Hellimin “Coğrafi İşaret Tescili”nin belgesi, bugün düzenlenen törenle Kıbrıs Türk Sanayi Odası ile Süt Ürünleri İmalatçıları Birliği’ne takdim edildi.

Sanayi Odası’ndaki törende Başbakan İrsen Küçük, Maliye Bakanı Ersin Tatar, Ekonomi ve Enerji Bakanı Sunat Atun, Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Zorlu Töre, Türk Patent Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Habip Asan ve Sanayi Odası Başkanı Ali Çıralı birer konuşma yaptı.

Törenin ardından “Ekolojik Ekonominin Sermayesi: Coğrafi İşaret” konulu sunum yapıldı. Türk Paten Enstitüsü Marka Uzmanı Gonca Ilıcalı, yaptığı sunuşta Coğrafi İşaret Tescili ve uygulamalarıyla ilgili bilgi verdi.

KÜÇÜK

Başbakan İrsen Küçük, konuşmasında, çiftçi bir ailenin çocuğu ve bir dönem çiftçilik yapmış bir kişi olarak hellimin coğrafi işaret tescilinin önemini çok iyi anladığını söyledi.

Küçük, hellimin 2 toplumun da malı olduğunu ve sadece Ruma mal etmenin doğru olmadığını söyledi. Küçük, “Hellim üretiminde Türk kadının becerisi Rum kadınının çok önündedir. Birçok Rum, geçmişte olduğu gibi, şimdi de hellimini bizim üreticimizden alıyor” dedi.

Tescil konusunda Anavatan Türkiye’ye teşekkür eden Küçük, bu avantajı koruyup, kullanmak gerektiğini belirtti.

Hükümet ve parti olarak süt üretimine ve bu yöndeki politikalara büyük önem verdiklerini kaydeden Küçük, süt üretimini geliştirip, büyütmek için SÜTEK’i kurduklarına işaret etti. Küçük, “Türk tarafı her zaman süt üretimini destekledi. Hem Süt Kurumu’nun oluşumu, hem de teşviklerle bu üretimin devamını sağlamaya çalıştık. Desteğimiz hiç sona ermedi. Sürüyor” şeklinde konuştu.

Başbakan Küçük, ülkedeki büyük ve küçük baş hayvan sayısının çok azaldığına dikkat çekerek, tedbir almak gerektiğini söyledi. Küçük, ovaların sap-saman dolu olduğunu çünkü bunu tüketecek hayvan kalmadığını kaydetti.

TATAR

Maliye Bakanı Ersin Tatar da, tescil için uğraş veren herkese teşekkür ederek başladığı konuşmasında, bu güzel ve anlamlı olayın Türkiye sayesinde gerçekleştiğini belirtti.

Ersin Tatar, ihracat pazarında çok önemli bir ürün olan hellimin coğrafi işaret tescilinin küçümsenemeyecek bir gelişme olduğunu söyledi.

Tatar, AB’nin KKTC’nin hellim konusundaki haklarını gasp ettiğine işaret ederek, Avrupa’nın bu konuda gereken duyarlılığı gösterip, arzulanan gelişmelerin meydana gelmesine imkan tanıması temennisinde bulundu.

Rum tarafını da eleştiren Tatar, “Hellim konusunda dahi anlaşamadığımıza göre, diğer konularda nasıl anlaşacağız” dedi.

ATUN

Ekonomi ve Enerji Bakanı Sunat Atun da, tarihi ve mutlu bir olay yaşamanın gururunu taşıdıklarını söyledi. Atun, 36 yılın her gününü izolasyon duvarları arasında geçiren KKTC ekonomisinin, ambargolara rağmen KİT’lerin kısa sürede yerini işletmelere bıraktığı bir gelişme gösterdiğine işaret etti.

Ambargolu yaşam sürecinde Anavatan Türkiye’nin destek ve yardımıyla ayakta durulduğunu kaydeden Atun, ihracatın geçen yıla göre katlanarak devam ettiğini söyledi.

Atun, dış ticarette Rum tarafıyla en büyük rekabetin hellim üzerinden yaşandığına işaret ederek, Coğrafi İşaret Tescili’nin büyük önem taşıdığını belirtti. Hellimin tescilinin bu rekabette kullanılması üzerinde çalışmak gerektiğini kaydeden Atun, sırada “rakı”nın olduğunu söyledi. Atun, “Onu da önemli bir ihracat ürünü haline getireceğimize inanıyoruz. Benzeri sorunları aştıktan sonra onun ihracatını da 2 kat artıracağımıza inanıyorum” dedi.

