Her anne-baba çocuğunu en iyi şekilde yetiştirmek ister. Ancak bazen iyi niyetle yapılan davranışlar, çocukta beklenmeyen duygular bırakabilir.
**Ebeveyn tutumları, çoğu zaman küçük gibi görünen ama çocuğun iç dünyasında derin izler bırakan günlük yaşam örnekleriyle şekillenir.

OTORİTER (BASKICI) AİLE TUTUMU:
Ailede katı bir disiplin ve baskıcı bir tutum olduğundan çocuk korku ile büyür. Bütün kontrol anne babadadır. Çocuk da anne babanın kurallarını yerine getirme çabasındadır. Ödevini vaktinde yapmadığı için sürekli azarlanan, fikri sorulmayan bir çocuk düşünelim. ‘’Büyüklerin sözünü dinleyeceksin.’’ diyerek susturulan bu çocuk, zamanla kendi düşüncelerini ifade etmekten vazgeçebilir. Korku kültürüyle yetiştirildikleri için aşırı içine kapanık, sürekli yanlış yapacak kaygısıyla yaşamalarına neden olur ve büyüdüğünde otoriteyle sürekli çatışan bir birey hâline gelir.
Örnek:
Çocuk: ‘’Doğum günümü arkadaşlarımla evde kutlamak istiyorum.’’
Anne-Baba:‘’Olmaz, sana söylemiştik biz bize kutlama yapacağımızı.’’
Çocuk: ‘’Peki…’’

**Çocuk, anlatmak istediğini yarım bırakır ve sessizleşir.
AŞIRI KORUMACI AİLELER:
Bu tutumdaki ailelerin çocukları çoğu zaman kendi kararlarını alamaz.
Okul çantasını bile annesinin hazırladığı, arkadaş ilişkilerine sürekli müdahale edilen bir çocuk; dış dünyaya karşı çekingen olabilir. Her şeyi anne-babadan bekleyen, kendi başına karar veremeyen çocuklar büyüdüklerinde “tek başıma yapamam” düşüncesiyle hareket edebilir. İlerleyen dönemlerde ise karşılaştıkları sorunlar karşısında bunalıma girerler. Aileden uzak yaşamak bu çocuklar için çok zordur. Bu sebeple, Üniversite eğitimini genellikle ailelerinin yanında geçirmeyi tercih ederler.
Örnek:
Çocuk: ‘’Okula arkadaşlarımla yürüyebilir miyim?’’
Anne-Baba: ‘’Hayır, ben seni bırakırım. Hava soğuk,üşütebilirsin.’’
Çocuk: ‘’Tamam…’’
**Çocuk bu durumda, başaramayacağı mesajını alır ve özgüveni zedelenir
TUTARSIZ ANNE-BABA TUTUMU:
Çocuk, neyin doğru neyin yanlış olduğunu kestiremez.
Bir gün televizyon izlemeye izin verilen, ertesi gün aynı davranış için cezalandırılan çocukta güven duygusu sarsılır. Çocuk, kurallardan çok ebeveynin ruh hâline odaklanmaya başlar. Çizdikleri sınırlarda belli bir kararlılık yoktur. Çocuğa konulan sınırların devamlılığı için anne babanın davranışlarında tutarlı olması gerekir. Tutarsız tutum, çocuğun güven duygusunu sessizce engeller.
Örnek:
Çocuk: ‘’Dün tabletle oynamama izin vermiştin.’’
Anne-Baba: ‘’Bugün izin yok, derslerine çalış.’’
Çocuk: ‘’Ama neden?’’
Anne-Baba: ‘’Çünkü öyle!’’
**Çocuk, ne değişmiştir, neyi yanlış yapmıştır, anlayamaz.

MÜKEMMELİYETÇİ TUTUMLAR:
Sınavdan yüksek not almasına rağmen “Neden daha iyi değil?” sorusuyla karşılaşan bir çocuk, zamanla kendini yetersiz hissedebilir. Hata yapmaktan korkar ve denemekten vazgeçebilir. Bu tutumdaki ailelerin çocuklara, çocukluklarını yaşama fırsatı verilmez.
Tüm müdahalelere ’’Bunları senin iyiliğin için yapıyoruz.’’ bahaneleri sıralanacaktır.
Örnek:
Çocuk: ‘’Anne, sınavdan 90 aldım.’’
Anne-Baba: ‘’Peki neden 100 değil?’’
Çocuk: (Başını eğer)
**Çocuk, başarıya rağmen kendini yeterli hissetmez ve hata yapmaktan korkar.


DEMOKRATİK ANNE- BABA TUTUMU:
Aile içinde kurallar ve sınırlar hep birlikte belirlenir. Çocuk, isteklerini, şikâyetlerini korkmadan ailesi ile paylaşabilir. Bu tutumdaki ailelerde, korku kültürü geçerli değildir. Örneğin; yanlış yaptığında dinlenen, duygusu anlaşılan ve sınırları açıklanan bir çocuk, hem sorumluluk almayı hem de duygularını sağlıklı ifade etmeyi öğrenir.
Demokratik tutumda çocuk, değerli olduğunu bilerek büyür.
Örnek;
Çocuk: ‘’Ödevimi yapmayı unuttum.’’
Anne-Baba; ‘’Anlıyorum. Peki sence bunu telafi etmek için ne yapabilirsin?’’
Çocuk; ‘’Akşam erken başlayabilirim.’’
Anne-Baba:’’Güzel bir çözüm. Ben de yanında olurum.’’
**Bu yaklaşım, çocuğun sorumluluk almasını ve çözüm üretmesini destekler.

Unutmayalım:
** Çocuklar en çok; nasıl konuştuğumuzu, nasıl dinlediğimizi ve nasıl davrandığımızı hatırlar.