Suna ERDEN
Kıbrıs sorununa iki kurucu devlet esasına dayanan federal çözüm bulma amacıyla İsviçre'nin Crans-Montana kentinde yapılan Kıbrıs Konferansı dün 8.gününü doldurdu. Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres’in bugün konferansa katılacak olması yavaşlayan sürece ivme kazandırması beklenirken, görüşmelerde kritik noktaya gelindiği belirtildi. Doğu Akdeniz Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölüm Başkanı Doç. Dr. Erol Kaymak, Star Kıbrıs’a konferansla ilgili değerlendirmede bulundu.
Kaymak, birkaç gün içinde olumlu veya olumsuz bir sonuç çıkacağını, kritik noktaya gelindiğini ifade ederek, bir çözüme varılamaması halinde birkaç olası senaryo öngördüğünü dile getirdi. Kaymak, olası senaryolardan birinin de doğalgaz yüzünden ciddi çatışmalar olduğunu vurguladı. Kaymak, ayrıca olumlu bazı ilerlemeler olsa da olumsuz bir sonuç beklediğini ifade etti.
GUTERRES HER İKİ TARAFIN BAZI TEZLERİNE YAKIN DURUYOR
Kaymak, görüşmelerin bu hafta bir sonuca ulaşacağını; ya bir paket üzerinde mutabakata varılacağını ya da hiçbir konuda uzlaşıya varılamayacağını, önümüzde bu iki seçeneğin olduğunu ifade ederek, “Gidişat bu birkaç gün içinde belli olacak” dedi.
Görüşmelerin gidişatının ne olumsuz ne de olumlu ilerlediğini ifade eden Kaymak, kritik noktanın ise garantörlük meselesi olduğunu dile getirdi. Fiili hakemlik görevi üstlenen Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres’in Türk tarafı ve Rum tarafının bazı önerilerine yakın durduğunu dile getiren Kaymak, “Guterres garantiler konusunda Rumların tezlerine, asker noktasında ise Türklerin tezlerine yakın duruyor. Sıfır asker demiyor ve 650 Türk askerinin adada kalması fikrine yakın bir pozisyon sergiliyor” dedi. Kaymak, Guterres’in dönüşümlü başkanlık önerisine destek niteliğinde tavır sergilediğini, toprak ve mülkiyete ilişkin açıklamaları olduğunu söyledi.
BİRKAÇ FARKLI SENARYO OLASI
Guterres’in konferansa katılacağını, ardından İngiltere ve Türkiye Başbakanı’nın da Crans-Montana ‘ya gideceğini kaydeden Kaymak, görüşmelerden olumsuz sonuç çıkması halinde birkaç senaryonun mümkün olabileceğini vurguladı.
Kaymak sözlerini şöyle sürdürdü:
“Süreç biterse kimsenin henüz hesaplayamayacağı bir B planı ortaya çıkabilir. KKTC’nin ilelebet kalması için karar veya KKTC’nin Türkiye’ye ilhakı söz konusu olabilir. Türkiye ile Avrupa Birliği arasında bir soruna dönüşen Kıbrıs meselesi nedeni ile ilişkiler daha da olumsuz yönde etkilenebilir. Siyasi uzlaşı olmadığı için açık denizlerde doğalgaz konusunda çok daha ciddi çatışmalar olabilir. Geçtiğimiz gün Ege Deniz’inde Yunanistan tarafından Türk gemisine bir saldırı gerçekleşti. Bu bir örnek olabilir. Bu olay Türk makamları tarafından daha fazla kriz olmaması ve görüşme sürecini etkilememesi için geçiştirildi. Ateşkesin sağlam temellerde olmadığı ortamlarda birçok şey olabilir.”
ANASTASİADİS BU KEZ BASKI ALTINDA
ABD, AB, Türkiye, İngiltere’nin artık bir uzlaşıya varılmasını istediğini belirten Kaymak, bu konuda Kıbrıs Rum Lideri Nicos Anastasiadis üzerinde ciddi bir baskı kurulduğunu söyledi. Kaymak, “Anastasiadis daha önce Cenevre’ye gitmek için şartlar öne sürüyordu. Oysa bugün görüldüğü gibi paketlerden konuşmakta ve taslaktan bahsetmektedir” dedi.
BELKİ YENİ TAKVİM BELİRLENİR
Olumlu bazı ilerlemeler olsa da olumsuz bir sonuç beklediğini ifade eden Kaymak, garantörlük ve bağlantılı sıfır asker konusunda bir kopma olabileceğini ifade etti. Kaymak, “Belki garantörlüğün gözden geçirilmesi ve bazı diğer konularda değerlendirme için yeni bir takvim belirlenebilir” ifadesini kullandı.
