Cumhurbaşkanı Talat Yeşilırmak Köyünü ziyaret etti. Talat kapının geçişlere 3-5 ayda hazır olabileceğini söyledi. “Tedbirleri alırsak birbirimize başlangıçta güvenmesek de zaman içerisinde güven oluşabileceğine ben inanıyorum”

Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat, dün öğleden sonra Yeşilırmak Köyü’nü ziyaret etti. Talat, Yeşilırmak’ta kapısının altyapı çalışmaları gereği 3-5 ay içerisinde açılabileceğini; ancak toplu geçişlere başlanabileceğini söyledi.

Kıbrıs Rum Yönetimi lideri Dimitris Hristofyas ile önceki gün yer alan görüşmenin ardından açıklanan Yeşilırmak Geçiş Kapısının açılmasına değinen Talat, kapının açılış kararına kadar çok sorunla karşılaştıklarını, halkın ümitsizliğe kapıldığını, “Bir kapıyı açamayanlar Kıbrıs sorununu nasıl çözecekler” şeklinde düşünmeye başladığını, ancak bu şekilde düşünmenin de doğru olmadığını söyledi. Talat, Yeşilırmak kapısını “mevcut durumda yani statüko devam ederken” açtıklarını, kapıyı her iki tarafın da hazmedebileceği bir mekanizma kurarak açtıklarını; ancak Kıbrıs sorununun çözümünün farklı olduğunu söyledi.

Ayrıntılarda boğulduk
Bir noktanın karşılıklı geçişlere açılmasının sorunlu ve çok ayrıntılı olabileceğini, nitekim Yeşilırmak kapısı konusunda yapılan görüşmelerde ayrıntıya boğulduklarını anlatan Talat, özellikle iki toplum arasında her türlü yakınlaşmayı reddeden Güney Kıbrıs’taki bir kısım basının meseleyi içinden çıkmaz hale getirdiğini bunun üzerine kendisinin Yeşilırmak geçiş noktası ile ilgili bir girişim başlattığını ve sonuç olarak önceki günkü noktaya gelindiğini ifade etti.

Yeşilırmak kapısında da diğer geçiş noktalarında uygulanan kuralların uygulanacağını bunun yanında Erenköy’e haftada üç gün Birleşmiş Milletler eşliğinde seferler düzenleneceğini ve Erenköy’e askeri anlamda olmayan ihtiyaç malzemelerinin taşınabileceğini belirten Cumhurbaşkanı Talat, bunun Kıbrıs Türk tarafı için çok önemli olduğunu çünkü Erenköy’ün bir cep gibi kaldığını, Ağustos ayında bile deniz dalgalı olduğunda Erenköy’e ulaşmanın güç olduğunu anlattı.

Finansmanı AB karşılayacak
Cumhurbaşkanı Talat Yeşilırmak Kıpısının açılışını diğer nedenlerin yanında en çok bölgedeki Pirgo köyü sakinlerinin sağlıkla ilgili acil durumda Lefkoşa’ya erken bir zaman ulaşmalarına olanak sağlamak için istediğini söyledi.

Yeşilırmak kapısının geçişlere açılamasının altyapı eksikliği nedeniyle zaman alacağını belirten Talat, bu zamanın 3-5 ay olabileceğini kaydetti.

Yeşilırmak kapısı ile Güney Kıbrıs’taki Pirgo köyünü birleştiren yolun, ara bölgedeki yolun ve özellikle trafik kaldıramayacak durumda olan Yeşilırmak ile Yedidalga arasındaki yolun tamir edilmesi gerektiğini belirten Talat, finansmanın AB tarafından karşılanacağını ancak yapılacak finansman, çalışmaların ne kadarını karşılayacağının henüz belli olmadığını söyledi.

Ancak altyapının tamamlanmasına kadar zaman zaman çeşitli geçişlere olanak sağlanabileceğini belirten Cumhurbaşkanı Talat, Erenköy şehitlerini anma törenleri ve Kıbrıs Rum Yönetiminin özel günleri için geçişlerin sağlanabileceğini kaydetti.
Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat, bazı kesimlerin kapının açılışına karşı çıktığını bunun demokrasinin bir gereği olduğunu ancak kapının açılmasıyla herhangi birisine zarar geleceğini düşünmediğini kaydetti.

