SANAT MÜZİĞİ İLE BAŞLAYAN BİR YAZININ EVRİLDİĞİ YER
Her ne kadar geçmişe göre; (Tabular. Geleneklerin dayattığı alışkanlıklar. Normalin altında kaldığı için, toplumsal baskıya uğrayacağı endişesi ile oto kontrole tabi tutulan davranışlar.) azalsa da devam etmektedir.

Tabu ile gelenek nerede birleşir, nerede ayrılır. Tabu; korkuya dayalı yasaktır. Gelenek ise geçmişten gelen alışkanlıklar, yazısız kurallar ve yaşam tarzımız haline dönüşen, sert cezalar içermeyen ama caydırıcı nitelikli engellerdir. Çoğunluğun yapmamasından dolayı oto kontrol ile sınırlandırdığımız davranışlarımız da vardır. Bunları kategorize etmeden neler olduğuna biraz kafa yoralım.
*****
Geçenlerde sosyal medyada sanat müziğinden bir parça söyleyip paylaştım.
Sesim pek güzel değil. Makam çok bilmem. Yaşım altmış beş. Muhtemelen Osmanlıdan kalmış genlerim de var. Hiç yakışmadı!!! Oysa mesaj şu; türkü söylemek isterseniz, söyleyiniz. Şarkı söylemek isterseniz söyleyiniz. Kendinizi kasmayınız, germeyiniz. Kimseyi rahatsız etmeden, içinizden geleni yapınız. Bir restoran da gecenin ilerleyen dakikalarında canınız arkadaşlarınıza bir şiir okumak çekti. Yan masalardakilerin, (Eğer varsa) tepeden küçümseyici bakışlarına
aldırmayınız. Siz, şiirlerinizi okumaya devam ediniz.

Davranışlarımıza ket vuran toplumsal engeller başlıcaları şunlardır. Dini, yasal, sosyal, cinsel. Bunlar toplumlardan toplumlara farklılıklar göstermektedir. Birinde yasak olan diğerinde normal olabilir. Hatta aynı toplumun farklı kesimlerinde farklı bölgelerinde değişkenlik gösterebilir. Aklıma gelenleri sıralayım...

Domuz yemek, tavşan, güvercin, köpek eti yemek. Küçük yaşta sigara içmek. Geğirme, Gaz çıkarma. Kanser, zührevi hastalıklar, uyuşturucu bağımlılığını gizlemek eğilimi.

Kadının çalışıp erkeğin ev işleri yapması. Misafirlere erkeğin hizmet etmesi. Ailenin reisinin baba olması. Anne babaya saygı; ayak ayak üstüne atmak, sigara içmek. Kadının yaşının gizlenmesi. Erkek ağır olur, Kadın oturaklı. Kadının ; çocuğun veya annenin ailede söz hakkı. Evlilik öncesi kız isteme töreni.

Kızların bekaretinin ehemmiyeti. Cinsel taciz. Tecavüz. Eşcinsellik. Zina. Evlilik dışı ilişki. Mastürbasyon.

Cenazede hakkını helal etmek. Ölene mevlit okutmak, insanlara ikram da bulunmak. Ateist olmak. Erkekte sünnet olmak. Vaftiz edilmek.

*****
Tabuların da sosyolojik olarak işlevleri vardır. Gücü elinde bulunduranların; İktidarlarını rahat bir şekilde sürdürebilmek için bir takım tabuların toplum içinde yaygın şekilde sürmesi, işlerine gelmektedir.

Toplumsal düzeni devam ettirmek, kültürel değerleri korumak. Normları güçlendirmek. Yani örf, adet, geleneklerin içselleştirilmesi, bunlara uymayanlara toplumsal baskı uygulanması. Davranışları düzenlemek ve sınırları belirlemek. Tabular iktidar gücünün elde edilmesi için de kullanılabilir.


Tabular veya gelenekten gelen davranışlar toplumun çoğunluğu tarafından kabul görüyorsa; sorgulamaktan korkan bireyler için güvenli bir alan yaratılmış olur. Bu; psikolojik açıdan onları zihinsel çatışmalardan koruduğu için kendilerini konforlu alanlarında güvende hissetmelerini sağlar.

Tabular, gelenekler, alışılmış davranışlar; değişmez, ortadan kalkmaz
değildir. Zamanın akışı içerisinde değişebilir, yumuşayabilir veya ortadan kalkabilir. Bazen bu biz fark etmeden olur, bazen ise ağır bedeller ödeyerek gerçekleşebilir.

Bu evrim ve değişim; Nesiller arası değişimlerle de gerçekleşebilir. Bunu tetikleyen etmenler, teknolojik gelişmeler; iletişim araçlarının gelişmesi nedeni ile dünyadaki insanların birbirleri ile temasın yoğunlaşması. Yani küreselleşme ve küresel temas. Bu ise toplumsal değerlerin değişmesine neden olmaktadır. Bunun dışında sosyal hareketler ve aktivizm altan gelen bir dalga ile bu değişimlerin önünü açabilmektedir.

Küreselleşme neticesinde oluşan değişimler ise şu riski taşımaktadır. Daha önce yerel otorite ile kontrol edilip, ayarlanan toplum davranışları bu kez dünyayı tek elden yönetmek amacını taşıyan büyük güçlerin yani emperyalizmin idare, yönlendirmesine ve tahakkümüne girebilir. Ve onlar diledikleri gibi toplum sosyolojisi ile oynayarak toplum davranışlarını yönlendirebilirler.,

Buna karşı uyanık olabilmemiz; ancak kendi aklımıza, bilincimize, bilimsel düşünebilme yeteneğine sahip olmak için eğitimli bir halk olmakla mümkündür.
Sağlıcakla kalınız.