Cumhuriyet Meclisi’nde yapılan tartışmalar, yalnızca hukuki metinlerin değil, aynı zamanda devlet-toplum ilişkisine dair temel yaklaşımların da sorgulandığı bir zemini yansıtıyor. Bu bağlamda Çalışma Bakanı Oğuzhan Hasipoğlu’nun yaptığı konuşma, yüzeyde bir anayasa tartışması gibi görünse de, aslında çok daha derin bir noktaya temas ediyor: Devlete duyulan güven ve aidiyet.
Hasipoğlu’nun “anayasa devletin omurgasıdır” ifadesi, klasik bir hukuk tanımının ötesine geçerek, anayasanın yalnızca bir metin değil, bir sistemin taşıyıcı kolonu olduğunu hatırlatıyor. Ancak onun asıl vurgusu, bu omurganın tek başına yeterli olmadığı yönünde. Çünkü bir omurganın ayakta kalabilmesi için onu taşıyan bir beden gerekir; bu beden de toplumsal inanç ve kurumsal bağlılıktır. Eğer vatandaşlar ve siyasi aktörler devlete inanmazsa, en mükemmel anayasa bile kâğıt üzerinde kalmaya mahkûmdur.
Ana muhalefetin “kanun hükmünde kararnameler ile ülke yönetilemez” eleştirisi teorik olarak güçlü bir argüman olabilir. Ancak Hasipoğlu’nun işaret ettiği nokta, bu tartışmanın pratik boyutudur. Zira olağanüstü koşullar, hızlı karar alma mekanizmalarını zorunlu kılabilir. Burada belirleyici olan, kullanılan araçların meşruiyetini sağlayan çerçevenin anayasa tarafından çizilip çizilmediğidir. Hasipoğlu da tam olarak bunu vurguluyor: Alınan tüm kararlar anayasanın sınırları içinde kaldığı sürece, yöntem tartışması ikinci planda kalır.
Dahası, “önce bu devlete inanacaksınız” ifadesi, bazı çevrelerce sert bulunabilir; ancak bu söz, demokratik düzenin işleyişi açısından kritik bir gerçeğe işaret eder. Devlet ile sürekli çatışma hâlinde bir siyaset dili, anayasal düzeni güçlendirmez; aksine onu zayıflatır. Eleştiri elbette demokrasinin vazgeçilmezidir, fakat bu eleştirinin, sistemi tamamen itibarsızlaştırmaya dönüşmesi, uzun vadede kurumsal yapıya zarar verir.
Hasipoğlu’nun yaklaşımı, anayasa tartışmasını teknik bir hukuk meselesi olmaktan çıkarıp, bir “inanç ve sorumluluk” meselesi olarak ele alıyor. Bu bakış açısı, özellikle kutuplaşmanın arttığı dönemlerde daha da önem kazanır. Çünkü anayasa yalnızca hukukçuların değil, tüm toplumun ortak sözleşmesidir. Bu sözleşmenin yaşayabilmesi ise, tarafların en azından temel ilkelerde ortak bir zeminde buluşabilmesine bağlıdır.
Sonuç olarak, Hasipoğlu’nun sözleri, anayasanın üstünlüğünü savunurken aynı zamanda onun arkasındaki toplumsal iradeyi de hatırlatan dengeli bir perspektif sunuyor. Devletin omurgasını güçlendirmek istiyorsak, sadece metinleri değil, o metinlere hayat veren inancı da sağlam tutmak zorundayız. Bizden söylemesi…