2014 Yılı Bütçesi, KKTC Cumhuriyet Meclisi’nin alt komitesinde görüşülüp onaylandı. Şimdi sıra Genel Kurul’da oylanmasına kaldı. Hükümetin 2014 yılında tasarladığı icraatlarını anlamamız bakımından, 2014 yılı bütçe rakamları bize bazı ipuçları veriyor.
*****

2013 yılının 10 aylık verilerine göre, 2013 yılı Bütçesi’nin sadece yüzde 71’i kullanılmıştır. Demek ki ortalama aylık yüzde 7 civarında harcama yapılmıştır. Bu harcamalara herşey dahildir. Geriye kalan Kasım ve Aralık aylarında iki aylık maaş gideri, 13’üncü maaşlar da dikkate alınırsa, Bütçe 2013 yılı içerisinde herhangi bir sıkıntı yaşamayacağa benziyor. Personel maaşlarında harcanan oran sadece yüzde 81 olarak ifade edilmektedir. Emekli maaşları ve buna benzer kıdem tazminatları gibi diğer harcamalarda da, bütçe disiplinine uyulduğu anlaşılmaktadır. Buradan çıkarılan sonuç, Aralık ayı maaşlarının ve 13’üncü maaşların ödenebilmesi için, herhangi bir özelleştirmeye gerek duyulmayacağıdır. Bu harcamaları destekleyen Bütçe gelirlerine bakıldığında da, Genel gelirler toplamının Ocak-Ekim dönemindeki gerçekleşme rakamı yüzde 77, toplam yerel gelirlerdeki gerçekleşmeler ise yüzde 83 olarak belirtilmiştir. Bu da demek oluyor ki, geli-gider dengesine dikkat edilmekte, 2013 yılını kazasız belasız geçirebilmek için, Maliye Bakanlığı her şeyi iğneden ipliğe kontrol etmektedir.
*****

Tabii ki, burada dikkat edilmesi gereken başka hassas konular da vardır. Örneğin, Mal ve Hizmet Alımları gider kalemi, 2013 yılı tadil bütçede 211 milyon 106 bin TL olarak kararlaştırılmıştır. Geçen 10 aylık dönemde, hükümet 167 milyon 505 bin TL’lik bu kalemden ödeme yaparak, toplamda bu kalemin yüzde 92’sini harcamıştır. Kasım ayında, Hazine’nin bu kalemdeki ödemeleri durdurduğunu, hatta en acil ödemelere bile tıkaç koyduğunu biliyorum. Bunu Hazine’de çalışanlardan ve piyasayada devlete mal satan tüccarlardan da işittim. Maaş ödeyebilme uğruna, hastane ihtiyaçları için alınan ilaçların hala ödenemediği, gelen bilgiler arasında. Bütçede bu kalemde kalan yüzde 8’lik oranın, yüzde kaçının Kasım ayında harcandığını tam olarak şimdilik bilmiyorum. Ancak Aralık ayında, bu kalemde bulunan ödenmemiş rakamın harcanmasından daha doğal başka birşey olamaz. Eğer yarın öbür gün, Devlet Hastanesi’nde yatan kanser hastaları ilaç bulunamadığından ölürse veya ilaç bulamıyoruz diye ailelerden şikayetler gelirse, bunun birinci sorumlusu Maliye Bakanı Zeren Mungan, ikincisi de Başbakan Özkan Yorgancıoğlu’dur.
*****

İlaç, doktor, hemşire gibi en acil ihtiyaçlarda tamakerlik yapılacaksa, hiç hükümet yapılmamasını savunurum. Bu konuda, Maliye Bakanlığı’nın hassasiyet gösterip, başta Bütçe Dairesi ve Hazine Müdürü’ne sağlık ödemelerini geciktirmeden yapmasını öneririm.
*****

Bir sonraki yazımda, yeni bütçede reel sektör ve ekonominin gelişimi için tasarlanan rakamları yorumlamaya devam edeceğim.