Mesleki Teknik Eğitim
Bir ülkenin kalkınmışlık düzeyini belirlemede kullanılan en önemli ölçütlerden biri, o ülkenin sahip olduğu insan kaynaklarının niteliğidir. Genel olarak bakıldığında, gelişmiş ülkeler, ulusal kalkınma çabalarının gerektirdiği insan kaynaklarını istenilen nitelik ve nicelikte yetiştirmiş durumdadır. Buna karşılık, geri kalmış ülkelerin çoğu insan kaynaklarını yetiştirme konusunda sorunlar yaşamaktadırlar.

Bilginin hızla artması, iletişim olanaklarının çoğalması ve teknolojinin yaygınlaşması eğitimden beklentileri de değiştirmiştir. Yirmi birinci yüzyılda, yetişkin kalifiye insan gücü en önemli rekabet unsuru olarak görülmektedir. Rekabet gücü olan işletmelerin teknolojiyi, mal ve hizmeti, coğrafi sınır tanımayan bir pazara zamanında ve kalite standartlarına uygun olarak üretmesi gerekmektedir. Bu durum nitelikli işgücü ihtiyacını ortaya çıkarmıştır.

Toplumsal kalkınmayı gerçekleştirebilecek nitelikli iş gücünün yetiştirilmesi büyük ölçüde eğitim kurumlarının görevidir. Eğitim kurumlarının bu görevi yerine getirebilmeleri için yapacakları eğitim faaliyetlerini ayrıntılı olarak plânlamaları gerekir. Bir çok ülkede olduğu gibi ülkemizde de bölgelerin ve yörelerin eğitim ihtiyaçları birbirinden çok farklıdır. Ülke genelinde standartlar dikkate alınarak yöresel düzeyde işverenin, tüketicinin ve öğrencinin ihtiyaçları dikkate alınmalıdır. Bunun için okulun programları; plânlama, geliştirme, uygulama ve değerlendirme etkinliklerine katılması gerekir.


Meslek Standartları

Meslek standardı, belirli bir işi tam olarak yapabilmek için gereken bilgi ve becerilerle ilgili asgari nitelikleri tanımlayan standartlardır. Bireylerin mesleki eğitimde kalite ve standartlaşma ile sektörün çalışanlardan beklediği yeterliliklere sahip kişiler olarak yetiştirilmesi, meslek standartlarını esas alan eğitim çabalarına bağlıdır. Bu nedenle mesleki ve teknik eğitim programları, eğitimi yapılacak mesleğin standartlarına dayalı olarak geliştirilmelidir.

Ulusal düzeyde eğitimin kalitesi ve bütünlüğü, ilgili tarafların katılımı ile geliştirilen ve ülke düzeyinde uygulanan eğitim standartları ile korunur. Her mesleğin standartları belirlenmeli ve bu standartları kazandırmaya yönelik eğitim programları hazırlanmalı ve uygulanmalıdır. Böylece eğitimi tamamlayanların iş dünyasının aradığı niteliklere sahip ve istihdam şansları artmış bireyler olması kaçınılmazdır.

Mesleki Yönlendirme
Yapılan araştırmalardan elde edilen bulgular ışığında mesleki yönlendirmede üzerinde durulması gereken hususlar şunlardır:

a. Öğrencinin okul yaşamının erken yıllarında çalışmalar başlatılmalıdır.

b. Mesleğe yöneltme için sürekliliği olan bir program seçilmelidir.

c. Gelişme ve olgunlaşma vurgulanmalıdır.

d. Belirli bir mesleği zamanından önce seçme baskısından bireyi kurtarmaya çalışılmalıdır.

e. Öğrencinin psikolojik ve sosyal özelliklerine ilişkin geniş ölçüde bilgi sahibi olunmalıdır.

f. Belirli bir meslek ya da iş yerine meslek seçme ve hazırlama konusu kariyer kavramı içinde ele alınmalıdır.

g. Öğretim, bireyin meslek seçmesi gibi kısıtlı bir iş ya da eylem için olmaktan çok, mesleksel gelişim kavramı içinde ele alınmalıdır.

KKTC’de Meslek Okulları İçin Öneriler

KKTC’de mesleki teknik eğitime ağırlık verilerek, bunu teşvik edecek uygulama ve yönlendirme etkinlikleri ile bu alandaki okullaşma oranları yükseltilmeli ve kalkınma hedeflerine uygun olarak nitelikli insangücü ihtiyacı karşılanmalıdır. KKTC Eğitim Sisteminde genel lise-mesleki teknik liseler oranının, mesleki teknik öğretim kurumları leyhinde yükseltilmesi gereklidir.

Bu bağlamda aşağıdaki unsurlar uygulamaya geçirilebilir:

►Meslek tanımları yapılıp, teknik potansiyel gerektiren işlere girişte mesleki ve teknik liselerin verdiği sertifikalar, temel kriterler arasına alınmalı.

► Meslek Liseleri, çıraklık eğitimi veya Teknik ön lisans programlarından mezun erkek gençlerin mesleklerinde deneyim kazanmalarını sağlamak amacı ile askerliğe girişlerin mezuniyetten itibaren makul ölçülerde tecil edilmesi sağlanmalı. Hatta bu öğrencilerin askerlikleri ya maksimum 6 ay gibi kısa bir süreye çekilmeli ya da 5 yıllık bir minimum meslekte çalışma süresi sonunda ya 9 ay askerlik ya da makul bir bedelle bedelli askerlik yapma şansı tanınmalıdır. Kız öğrencilerin de meslek liseleri mezuniyetinden sonra mesleğe girmeleri durumunda kendilerine 0 veya 0’a yakın faizli kredi imkanları tanınmalıdır işlerini yürütebilmeleri konusunda. Ücretli olarak çalışacak olan gençlerin sigorta ödemelerinin de örneğin 3-5 yıl boyunca devlet tarafından karşılanması da önemli bir teşvik olabilecektir.

►Teknik ön lisans programlarından mezun olan öğrencilerin yedek subay statüsünde askerlik yapabilmeleri sağlanmalı.

►Meslek liselerindeki teknik donanımın sürekli güncellenebilmesini sağlayan bir sistem tasarlanmalı.

►Mesleki ve Teknik liseler veya Teknik önlisans programlarından mezun olan teknisyenlerin, iş kurabilmeleri için devlet tarafından ,uzun vadeli düşük faizli kredi verilmeli.

►KKTC’ye yapılan ve demografik yapının bozulmasına neden olan kontrolsüz göç etkin muhaceret yasası ile önlenmeli.