Suna ERDEN

Bandabulya esnafı, rehberlerin çarşıya gelen turistlere alışveriş yapma fırsatı bırakmadığını, komisyon alabilmek için sadece anlaştıkları yerlere götürdüklerini söyledi

Ekonomik şartlar, müşteri azlığı, siftah yapamama, üretimin zamlanması gibi sıkıntılar yaşayan esnafın çilesi bitmiyor. Lefkoşa’nın tarihi yerlerinden biri olan Bandabulya Çarşısı’nda faaliyet gösteren esnaf, tur operatörlerinin çarşıya gelen turistlere alışveriş yapma fırsatı bırakmadığını söyledi. Rehberlerin komisyon alabilmek için bazı yerlerle anlaştıklarını ve turistlerin sadece anlaşma yaptıkları yerden alışveriş yapmasına imkân sağladıklarını belirten esnaf, bu soruna bir çözüm bulunmasını istedi.

ESNAFIN BİR BAŞKA DERDİ:REHBERLER
Konuyla ilgili Star Kıbrıs’a açıklama yapan Kıbrıs Türk Esnaf ve Zanaatkârlar Odası Başkanı (KTEZO)Hürrem Tulga,turizmin sadece birilerine kazandıran bir mekanizma haline geldiğini,rehberlerin, belli alış veriş yerleri, belli restoranlarla anlaşıp, grupları oralara götürdüğünü söyledi. Tulga,“İnsanları sürü gibi gezdirip istedikleri gibi kullanan bu düzene bir son verilmeli” şeklinde konuştu. Bandabulya esnaflarından Behice Sönmez Biran,rehberlerin turistleri serbest bırakmadığından şikayetçi olurken, Hatice Cemal,çarşıya gelen turistlerin serbestçe alışveriş yapmasına izin verilmediğini söyledi. Birol Bingöllü, rehberlerin komisyon ile çalıştığını, bu nedenle turistlerin sadece anlaştıkları yerlerden alışveriş yapmasına izin verdiklerini söylerken, Şevket Dağ,sürü gibi gezdirilen turistler üzerinden rant sağlandığını ifade etti.

TULGA, “DEVLET DÜZENE SOKMALI”
Lefkoşa’nın tarihi yerlerinden biri olan Bandabulya Çarşısı’nda faaliyet gösteren esnaf rehberlerin turistlerin alışveriş yapmasına imkân sağlamadığından şikâyetçi oldu. KTEZO Başkanı Tulga, sadece Bandabulya esnafının değil, tüm esnafın bu konudan şikâyetçi olduğunu ifade etti. Turizm işletmeciliği yapanların devletten teşvik aldığını kaydeden Tulga sözlerini şöyle sürdürdü: “Turizm kapalı devre haline geldi. Rehberler turistleri sadece belirli yerlere götürüyor ve karşılığında komisyon alıyor. Madem devlet turizm işi yapanlara teşvik veriyor o halde bu firmaları bir düzene sokabilir. Eğer turizm sadece birilerine kazandıran bir mekanizma haline gelmişse ülke ekonomisi bazı kişilerin çıkarlarına hizmet ediyor anlamına gelir. Rehberler, belli alış veriş yerleri, belli restoranlarla anlaşıp, grupları oralara götürüyor. Herkes istediği gibi at koşturuyor. Bazı kişiler kazanırken, diğer esnaf sinek avlıyor.”

“SÜRÜ GİBİ DEĞİL, İNSAN GİBİ GEZMELİLER”
Tulga, bu konuda bir düzenleme yapılmasının şart haline geldiğini belirterek, “Turist Girne Kapısı’nda serbest bırakılmalı. Belirli duraklar olmalı ve gezen turistler daha sonra o noktalara dönmeli. Turistler hür iradeleri ile istedikleri yerden alış veriş yapmalı veya yemek yemeli. İnsanları sürü gibi gezdirip istedikleri gibi kullanan bu düzene bir son verilmeli” şeklinde konuştu.

BEHİCE SÖNMEZ BİRAN (ESNAF)
Rehberlerin turistleri serbest bırakmadığından şikâyet eden Behice Sönmez Biran ise şunları söyledi: “Rehberlerimiz her yeri göstermiyorlar, sadece tarihi gösteriyorlar. Alışveriş için turistlerianlaşma yaptıkları yerlere götürüyorlar. Bu çok yanlış bir uygulama, herkesin anlaşma yapması gerekmiyor. Eğer ben burada Kıbrıs kültürünü yansıtıyorsam, onları halka taşıyorsam ve gelen turiste de tanıtmak istiyorsam, onların da buna yardımcı olması gerekir. Onlar tanıtıma katkıda bulunursa, alış veriş yapma imkânıvermezlerse, her gelen turist kültürümüze ait küçükte olsa bir eşya almazsa biz kültürümüzü nasıl tanıtacağız.Rehberler Bandabulya’ya getirdikleri turistleri sürü gibi çabuk çabuk gezdirip geri götürüyorlar. Bize, bir saat sonra turistleri serbest bırakacaklarını söylüyorlar ancak hiçbir zaman söylediklerini yapmıyorlar. Onlar, turistlerin anlaşma yaptıkları yerlerden alış veriş yapmasını sağlıyorlar.”

HATİCE CEMAL(ESNAF)
“Rehberler turistleri çok sıkıyorlar. Buraya gelenleralış veriş yapmak istiyorlar ancak rehberler onları serbest bırakmıyorlar. Getirdikleri gibi alıp götürüyorlar. Mademki burası tarihi ve turistlik bir yerdir ve turistler alış veriş yapmak istiyor, buna izin vermeliler. Sürü gibi getirip, yine sürü gibi götürüyorlar. Yangından mal kaçırır gibi çarşıya gelen turist hızlı bir şekilde gezdirilip tekrar götürülüyor. Rehberler neden böyle yapıyor anlayamadık ancak bu konuya bir çare üretsinler. Tüm esnaf bu durumdan oldukça rahatsız oluyor.”

BİROL BİNGÖLLÜ(ESNAF)
Bandabulya ülkemizim tarihi yerlerinden bir tanesi olduğu için turistler buraya gezmeye getiriliyor. Ancak buraya getirilen turistlerin alış veriş yapmaması için ne gerekiyorsa yapılıyor. Hızlı bir şekilde gezdirilen turistler yine hızlık bir şekilde geri götürülüyor. Bunu sağlayan rehberler sırf anlaşmalı oldukları yerlerden alış veriş yapmaları için turistlerin başka yerden bir şey almasına izin vermiyor. Aldığım duyuma göre rehberler anlaşmalı oldukları alış veriş merkezleri veya restoranlara götürdükleri turistler için yüzde 20 komisyon alıyor. Bu gidişata bir dur denilmesi gerekiyor. Aksi takdirde esnafın sabrı tükenme noktasına gelmek üzeredir.

ŞEVKET DAĞ(ESNAF)
Bu ülke madem turizm ülkesi, bu konuda sağlam bir politika hazırlanması gerekiyor. Bazı yerlerden rant sağlama kaygısı ile hareket eden rehberler turistlerin rahat bir şekilde alış veriş yapmasına imkan sağlamıyor. Turistler anlaşmalı yerlere götürülüyor ve diğer esnaf turizmden yararlanamıyor. Oysaki ülkemize gelen turistlere, sürü gibi gezdirilip, üzerlerinden rant sağlanmak yerine rahat bir şekilde gezme imkânı sağlanmalıdır.”