Güven zamanla sağlanacak
Kıbrıs Rum Yönetimine herhangi bir anlaşma sağlandığı durumda güvenip güvenilemeyeceği sorusuna karşılık Talat, iki toplum arasında güvenin zamanla sağlanabilecek bir şey olduğunu, belli bir zaman ortak çalışmalar yürütülerek kazanılabileceğini söyledi. Talat, “Anlaşmanın yürüyebilmesi için ve anlaşmanın güvenliği için alacağımız tedbirler vardır. Bu tedbirleri alırsak birbirimize başlangıçta güvenmesek de zaman içerisinde güven oluşabileceğine ben inanıyorum” dedi.
Çözüm durumunda bayrağın ne olacağı ile ilgili bir sorunun üzerine Talat, çözüm durumunda Kıbrıs Türk tarafının yine bayrağı olacağını, Kıbrıs Türk tarafının kurucu devleti olacağını aynı zamanda Birleşik Kıbrıs’ın eşit ortağı olacağını söyledi.

‘Toprak’ henüz görüşülmedi
Yeşilırmak köyünün anlaşma durumunda Kıbrıs Rum kesimine verilip verilmeyeceğinin sorulması üzerine Talat, halka hiçbir zaman gerçek dışı bir şey söylemediğini, toprak konusunun henüz görüşülmediğini, varılacak anlaşmanın iki kesimli olacağını, iki kurucu devletten oluşacağını ve sınırlarının da olacağını ancak sınırlarda polis veya askerlerin olmayacağını söyledi.

Mehmet Ali Talat, Yeşilırmak köyü ile ilgili orak, Pile köyü ile birlikte Annan Planında Kıbrıs Rum Kurucu Devlet sınırları içerisinde kalmasına rağmen otonom bir konuma sahip olduğunu hatırlattı. Bir köylünün 7 köyle birlikte bir şehrin Kıbrıs Rum Kurucu Devlet sınırları içerisinde kalacağı iddiasına karşılık Talat, söylentinin yalan olduğunu çünkü toprak konusunun henüz görüşülmediğini söyledi.

Prensip ‘eşit hak’
Varılacak anlaşmada AB müktesebatı ile ilgili bazı kısıtlamaların olacağını da belirten Cumhurbaşkanı, örneğin nüfus konusunda Kıbrıs Türk Kurucu devletinde nüfus çoğunluğunun o kurucu devlete ait olacağını ve kısıtlamaların da AB birincil hukuku arasında yer alacağını söyledi. Talat benzer özel şartların AB tarafının kabulünün İrlanda örneğinde yaşandığını belirtti.

Çözüm durumunda Kıbrıs Türk Kurucu Devlet sınırları içerisine yerleşen Kıbrıslı Rumların yönetimde yer alıp alamayacağı sorusuna karşılık Talat, Kıbrıslı Rum’a Kıbrıs Türk iç vatandaşı olduğu takdirde prensip olarak eşit hak verilmesi gerektiğini söyledi.

Kuzeye kaç kişi geçeceği konusunda herhangi bir anlaşmaya henüz varılmadığını ancak muhtemel bir anlaşmaya bazı güvenceler koyacaklarını belirten Talat, Annan Planında kurucu devlet nüfusunun üçte iki oranında Kıbrıslı Türk olacağı ancak vatandaş olacak olan Kıbrıslı Rumlarla Kıbrıslı Türkler arasında ayırım yapılamayacağı şeklinde madde olduğunu anımsattı.

Kabul edilecek durum değil


Orams davası ile ilgili tavsiye kararı alan ATAD’ın Yunan kökenli Başkanına Kıbrıs Rum toplumuna hizmetlerinden dolayı eski Kıbrıs Rum Yönetimi Başkanı Tassos Papadopulos tarafından en yüksek devlet nişanı verilmesini nasıl değerlendirildiğin sorulması üzerine Talat, bunun çok önemli bir olay olduğunu “kabul edilebilecek bir durum olmadığını” söyledi.

ATAD başkanına hizmetlerinden ötürü nişan verildiği ve davanın adil değerlendirilmesi bakımından doğru olmadığı konusunun ATAD’a zamanında iletildiğini ve bunun düzeltilmesinin talep edildiğini kendisinin bildiğini kaydeden Talat, İngiltere’de davaya bakan İstinaf Mahkemesinin yargıcın babasına ait bir toprağı sattığı için, taraflardan birine sorun olabileceği düşüncesiyle davadan çekilme teklifinde bulunurken ATAD başkanının, Kıbrıs Rum tarafından en yüksen nişanı almasında sessiz kaldığını belirtti.
Talat, Kıbrıs Türk tarafının konu hakkında ATAD’a itiraz etmesinin mümkün olmadığını, Oramsları temsil eden avukatların böyle bir girişimleri bulunduğunu söyledi.
Talat, “Demek ki bir şeyler gizlendi. Gizlendiğini bildiğimiz de en büyük nişandır” dedi.