Eğitim ortamlarının yaratıcı düşünme süreçlerine etkisi

Eğitim ortamlarından murad edilen, öğrencilerin belli sürelerle de olsa zaman geçirdiği okulun hem iç hem de dış çevresidir ve bu çevreler etkin, planlı ve yaratıcılığı geliştirecek bir şekilde programlanırsa öğrencilerin gelişimlerine ve yaratıcılıklarının ortaya çıkıp zenginleşmesine katkı koyarlar.

Eğitim ortamlarından murad edilen, öğrencilerin belli sürelerle de olsa zaman geçirdiği okulun hem iç hem de dış çevresidir ve bu çevreler etkin, planlı ve yaratıcılığı geliştirecek bir şekilde programlanırsa öğrencilerin gelişimlerine ve yaratıcılıklarının ortaya çıkıp zenginleşmesine katkı koyarlar.

Okul iç çevresi yaratıcı düşünme süreçlerinin kazanılmasında oldukça önemli ve etkilidir. Okulu oluşturan alt sistemler ve okulun yapısı bu çevreyi işaret etmektedir. Okulun iç çevresinde sorgulanması gereken, dış çevredeki değişmelere okulun yapısının uyum sağlayıp sağlayamadığıdır. Bu uyum olmadığı takdirde okulun iç çevresi gözlendiğinde aşağıdaki gibi durumlarla karşılaşma olasılığı oldukça yüksektir:

1. Öğretim, tamamiyle okulda gerçekleşmekte ve öğrenenler bir anlamda doğal çevreden soyutlanmaktadırlar. Böylesi ortamlarda öğretmen ve öğrenenlerin birlikte çalışma ve deneyimlerini paylaşma eğilimleri genellikle yetersiz olur.
2. Yöneticiler ile öğretmenler ve öğrenenler arasındaki iletişim yetersizdir. Geleneksel dikey hiyerarşik yapılanış, yatay iletişim ve bilgi paylaşımını engellemekte ve/veya azaltmaktadır.
3. Öğretim kitlesel yapılmaktadır. Bunun sonucunda bireysel eğitim gereksinimleri dikkate alınamamaktadır. Herkes aynı düzeyde, aynı sistemde ve aynı hızda öğrenmek durumundadır.
4. Katı bir program, zaman sınırlamalarıyla kuşatılmıştır ve esnek hiç bir çalışmaya yer vermeksizin uygulanmaktadır.

Bu türden ortamlardaki toplu öğrenme, durağanlık, zaman esasına dayalı sınıflar, soyutlanma ve bürokratik yapıların, değişime uyum sağlanmasında önemli engeller olarak ortaya çıktığını da ayrıca dikkate almak önemlidir..

Okulun dış çevresini ise aile, ailenin çevresi, arkadaş çevresi ve çeşitli toplumsal kurumlar oluşturmaktadır. Okul çevresi ile bu dış çevre arasındaki iletişim ve etkileşim, okulun değişiminde başlıca dinamikleri oluşturmaktadır. Bu iletişim varsa değişimin yaşanması pek sancılı olmaz.

Kullanılan eğitim kaynakları da yaratıcılığın gelişmesine doğrudan etki yapabilmektedir.. Geleneksel eğitim sisteminde en çok kullanılan eğitim kaynakları, yazılı materyaller, özellikle ders kitaplarıdır. Öğrenenlerin ilgilerine veya işbirliğine dayalı öğrenmeye göre kaynak kullanımı oldukça yetersizdir. Öğrenme merkezinde öğrenci değil, öğretmen ve ders kitapları bulunmaktadır..

Öğretmen odaklı ve öğretme stratejisine dayalı bu sistemin (eğitim çevresinin) genel bir değerlendirilmesi yapıldığında, başlıca parametrelerinin aşağıdaki gibi olduğu söylenebilir:

1. Temel rol öğretmendedir.
2. Öğretmen aktif, öğrenen pasiftir.
3. Öğretmen bilgi kaynağı ile öğrenen arasında aracıdır.
4. Öğrenme ortamı sınıfla, dersliklerle sınırlıdır.
5. Geleneksel yapıda, ceza, tehdit, korkutma, otorite baskısı vardır.
6. Temel kaynak öğretmen ve ders kitabıdır.
7. Zaman çizelgeleri kesin ve belirlidir; 1 yıl olarak plânlanan bu süreçlerde esneklik yoktur.
8. Öğretmene bağımlılık ve itaat vardır.
9.Ezberleme, temel öğrenme biçimidir.
10. Sözlü ve yazılı iletişim, dersler kapsamında ve derslerle sınırlıdır.
11. Ders kitaplarındaki bilgilerin ölçülmesi ve değerlendirilmesine dayandırılan, tek doğrulu, puanlamaya dayalı sınav sistemleri kullanılmaktadır.
12. Disiplinler arası bilgi transferi yetersizdir.

İşte bu nedenlerledir ki öğrencilerin okul dışı etkinliklere katılmaları oldukça önemlidir. Okullarımızı mercek altına aldığımız zaman genellikle okul dışı çevre ile okul içi çevrenin hiç de öğrencilerin lehine olabilecek etkileşimleri yeterince yaşayamadıkları da hepimizin bildiği ve deneyimlediği yaşantılarımızdır. Burada esas olan bu etkileşimlerin öğrencilerin hem öğrenmelerinin hem de yaratıcılıklarının önünü açacak biçimde gerçekleşmesidir….
Bu haber 67 defa okunmuştur

:

:

:

: