Merkez Bankası’nın hazırlağı ‘Faiz Yasa Taslağı’ tüm çevrelerde değerlendiriliyor.
Ancak taslak gereken kamuoyu desteği alamadığı gibi,Barolar Birliği tarafından da sert tepkiyle karşılandı.
Taslak bilimsel çevrelerde de mercek altına alındı.
DAÜ Bankacılık ve Finansman Bölümü,hazırladığı raporu Başbakanlığa gönderdi.
Ama ‘Sakıncalı’ ibaresiyle.
Raporda eksiler,artıların yanında çok daha fazlaydı.
DAÜ’nün raporu başlıklar halinde şöyle:
Yıllık Maliyet Oranının hesaplanması, tüketicinin bilgilendirilmesi ve banka hizmet kurallarının belirlenmesi olumlu karşılanmıştır.
Dava talep takriri gibi taslağın en önemli kısmını oluşturan ifadelerin tefsir kısmında belirtilmesi ve net bir şekilde açıklanması gerekmektedir. Veya ek olarak yer alması gerekmektedir.
Dava talep takriri veya ipotek takrirnamesinin borç için baz alınması sakıncalıdır. Bunlar henüz ihtilaflı olarak kabul edilen iddialar olduğundan yasada kullanılması doğru değildir.
Bu yasanın asıl amacı olan takibe düşmüş olan alacakların yeniden yapılandırılmasının dava tarihinden itibaren dava takririnde belirtilen borç miktarı üzerinden olması ve katsayılarla bu tarihteki borç değeri ile çarpılması şu anda davaya konu olan alacaklarda ciddi bir çözüm getirmeyeceğini düşündürmektedir.
Yasa ile hem temerrüde düşen borçlar, hem borç ilişkilerinde bilgilendirme, hem de borçların yılda kaç defa kapitalize edilebileceği belirlenmektedir. Tüm bu farklı konuların etkili bir şekilde ele alınabilmesi için ayrı yasaların olması daha etkili olacaktır.
Bu yasada yer alan ifadelerinin birçoğunda hangi grup kredide uygulanacağı belirtilmediği görülmektedir.
Kredilere uygulanacak faizin serbestçe belirleneceğine dair net bir ifade yok. Temerrüt dışında kullanılabilecek azami faiz oranların nasıl belirleneceğine dair düzenleme yok. Düzenleme sadece temerrüdü düzenlemektedir temerrüde düşmemiş borçlar için bir düzenleme getirmemektedir.
Anayasa mahkemesinin Merkez Bankası’nın sınırsız faiz belirleme yetkisini almış olmasına rağmen bu yasa Merkez Bankasına böyle bir yetki vermektedir. Merkez Bankasının faiz belirlerken kullanacağı prosedür ve kriterler belirtilmelidir.
Tüketici kredileri, ticari krediler gibi farklı kredi grupları dikkate alınarak düzenleme yapılmalıdır. Tüm kredi grupları için ayrı ayrı düzenlemeler olmalıdır. Bu gruplarda borcun yeniden yapılandırılmasında da farklı uygulama yapılmalıdır.
Borç ilişkilerinde azami dört defa kapitalize edilmesinin gerekçeleri açıklanmalıdır.
Merkez Bankasının temerrüde düşmüş alacak miktarlara uygulanabilecek azami faiz oranı konusunda özel karar üretmediği durumlarda belirli çarpanlar ile ticari reeskont faiz oranları çarpılarak azami temerrüt faizi belirlenmiştir. Günümüzdeki reeskont oranları ele alınacak olursa Türk Lirasında %14 dövizde %4 yani bu durumda temerrüt faizleri TL için %42 döviz için %20 olacaktır. Bu miktarlar temerrüt için bile fazla yüksek olarak görülmektedir. Merkez Bankasının özel kararı alması zorunlu olmalı ve bunun hangi kritere göre olacağı belirtilmeli (örneğin piyasa ortalamasının %30 üzerinde olması gibi).
Banka ile borçlu arasında yapılmış olan bir borcun yeniden yapılandırılması konusunda sözleşme yapılması durumunda bunun feshedilmesi konusundaki şartlar belirtilmeli.
Katsayılar, esas borç tutarı hesaplamasında borçlunun yapılandırma öncesi yapmış olduğu ödemelerin dikkate alınmamasının gerekçesi anlaşılmamıştır;
Büyük krediler için 6 yıl sınırlaması uygun olmayabilir.
Borçlar ve borçlular arasında ayrım yapmadan getirilecek bir çözümün yaratacağı sorunlar olacağı, özellikle ciddi miktarların üzerinde olan borçların tek tek incelenmesinin daha uygun olabileceği düşünülmektedir.
Sorunun çözülebilmesi için bu tür bir yasa ile eşzamanlı olarak mahkemelerin iyileştirilmesi, tebliğ icranın güçlendirilmesi, tapunun daha etkin çalışabilmesi gerekmektedir.
Bu taslağın uzun vadeli yaratacağı etkiler ve vereceği mesajların dikkatlice değerlendirilmesi gerekmektedir.
Kısacası bilim dünyası da bu taslağa vize vermedi.Bakalım hükümet herşeye rağmen geçer not verecek mi?