Pandemi döneminin iş hukukuna etkisi

İç İşleri Bakanlığı tarafından yayınlanan genelgeler ile salgının yayılmasını engellemeye yönelik birçok iş yerlerinin geçici olarak kapatılması; tüketici taleplerinin azalmasına, tedarik zincirinin bozulmasına, işletmelerde nakit ve işletme sermayesi sorunlarına, tüketici talebindeki gerilemenin işletmelerin stoklarında yığılmaya neden olmasına yol açmıştır.

İç İşleri Bakanlığı tarafından yayınlanan genelgeler ile salgının yayılmasını engellemeye yönelik birçok iş yerlerinin geçici olarak kapatılması; tüketici taleplerinin azalmasına, tedarik zincirinin bozulmasına, işletmelerde nakit ve işletme sermayesi sorunlarına, tüketici talebindeki gerilemenin işletmelerin stoklarında yığılmaya neden olmasına yol açmıştır. Görüleceği üzere işletmelerin büyük bir kısmı pandemi sürecinden olumsuz etkilenmiştir. Bununla birlikte işçi tarafına baktığımızda genel sokağa çıkma yasağı ilan edildiğinde işçiler, 65 yaş üstü olup dışarı çıkması yasak olan işçiler veya yaşadığı yer zorunlu karantinaya alınan işçiler iş görme borçlarını yerine getirememiş veya işçinin rızası alınmadan ve herhangi bir şart aranmaksızın işveren tarafından işçi ücretsiz izne çıkarılmıştır. Görülmektedir ki, pandemi süreci gerek işçi tarafını gerekse de işveren tarafını olumsuz etkilemiştir.
Fakat bakıldığında pandemi sürecinin olumsuz etkisi nispidir. Zira koronavirüs salgınının getirdiği yeni ihtiyaçlar ve tüketim davranışları veya izolasyon döneminden faydalanan firmaların olduğu görülmektedir. Dolayısıyla süreçten olumlu etkilenen firma ve iş kolları da vardır. Nitekim ilaç üretim-dağıtım, test kiti üretimi yapan şirketler, kolonya ve dezenfektan üretim şirketleri, gıda ve temizlik üretim şirketleri gibi, sağlık, gıda, temizlik sektörleri pandemi sürecinden olumlu etkilenmiştir. Olumlu etkilenen sektörlerden bir diğer dikkat çekici olanı ise oyuncak sektörüdür. Sağlık Bakanlığı’nın “Evde Kal”, “Hayat Eve Sığar” çağrılarıyla birlikte insanlar sosyal izolasyon amaçlı evlere kapanmaları sebebiyle bu süreçte kutu oyunlarına talep arttı. Öyle ki, birçok şirket çalışanlarını ücretsiz izne gönderirken, Puzzle üretim şirketleri personel alımına gitmiştir.
7 Nisan 2020 tarihinde yürürlüğe giren 7224 sayılı “Yeni Koronavirüs (Covıd-19) Salgınının Ekonomik Ve Sosyal Hayata Etkilerinin Azaltılması Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”, 4857 sayılı İş Kanununa geçici 10.maddeyi eklemiştir. 7224 sayılı kanundan önce mevcut 4857 sayılı kanuna işveren m.25/3 te yer alan “zorlayıcı sebepler”e göre iş sözleşmesini 1 haftalık zorunlu askı süresini beklemek suretiyle haklı nedenle derhal fesih hakkını kullanarak feshedebiliyordu. Ancak 7224 sayılı kanunun 4857 sayılı iş kanununa eklediği 10.maddesinin 1. Fıkrası gereğince işveren ancak ve ancak mezkur kanunun 25/2 maddesi hükmüne dayanarak iş sözleşmesini feshedebilecektir. Bunun geldiği anlam ise, örneğin işçinin yaşadığı yer karantinaya alındığında veya işçi covid-19 virüsüne yakalanıp iş görme borcunu yerine yetiremediğinde işçinin iş sözleşmesi işverence “zorlayıcı neden”e dayalı olarak feshedemeyecektir. Nitekim madde fıkrasında açıkça belirtildiği üzere işveren sadece “Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Uymayan Haller Ve Benzerleri” sebeplerinden birine dayanarak işçinin iş sözleşmesini feshedebilecektir.
Pandemi döneminde çoğu işyeri ve işverence sosyal mesafenin ve izolasyonun sağlanabilmesi amacıyla başvurulan bir araç olan uzaktan çalışma modeli, işçiye seyahat süresinden ve masrafından tasarruf sağlarken, işverene ise daimi işyerinden uzakta çalışmanın yarattığı özgürlüğü tanımaktadır. Ancak çalışma saatlerinin, iş ve özel yaşam arasındaki sınırın belirsizleşmesi ve bunun sonucunda verimin düşmesi, uzaktan çalışmanın dezavantajları olarak sayılabilecek ve bu durum bir takım hukuki sorunlara yol açabilecektir. Türk Hukuku'nda zorunlu olarak uzaktan çalışmaya ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak T.C. Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının tavsiye niteliğinde yayımladığı “Covid-19 Döneminde Uzaktan Çalışma Rehberi” ile pandemi döneminde uzaktan çalışma yöntemlerine başvurulması gerekliliğinin altı çizilmiştir.
Bu haber 1123 defa okunmuştur

:

:

:

: