Ali Çıralı, AB’de yapılacak hellim tescilinin Kıbrıslı Türkleri de kapsaması konusunda görüşmelerin sürdüğünü söyledi


Kıbrıs Türk Sanayi Odası (KTSO) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çıralı, 2012 yılında AB Komisyonu’nun Kıbrıs Türk masasına ve AB üyesi ülkelerin elçiliklerine hellimin sadece Kıbrıs Rumların değil Kıbrıs Türklerin de ürünü olduğunun belirtildiğini kaydederek, AB’de yapılacak tescilin Kıbrıs Türklerini kapsaması konusunda görüşmeler yapıldığını söyledi. Kuzey Kıbrıs’ta 2012’deki ihracatın yüzde 17’sinin hellim ihracatından oluştuğunu dile getiren Çıralı, Kıbrıs Türkünün en önemli kültürel ve ekonomik değerlerinden biri olarak kabul edilen hellimle ilgili olarak Oda bünyesinde çalışmalar yapıldığını belirtti.
“HELLİM TÜRKİYE’DEKİ PATENT ENSTİTÜSÜNE TESCİL EDİLDİ”
Kıbrıs Türk Sanayi Odası (KTSO) tarafından oluşturulan “Hellim Tanıtım Grubu” dün Acapulco Otel’de bir basın toplantısı düzenledi. Basın toplantısında söz alan Çıralı, 2008 yılında KKTC’de hellimin coğrafi işaret tescili yapıldığını, aynı yıl içerisinde hellimin Türkiye’deki Türk Patent Enstitüsü’nde tescil edildiğini belirtti. Ali Çıralı, bu yıllar içerisinde Rumların tek taraflı olarak hellimi Avrupa Birliği’ne (AB) tescil girişimlerine karşı AB Koordinasyon Merkezi ile birlikte itirazlar yapıldığını da hatırlatarak, “Rumlar bu girişimlerinde başarısız oldu. AB, müracaat dosyasını itirazlardan ve tutarsızlıklardan dolayı iade etti” diye konuştu.
***

“İTİRAZLARIN NETİCESİ BEKLENİYOR”

KTSO bünyesinde hellimin coğrafi işaret tesciline uygun olarak üretilip üretilmediğinin denetlenmesi amacıyla Kıbrıs Türk Süt Ürünleri İmalatçıları Birliği, Kıbrıs Türk Hayvan Yetiştiricileri ve Besicileri Birliği, Kıbrıs Türk Gıda Mühendisleri Odası, hukukçu üye ve hellim konusunda iki uzmandan oluşan “Hellim Denetleme Kurulu” faaliyetlerine 2012 yılının sonlarında başladığını hatırlatan Çıralı, “2012 Kasım ayında Rumların Kıbrıs Türklerini dahil etmeden hellimi tescil etme girişimlerine karşılık üreticilerle birlikte itirazlar yapıldı. Şu anda bu girişimlerin neticesi bekleniyor” dedi.
“SADECE KIBRISLI RUMLARIN ÜRÜNÜ DEĞİL”
2012 yılında AB Komisyonu’nun Kıbrıs Türk masasına ve AB üyesi ülkelerin elçiliklerine hellimin sadece Kıbrıslı Rumların değil, Kıbrıslı Türklerin de ürünü olduğunun belirttiğini dile getiren Ali Çıralı, AB’de yapılacak tescilin Kıbrıs Türklerini kapsaması konusunda görüşmeler yapıldığını da söyledi.

“DENETİMLER SÜRÜYOR”

Ali Çıralı, hellimin denetlenmesi konusunda yapılan çalışmalarla ilgili olarak ta şu bilgileri verdi:
“2013 Nisan ayında Koop-Süt, Özlem Akay Süt ve Akgöl’de denetimler yapılmış ve bu işletmelere hellim üretim izni verilmiştir. Mayıs, Haziran ayları içerisinde ise Gülgün Süt Mamulleri, Taylan Süt Ürünleri, Levent Sanayi ve Beyköy süt ürünlerinde denetimler devam etmiştir.”
“40’TAN FAZLA KÜÇÜK-BÜYÜK KAPASİTELİ HELLİM ÜRETİCİSİ BULUNUYOR”

Konuşmasında bazı ekonomik ve kültürel verileri de paylaşan Çıralı, köylerde kendi ve ailelerinin ihtiyaçları için üretim yapan kişiler hariç 40’tan fazla küçük-büyük kapasiteli hellim üreticisi bulunduğunu ifade etti. “Ülkemizde üretilen çiğ sütün yaklaşık yüzde 50’si hellim üretiminde kullanılıyor. Çiğ süt üretiminde 8 binden fazla hayvan besleyen kişi bulunmaktadır” diyen Çıralı,
hellim imalatçılarında çalışan kişileri de eklendiğinde hellim konusunda 10 binden fazla kişinin doğrudan etkilenmekte ve bu sektörden hayatını idame etmekte olduğunu ifade etti.
İhracatın ortalama yüzde 15 ile 20’sinin hellim ürünlerinden oluştuğunu belirterek, “2012 yılı ihracatımızın yüzde 17’si, yaklaşık 20 milyon doları hellim ihracattır” dedi.