Haklı bir sebep olmaksızın başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşmeye sebepsiz zenginleşme denir. Sözleşmeler ve haksız fiiller gibi bir borç kaynağıdır, TBK. madde 77 ve devamında düzenlenmiştir. Sebepsiz zenginleşmeye dayalı iade davası; bir şeyin zilyetliğinin elden çıkması durumunda tekrar elde etmek başka hukuki yollarla mümkün değilse doğrudan başvurulacak bir müessesidir. Talep sahibine nispî bir hak sağlar ve alacak hakkına dayanan şahsi bir davadır. Şahsiliğin sonucu olarak geri verme borcu bulunan şahsa veya mirasçılarına karşı açılabilir. Ayrıca sebepsiz zenginleşmeden bir borç doğabilmesi fiil ehliyetine bağlı değildir lâkin bazen zenginleşme şartına engel olabilir. Sözgelimi, temyiz kudreti olmayan biri arabasını arkadaşına satıp teslimi gerçekleştirmesi hâli örnek teşkil edecektir.
Sebepsiz zenginleşme davasının şartlarına göz atıldığında:
1. Bir tarafın malvarlığında zenginleşme olmalıdır. Fiili bir çoğalma olabileceği gibi malvarlığının azalması önlenmiş de olabilir.
2. Diğer tarafın malvarlığında veya emeğinde azalma olmalıdır.
3. Bir kişinin malvarlığındaki fakirleşme, zenginleşmenin sonucu olmalıdır. Başka bir ifadeyle illiyet bağının varlığına bağlıdır.
4. Haklı bir sebebin bulunmaması ve borçlanılmamış edimin ifası gerekir.
Sebepsiz zenginleşmenin hüküm ve sonucu TBK. madde 79 uyarınca geri verme borcudur. Kural olarak aynen iade gerekir fakat zenginleşmeye sebep olan mal aynen mevcut değilse veya niteliği gereği aynen iadeye imkan vermiyorsa nakden iade edilir. Değinilmeli ki iade borcunun kapsamı, davacının fakirleşme miktarıyla sınırlıdır. Burada haklı bir neden olmadan zenginleşen kimse iyiniyetliyse diğer bir cihetle zenginleşmeyi bilmiyor veya bilmesi gerekmiyorsa geri isteme anındaki zenginleşmesi nispetinde iadeyle yükümlüdür. Şayet iyiniyetli değilse iade borcu zenginleşmenin tamamını kapsayacaktır.
Diğer bir sonuçsa masrafların ödenmesidir. Burada şahıs iyiniyetli ise: Zorunlu (şeyin varlığını ve değerini korumak için yapılması gerekli masraflar) veya yararlı giderleri şeyin verimini artması için yapılan masraflar) isteyebilecek fakat lüks giderleri (kişinin zevkine göre yaptığı masraflar) talep edemeyecektir. Lüks olan şeyi eşyaya zarar vermeden söküp alma hakkı saklıdır. Fakirleşen o şeyin karşılığı ödemeyi talep ederse zenginleşen bu hakkı kullanamayacaktır. Kişi iyiniyetli değil ise sadece yaptığı zorunlu masrafları talep edebilecektir.
Sebepsiz zenginleşme davasının açılamayacağı haller ise zamanaşımına uğramış olan bir borcun ödenmesi, ahlaki bir ödevin yerine getirilmesi, TBK. madde 81 uyarınca haksız veya ahlaka aykırı bir amaç için ödemede bulunulması halleridir. Haksız veya ahlaka aykırı bir amaç talebi içeren dava açılırsa hâkim bu şeyin devlete mal edilmesine karar verebilir. Ayrıca bir kimseye istihkak davası açabiliyorken sebepsiz zenginleşme davası açılması mümkün değildir. İki talebin birbiriyle yarışma ihtimali bulunmamaktadır.
TBK. madde 82 uyarınca 2 yıllık zamanaşımı malvarlığındaki azalmanın veya zenginleşen kişinin öğrenilmesidir. 10 yıllık sürenin başlangıcıysa sebepsiz zenginleşmenin tarih diğer bir ifadeyle olayın gerçekleştiği tarihtir.