Sil Baştan’da söz faiz mağdurlarının oldu. Hükümete seslenen mağdurlar, kendilerine sahip çıkılmasını talep etti.

Esra TÜRKEL

Ada TV’de Bulut Akacan’ın hazırlayıp sunduğu ‘Sil Baştan’ programında ülkede çoğu vatandaşın mağdur olduğu faiz konusu farklı bir şekilde ele alındı. Programda bu kez sözü faiz mağdurları aldı ve faiz konusunda nasıl mağdur olduklarını anlattılar. Programın konukları Akademisyen Hüda Hüdaverdi ve Faiz Mağdurları Komistesi Sözcüsü Kazım And da faiz konusunda önemli değerlendirmelerde bulundular. Programda öne çıkan başlıklar ise şu şekilde:

ARİF: ÜLKEDE YATIRIM YAPIP KALICI BİR ŞEYLER BIRAKMAK İSTEDİM: Alsancak’ta oturur, turizm ile uğraşırım. Baf göçmeniyim, mücahitlik yaptım. Uzun zaman müteahhit olarak çalıştım. Kendi vatanıma yatırım yapayım ki görülsün istedim. Devletin yetkili kişilerine de danıştım. Proje çıkar getir dediler. Proje çıkarttım, hükümetin gerekli yerlerine götürüp onay aldım. Bana bunu Kalkınma Bankası’na götür kredi verecekler dediler. Tamam, başladık inşaata her ay kontrol edilir. Kalkınma Bankası mühendisi bu ay alacan derken üçüncü katı döktük. Paramız bitti. Para ne zaman alacağız, para yok gelince vereceğiz. Met Bank’ın sahibi arkadaşım eğer para vereceklerse yoksa sana kredi verelim dedi, hesap açıldı. İnşaat bitirene kadar onun sayesinde bitirdim. Ama para alamadık Kalkınma Bankası’ndan. O arada idare değişti. Bitirdin açtın, parayı ne yapacaksın dediler. Borçlarımı ödeyecektim. Ben karışmam dedi ve bıraktı orta yerde. Ödemeye başladık. Ekonomik durum nedenleriyle bazı aylarda eksik ödedim ama devamlı elimden geldiğince ödedim. Bu gün daha para alınıyor. Dana ne kadar ödeyeceğiz mahkemeye verdi bizi mahkemeye gittik belki çare buluruz dedik, hakim aranızda anlaşın dedi. Bu güne kadar 220 bin ödedik.

ASLAN: AİLEMİN TEK AMACI BİZE BİR GELECEK BIRAKMAK İSTEMESİYDİ: Bundan 5–6 sene önce bir apartman dairesi aldık. 55 bin sterlin x bankaya teminat olarak veriyor ve kredi alıyoruz 132 bin TL. Bu güne kadar ödediğimiz 145 bin lira ve şuan 375 bin lira borcumuz var altı yılda bu oluştu. Banka alacağını tahsil edebilmek için mahkemeye başvurdu mazbata çıkarıldı ve babam cezaevinde, kilitli kaldık. 3 kardeşim var. Çocuk babasını Adana’da biliyor. İnsanlar medyadan da takip ederler okulda arkadaşı baban cezaevindeymiş duydum der. 45 günlük ceza süreci var. 45 gün sonra işe devam etmezse atılacak. Mazbatadan dolayı 48 kişiye yakın memur insan var.

SABİT: TEK İSTEDİĞİMİZ SAHİP ÇIKILMAK: 36 yaşındayım, 11 senedir acı çekiyorum ki 2000 senesinde çek imzaladım. Senet imzalarken 655 TL karşılığı çeki verdiler. Şu anki durum 600 bin TL para talep ediyorlar. Bu güne kadar 5 katını 2.800 TL olarak ödediğim halde ısrarla 600 bin TL istiyorlar. Sabah 5’ te evden gidiyorum korkudan. Çocuklarıma bez, süt parası bulamazken benden nasıl olurda elimde hayal edemeyeceğim bir parayı talep ediyorlar. Ölsem mezar bulamayacağım. Çek kitapçığı alırken imza attırdılar. Kağıdı okudum 685 TL para talep edildi. Mahkemeye çıktık taksite bölündü 5 sene boyunca fazlasını ödediğim fark ettim. Tekrardan gittiğimizde sadece faizini ödedin dediler. Şu anki durum da 600 bin TL. Sanki katil, bağımlı pislik bir insanmışım gibi bu yapılanlardan kendimden nefret eder hale geldim. Nasıl çalıp kendime bakacağım ki. Ufak bir esnaf bile değilim. Devlet büyüklerimiz artık ne olur sahip çıksın, boş şeylerle ilgilenmektense banka mağdurların sahip çıkılması tek istediğimiz odur.

