve bir önceki yıla göre bakıldığında bütçe disiplini konusunda aslında gerekeni yapamadıklarının görüldüğünü belirtti. Uluçay, kaynakları çok araştırılıp sorgulanmadan, ‘nasılsa kaynağını Maliye Bakanlığı bulur’ denilerek bütçedeki rakamların ortaya çıktığını ifade ederek, bütçe disiplininin mutlaka sağlanması gerektiğini vurguladı.

Kaynaklar bilinerek hareket edilmezse bütçe disiplininin sağlanamayacağını belirten Teberrüken Uluçay, personel giderlerindeki artışa işaret etti ve 2 yılda personel giderlerinde yüzde 53’lük artış olduğunu söyledi.

 “2008’DE CİMRİ OLMALIYIZ”

Uluçay, 2004’ten beri ortaya koydukları AB uyum hedefi doğrultusundaki hazırlıkların “ağır aksak” olmasının bütçeyi de olumsuz etkilediğini belirtti, “2008’de artık birazcık cimri olmamız lazım. ‘Tasarruflu’ diyeceğim ama tasarruf biraz da geleceğe dönüktür. Biz zannederim cimri olma dönemine girmeliyiz. Başka türlü bütçe disiplini sağlanamayacak” dedi.

Cari transferler kaleminin de 2006’ya göre yüzde 64 arttığını, bu kalemin de biraz daha cimri kullanılması gerektiğini kaydetti.

Sağlıktaki reformların hayata geçmesi için bütçede strateji belirlemek gerektiğini ve elzem olan alandan başlayarak daha çok kaynak ayrılabileceğini anlatan CTP Gazimağusa Milletvekili Teberrüken Uluçay, gözlemlediği en büyük sorunun bütçelerde strateji geliştirilememesi olduğunu dile getirdi.     Uluçay, “Eğer siz disipline olmazsanız birileri sizi disipline eder. Bu ekonominin kuralıdır. Bizim alışveriş konusunda yaşadığımız budur. Alışverişin Güney’e kayması konusunda panik yaşanıyor. Bana göre yaşamamalıyız. Ekonominin kuralları yaşanıyor” diye konuştu.

Rekabet sağlanabilirse fiyatların düşeceğini kaydeden Uluçay, klima fiyatlarının Güney’le rekabet için düşürüldüğünü belirtti.

Teberrüken Uluçay, Maliye Bakanlığı’nın rekabet oluşabilecek ortamları sağlaması için önerilerini de dile getirdi.

EURO KAÇINILMAZ

Güney Kıbrıs’ın 1 Ocak 2008’den itibaren Euro’ya geçeceğine işaret eden Uluçay, hâkim döviz Sterlin olsa da KKTC’nin de bundan ister istemez etkileneceğini; hesap birimlerinin Euro’ya geçmesinde fayda gördüğünü anlattı. Uluçay, “AB’yi hedefleyen bir ülke olarak gelecekte Euro’yu hedeflememiz zaten kaçınılmazdır” dedi.

Uluçay, son 3 yılda ekonomide ciddi hareketlilik olduğunu ancak halkta ekonomik konularda mutsuzluk görüldüğünü belirterek, yapılan araştırmalarda, ekonomik konularda, yüzde 70 mutsuzlukla Kıbrıs sorununun bile önüne geçildiğini belirtti.

Hızlı büyüyen inşaat sektörünün disipline edilmemesinden dolayı sıkıntı yaşadığını kaydeden Teberrüken Uluçay, stopajdan murat edilenin maliyetlere yansımasıyla vatandaşın sırtına yüklenmemesi için stopajı ikame edecek bir şeyler bulmak gerektiğini söyledi.

Rekabet Yasası’nı kısa zamanda sonuçlandırmalarının ülkeye en iyi hizmetlerden biri olacağını ifade eden CTP Gazimağusa Milletvekili Teberrüken Uluçay, uzun soluklu bir çalışma olan kamu reformunda performans değerlendirmesi yönünde atılan adımları “önemli bir başarı” diye niteledi.

Uluçay, sektörler için strateji belirlenmesi gereğine işaret ederek, bu yapılmazsa sektörlerin öngörülenden daha fazla kaynak kullanacağını belirtti.

Uluçay, bütçe disiplinini 2008’deki uygulamada daha iyi görme umudunu ifade ederek, sübvanseye ayrılan sektörlerin tümünde verimlilik analizi yapılmasını istedi.