TÖRE

Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Zorlu Töre de, konuşmasında, önemli bir ihracat ürünü olan hellimin üretiminin artması için süt üretiminin de gelişip, artması gerektiğini söyledi. Süt ürünleri imalatçılarının daha fazla süt ihtiyacı olduğunu kaydeden Töre, süt üretim ve verimini artırmak gerektiğini belirtti.

Hem sıcak, hem de soğuk zincir süt üretimi yapan kişilere destek olmak gerektiğini kaydeden Töre, azalan süt üretici sayısını artırıcı tedbirlerin şart olduğunu söyledi. Töre, ithalat yoluyla gelen süt ürünlerinin çok fazla olmasının hellim üretimine olumsuz etkisini azaltmak için ithal süt ürünlerine fon koymak gerektiğini kaydetti.

Zorlu Töre, Anavatan Türkiye sayesinde ticaretteki ambargoların kısmen kalktığına dikkat çekerek, “Burada yaşayan herkese sahip çıkmalıyız. Özellikle üretim yapanlara sahip çıkmak lazım. İthalat yoluyla yapılan ticaret KKTC’yi kalkındırmaz. Üretim ve sanayileşmeye ağırlık verirsek kalkınabiliriz” dedi.

ASAN

Türk Patent Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Habip Asan da, konuşmasında, tarihin en köklü uygarlıklarının yeşerdiği Akdeniz havzasının tam orta yerindeki adanın coğrafi konumunun doğal sonucu olarak sahip olduğu bitki örtüsünün sunduğu önemli değerlerin başından gelen hellimin, KKTC ekonomisi açısından da büyük önem taşıdığını belirtti.

Asan, tüketicilerin bilinç düzeyindeki artışa paralel olarak tüketim ürünlerinin kaynağının ciddi biçimde merak konusu olduğuna işaret ederek, “coğrafi işaret”lerin tüketiciler nezdinde beklenen ve istenen kalitenin sağlanması ve bu kalitenin sürdürülebilirliğinin garanti edilmesi gibi çok önemli bir fonksiyonu bulunduğunu söyledi.

Prof. Asan, “Coğrafi işaretleri, ürünün potansiyel alcısına, o ürünün belirli bir bölgeden kaynaklandığını ve sadece o bölgede bulunabilecek karakteristik özellikler taşıdığını anlatan bir araç olarak da görebiliriz” dedi.

Asan, hellimin coğrafi işaret olarak tescilinin kazanımlarını şu şekilde sıraladı:

“Hellim peynirinin ününden herhangi bir biçimde yarar sağlayacak kullanımlar veya hellimi andıran ya da çağrıştırabilen ürünlerle ilgili olarak tescilli adın dolaylı veya dolaysız olarak ticari amaçlı kullanımı engellenebilecek.

Sözcük olarak gerçek coğrafi yeri ifade etmekle birlikte halkta haksız biçimde hellimin başka yer kaynaklı olduğu izlenimi bırakan kullanımı veya korunan adın tercümesinin kullanımı mümkün olmayacak.

Hellimin menşei konusunda halkı yanıltabilecek biçimde ambalajlanması veya yanılgı yaratabilecek diğer herhangi bir biçimde sunulması engellenecek.”

Prof. Asan, hellim adını kullanarak üretim yapmak isteyen Türkiye’deki peynir üreticilerine de KKTC ile işbirliği yapma önerisinde bulundu.

ÇIRALI

Kıbrıs Türk Sanayi Odası Başkanı Ali Çıralı da, konuşmasında, Kıbrıs coğrafyasının kültürel bir ürünü olan ve giderek uluslararası piyasada ticari bir değer kazanan hellimi önce KKTC’de, daha sonra da Türkiye’de tescil ettirdiklerini söyledi.

Sanayi Odası’nın, “Hellim Coğrafi Tescili” girişimini Rum peynir üreticilerinin ardından gerçekleştirdiğine işaret eden Çıralı, “Kıbrıs’ın siyasi durumunu ve AB üyeliklerini kullanarak Kuzey Kıbrıs’ı Kıbrıs’ta bir çözüme ulaşıncaya kadar Coğrafi Tescil mekanizmasının dışında bıraktıklarını gördük. Bunun üzerine siyasi ve hukuki bir mücadele başlattık” dedi.

Çıralı, Kıbrıs’taki ortak kültürün bir ürünü olan hellimin 2 toplum adına ortak Coğrafi Tescili’ni sağlama mücadelesinin devam ettiğini belirtti.