ABDİ: NEREDEYSE TÜM ÜRETİCİLER BORÇLU: İnsanlarımız bazı konulara hakim değil hala daha. Ersin Tatar’la görüştünüz, bakanlarla görüşüldü icraların durdurulduğu mazbata konusu gündeme geldiği konular gündemde. Bazı vatandaşlarımız bilgisiz bu konularda. Esas amaç Kıbrıs Türk toplumunun bunu hak etmediğidir. Bir yıldan beri tarımla uğraşıyorum. Ne yazık ki orada tarımla uğraşan üretken olamayan Kıbrıs türkü kimse gelip bakmaz oralara. 100 ton patates ürettim, borcumuzu ödemek için çalışıyoruz. Yanımda 50 kişi çalışırdı. Yatırım yaptık, Yeşilköy’de patates ekiliyor, 50 kuruşa kilosu ödendi. Bu insanların nasıl hayatını geçindireceği hemen hemen bütün üreticiler borçludur. Yeşilköy’ün girişinde satılık arazi levhası var yıllardan beri üretimle uğraşan insanlar. Borçlarını ödemek için.

MUSTAFA: BU MEMLEKETTE PARASI OLANLAR TANRI OLDU: Faiz konularında Merkez Bankası bankaları denetliyor diye manşet edilir. Madem denetliyor merkez bankası bankalara para verirken %4-5 oranında kredilendirerek veriyor. %4-5 faiz alırken nasıl oluyor da %80 faizle insanlardan para almaya çalışıyor? Nasıl denetliyor bunu? Hakimlerin eli kolu bağlı kalır. 15 milyar borcu olan biri iki senede x banka 40 milyar ister. 140 bin sterlin benim kendi borcum x bankadan aldım 60 bin sterlin ödedim şu an 240 bin sterlin talep ederler. 60 bin sterlin ödeme yaptım. 350 bin sterlin ödeme isterlerdi 240 bine anlaştık. Malım vardı ipotek satmaya çalışırım malın bedeli 100 bin pound, alıcı buldum 100 bin lira yatırayım diğer ipoteğim kalsın diyorum. Hayır, 140 bin isterim. X müşteri bulmuşlar peşkeş çekecek banka 80 bine vermeye çalışır. Bankanın avukatını ararım, yok öyle bir şey olmaz diyor. Parası olan insanlar bu memlekette tanrı oldu. Bizim gibi iş yapanlar yalancı dolandırıcı oldu. iş yapan insana dünyanın hiçbir yerinde tekme vurmazlar.

HÜDAVERDİ: SERBSET PİYASA EKONOMİSİ VAHŞİ BİR SİSTEMDİR: Vakıflar Bankası’nda yıllarca Yönetim Kurulu Başkan Yardımcılığı yaptım. Kişisel olarak çok üzülüyorum. Huzursuz mutsuz toplumda yaşamak isteyen bir ekonomist değilim. Biz sorunlarımızı net bir şekilde ortaya koyup sebep ve gerekçelerini doğru anlamazsak sadece beraber üzülürüz. Serbest piyasa ekonomisi aslında biraz vahşi bir ekonomi ve sistem. Kendi yapısı içinde vahşi bir sistem. Serbest piyasa ekonomisini savunan biri olmama rağmen vahşi bir sistem. Alternatif gidecek kapımız yok. Hangi amaç için kredi kullanacaksak muhatap olacağımız faiz oranı eşit. Yanlış burada. Normal serbest piyasa ekonomisinde üreticime %28 faizden vermemem lazım. Ülkeye istihdam sağlayacaktır çünkü. Ev mi satın alıyorum bu bambaşka sistem. 20 yıl ve kendi ödeyebileceği ölçütler içerisinde planlanmış çünkü o kredi ev sahibi yapmak için. Ticari kredi de orta ölçekli işletmelerimize sunabileceğimiz farklı faiz politikalarımız olsa da bu gün bunları yaşamayacaktık. İngiltere’de bu olaylara baktığımızda ev satın alacaksa 20-30 yıl da %5 değil %2 ödeyecek. Birinci ev olduğu için daha az ödeyecek. Bizdeki gömlek bir tane, iş adamı da tarlaya gidecek aynı gömleği giyer. Tarlada 500 dolarlık gömleği giyen batacak. Ekonomide var olan bankaların hiçbiri bu amaca hizmet etmiyor.

AND: BU FELAKET NOKTASINI HEP BİRLİKTE DÜZELTELİM: Niye yüksek faizlerle borçlandılar diyenlere söylemek istiyorum; 1995’de bileşik faiz geri geldi. İkincisi 2001 yılında faizlerin tavanı açıldı serbest bırakıldı. 2001 yılında bir gecede TL %200 değer kaybetti. İnşaat patlamasının sonunda başlayan çöküntü bu günlere getirdi. Kimse bu hikayeleri okumasın bu gerçekleri bilsinler ve bizimle birlikte halkımızla gelinen bu felaket noktasını hep birlikte düzeltelim ve halkımızı güzel günlere taşıyalım.