İngiltere’nin Avrupa Birliği’ne yeniden katılması halinde Kıbrıs’taki askeri üslerinden vazgeçmesi gerektiği yönünde Güney Kıbrıs’tan yapılan çağrı, İngiliz siyasetinde tartışma yarattı.

ELAM üyesi AP milletvekili Geadis Geadi, İngiltere’nin Avrupa Birliği’ne yeniden katılmak istemesi halinde Kıbrıs’taki askeri üslerinden vazgeçmesinin talep edilmesini istedi. İngiliz hükümeti ise AB ile yürütülen görüşmelerde herhangi bir askeri üssün statüsünün değerlendirilmediğini açıklarken, Gölge Savunma Bakanı James Cartlidge de üslerin egemenliğinin müzakereye açılmaması gerektiğini savundu.

İngiltere’nin Avrupa Birliği ile ilişkilerini yeniden yakınlaştırma girişimleri kapsamında Kıbrıs’taki İngiliz askeri üslerinin geleceği de gündeme geldi. Tartışma, bu ay Brüksel’de yapılması planlanan AB-İngiltere zirvesi öncesinde yaşandı. İngiltere’de İşçi Partili Andy Burnham’ın ülkesini yaşamı boyunca yeniden AB üyesi görme arzusunu dile getirmesi de tartışmaların odağında yer aldı.

ELAM üyesi Kıbrıslı AP milletvekili Geadis Geadi, Avrupa Komisyonu’nun İngiltere’ye yönelik tutumunun net olması gerektiğini belirterek, AB’ye yeniden katılmak isteyen İngiltere’den askeri üslerini geri çekmesinin talep edilmesini istedi. Geadi, üsleri “sömürgeciliğin kalıntısı” olarak nitelendirdi ve bu yapıların Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Avrupa toprağı üzerindeki egemenliğini kullanmasını engellediğini savundu.
Öte yandan Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis de Kıbrıs’taki İngiliz üslerinin statüsünün yeniden ele alınmasını istediklerini belirterek, İngiliz hükümetinin konunun görüşülmesine kapıyı tamamen kapatmadığını söyledi. İngiliz gazetesi The Observer’a konuşan Hristodulidis, adadaki İngiliz üslerini “sömürge döneminden kalan bir miras” olarak nitelendirirken, konunun İngiltere ile kamuoyu önünde müzakere edilmeyeceğini ve farklı seçeneklerin değerlendirildiğini ifade etti.
Tartışmaya ilişkin açıklama yapan İngiliz hükümet sözcüsü ise Başbakan’ın daha önce de belirttiği üzere mevcut parlamento dönemi içinde Avrupa Birliği’ne yeniden katılma planlarının bulunmadığını bildirdi. Hükümet sözcüsü, “İngiltere, AB ile yürütülen görüşmeler kapsamında herhangi bir askeri üssün statüsünü kesinlikle değerlendirmiyor” açıklamasında bulundu.

Böylece İngiliz hükümeti, Kıbrıs’taki askeri üslerin statüsünün AB ile ilişkilerin geliştirilmesine yönelik görüşmelerin bir parçası olmadığını açıkça ifade etti.
İngiltere Gölge Savunma Bakanı James Cartlidge de ülkenin yurt dışındaki askeri varlığının ulusal güvenlik ve çıkarların korunması açısından hayati önem taşıdığını belirtti. Cartlidge, Kıbrıs, Cebelitarık veya Avrupa’nın başka bölgelerindeki askeri üslerin ve bunların dayandığı egemenliğin müzakereye açılmaması gerektiğini söyledi.

Cartlidge, İngiltere’nin savunma kararlarının Brüksel tarafından değil, ülke içinde alınması gerektiğini savunarak İşçi Partisi’nin Chagos Adaları konusundaki anlaşmasını da eleştirdi.

İngiltere'de faaliyet gösteren Express gazetesi ise konuyla ilgili açıklama yapan kişileri derledi. İngiltere’nin eski Savunma Bakanı Sir Liam Fox, Andy Burnham’ın AB ile yakınlaşma girişimlerini eleştirerek, İşçi Partisi’nin Chagos Adaları konusundaki yaklaşımının İngiltere’nin Brüksel’i memnun etmek için hangi tavizleri verebileceğine ilişkin endişeleri artırdığını söyledi. Henry Jackson Society adlı dış politika düşünce kuruluşunun kurucu ortağı Alan Mendoza da İngiltere’nin AB üyeliğine 2016’daki koşullarla geri dönebileceği varsayımını eleştirdi. Mendoza, AB kurallarına ve düzenlemelerine yeniden uyum sağlamanın ciddi maliyetler doğuracağını ve üye ülkelerin İngiltere’den çeşitli tavizler talep edeceğini öne sürdü.