İoanna Kuçuradi ismini ölüm haberini duymadan önce işittiğimi hatırlamıyorum. Bu da bizi Sokrates’in alçak gönüllü sözcüğüne götürüyor. 'Bildiğim tek şey, hiçbir şey bilmediğimdir'

Altaki derlemeler Kuçuradi’nin internetteki videolarından ve çeşitli yazılı röportajlarından derlenmiştir. Felsefenin Türkiye’nin önde gelen kişisinin fikirlerini bilmek gerektiğini düşündüm. Sizlerle paylaşıyorum...

İnatla umutluyum, bu bir yaşam biçimim. Çocuklarımıza (örneğin) makine yapmayı öğretiyoruz ama etik yeteneklerini geliştirmek için hiç bir şey yapmıyoruz.

Marifet sevmediğimiz insanların da haklarını koruyabilmektir. Dostlarımızınkini değil. Dostlarımızınkini zaten koruyoruz.... Ben size bir şey yaparken yapabilecek durumdayım, bana dönsün diye yapamam. Çünkü onu size yapıyorum. Eğer bana bir şey dönsün diye yapıyorsam onu size yapmıyorum siz bana alet oluyorsunuz, araç oluyorsunuz.

Kimi düşünürler değerlerin “göreli olduğunu”, kimileri ise bu düşünceye karşı, değerlerin “değişmez ve evrensel” olduğunu öne sürmüşler asırlardır....
Belirli bir değere sahip olmak, “değer olmak”tan ayrılmalıdır, değerler veya değer göreceli mi yoksa mutlak mıdır?” sorusu aslında yanlış sorulmuş bir sorudur. Çünkü bu gibi durumlarda tez gibi antitez aynı mantıkla savunulabilir. İyi bilinen şey değişebilir. Böylece değerlerin mutlak olduğunu savunmak yanlış olur.

Kuçuradi’ye göre, eskiden felsefi görüşlerden yola çıkılarak felsefe yapılıyormuş, şimdi ise insanlar yapılan eylem her ne ise, yapılanı meşrulaştırma niyetiyle, yapılanın “felsefesini” sonradan yapmaya çalışıyor. Fakat düşünürün görevi, olan bitenin temelini göstermek, bunu göremeyenlere de yardımcı olmaktır.

Etik değerlere önem vermiyoruz. İki tür etik değer görüyorum. Birisi erdem dedikleri; adil olmak gibi, dürüst olmak gibi ama herkese, dürüst olmak. Diğeri; İki insan arasında yaşantı tortuları olan değerler. Saygı duymak, güven duymak, sevgi, minnet gibi. Bunlar iki kişinin ilişkisinden sonra geriye kalanlardır. Davranış şekillerimiz etikle ilgili değildir.

Çağdaş kültürün en belirgin özelliği insanın yüzünün unutulmuş olması insanın değeri sıfır olan bir varlık olarak görülmesidir. İnsanlar araçtan öte bir şey değil. İşime yaradığın sürece iyisin. İnsanı insan yapan ve değeri oluşturan özellikleri unutmak

Çeşitli bilimlerin ve teknolojinin, bilim uğruna her şey yapılabilir düşüncesi, üstelik politik çıkarlarla birleşmeleri, çağımızda insanları öyle çıkmazlara sürüklemiştir ki bilimin “başarıları” sayesinde insanların yok olma tehlikesi ile yüz yüze geldiği düşünülen dünyamızda, çıkar yol olarak maneviyat arayışları çoğalmış, ne olduğu pek belli olmayan ahlaki değerlerden de söz etmek yaygınlaşmıştır. İnsanların birçoğu bu maneviyatı dinde bulacağını sanıyor. Esas problem değer yargılarının değer sanılması.

“Selfie narsisizmin ifadesidir... Narsisizm insanlar arasında sadece kavgaya yarıyor.” -
“Fikirlere saygı gösterilmez, insanlara saygı gösterilir. Fikirler değerlendirme konusudur.' -
'Düşünceye düşünceyle karşı çıkılır, cezayla değil.”
'Düşüncenin tutsak edilmesi, insanın kendisini tutsak etmesidir.'
'İnsan hakları ihlalleri, insanlığın ortak sorunudur.'
“Felsefe eğitiminin ana görevlerinden biri, kişilere, insan onurunun nerede tehlikeye düştüğünü görebilecek bir gözü kazandıracak şekilde, olabildiğince erken eğitmektir.'
“İki bakkal var, ikisi de doğru tartıyor; ilki insanları kandırmaması gerektiği için bunu yapıyor, diğeri müşteri kaybetmemek için.”
“Özgür kişilerin yetişmesini sağlayan en başta, başka özgür kişilerdir.” “Okullarda felsefe öğretsek 20 yıl sonra farklı bir Türkiye olur. Bilgisizliğin yarattığı sonuçlar yüzünden acı çekiyoruz. Mesleki eğitimden önce insanlaşma eğitimi verilmeli.”
“Hukuksuz etik olur, ama etiksiz hukuk olmamalı” •
“Üniversite bitirmekle insan olunmuyor. Okullarda yıllarca ders okutuyoruz, ama insanın insanlaşmasına yardım edecek şey çok az”
“Ben birinizi kandırırsam kandırılanın onuruna bir şey olmaz. Zarar gören kandıranın onurudur.”
“İnsanların robotlaştırılmaya, robotların insanlaştırılmaya çalışıldığı zamanda
yaşıyoruz.”
“İnsan için tek çıkar yol, kendi yapıp ettiklerine cesaretle bakmak ve kendini yoklaya yoklaya kendisi olmaktır.”
“İki türlü ihtiyaç vardır: gerçekten olan ihtiyaçlar ve duyulan ihtiyaçlar olan ihtiyaçların bir ölçüsü vardır. Duyulan ihtiyaçların sınırı yoktur.”
“Bir şey haksa çıkar değildir. Çıkar hak ettiğinden fazlasını almaktır ve o fazla başkasından eksilir.”
“İnsan hakları hukuk değildir, etik ilkelerdir; bu yüzden hukukun temelini oluşturmalıdır.”