‘Güneş’ denen yıldız… Geçtiğimiz günlerde sabah sabah yola çıktım. Birden beni takip eden, sarı kırmızı turuncu karışımında ve de maviyle, siyahla bağını koparmaya çalışan kocaman bir küre fark ettim. Bir taraftan işe yetişmeye çalışıyorum; diğer taraftan da benimle köşe kapmaca oynayan bu hafif etine doluca, gülümseyen çocuk edasıyla bir oradan bir buradan çıkan muhteşem mucizeyle güzel bir tanışma yaşıyor gibiydim. Her doğan gün, yeni bir gündür ve hiç de bir önceki güne benzemiyor. Güneş, bolluk berekettir, huzur ve mutluluktur, sevgi ve gülümsemeyi, geleceğimizi, geçmişi, bir önceki günün karanlığını arkada bıraktığımızı anlatıyor. Çocuklar, güneşi hep en parlak sarıya boyarlar. Güneş, onlara hep gülümser; hatta güneşin çene hizasında yayılan çizgi şeklinde ağzı vardır. Aile içinde onlara göre, en duygusal alanı temsil eden kimse; güneşi o kişinin başının üstüne yakın çizerler. Gelecek kaygıları varsa ve bu kaygının oluşmasında neden olan kimse; kendileriyle güneş arasında o kişiyi resmederler. Güneş, yaşamımızda belki de her gün kullandığımız bir sözcük. Güneş olmasa, doğada yaşam da biter. Adada yaşıyor olmamız, bize ne kadar şanslı olduğumuzu gösteriyor.
Güneşin Birçok Anlamı Var
Sözlük Anlamı (Bilimsel)
Gök Cismi: Dünya ve diğer gezegenlerin etrafında döndüğü, çekim gücüyle sistemi bir arada tutan, esas olarak hidrojen ve helyum gazlarından oluşan sarı bir cüce yıldızdır.
Isı ve Işık Kaynağı: Yeryüzüne yaydığı ışık ve ısı sayesinde dünyadaki yaşamın temel varlık koşulunu oluşturur.
Kelime Kökeni (Etimoloji)
Güneş sözcüğü, Orta Türkçe' deki 'küneş' kelimesinden evrilmiştir. Bu kelime de Eski Türkçe' deki 'gün ışımak, aydınlanmak' anlamındaki 'küne-' köküne dayanır.
Mitoloji ve Sembolizm
Türk Mitolojisi: Hayatın kaynağı, güç, aydınlık ve ilahi iradenin sembolüdür. Güneşin doğuşu yeni bir başlangıcı, batışı ise döngüyü ve yeniden doğuşu temsil eder.
Kültürel Anlam: Umut, neşe, bolluk, yenilenme ve karanlığın aydınlığa dönüşmesiyle özdeşleştirilir.
Kişi Adı Olarak Anlamı
Hem kadın hem de erkek ismi olarak kullanılan Güneş; aydınlık, yaşam enerjisi, sıcaklık ve sadakat gibi özelliklerle bağdaştırılır. Eş anlamlıları arasında Şems, Afitap, Hurşit ve Mihr yer alır.
Güneş'in Şamanizm'deki Anlamı ve Yeri
Yaşamın ve Enerjinin Kaynağı: Güneş; ısı, ışık ve bereket saçarak yaşamın devam etmesini sağlayan temel unsurlardan biri kabul edilir.
Kozmik Denge: Güneş ve Ay, evrendeki ikiliği ve kozmik dengeyi temsil eder. Güneş genellikle eril enerji, güç ve aydınlığı sembolize eder.
Kötü Ruhlarla Mücadele: Şaman inancına göre Güneş ve Ay, karanlık güçler ve kötü ruhlarla sürekli bir mücadele halindedir. Karanlığı dağıtıp huzur getirdikleri için kutsanmışlardır.
Şaman Davullarındaki Figürü: Güneş, Şamanların ritüellerde kullandığı davulların üzerine sıkça resmedilir. Davul tüm evreni (özellikle gökyüzünü) simgelerken, üzerindeki güneş figürü bu kozmik merkezin en önemli parçalarından biridir.
Güneş
Sanma acıtmaz dünya seni o kafeste
Her gün aynı tebessüm her gün aynı beste
Küçük, sarhoş musun?
Kaçılacak yerin yoksa aynalar bile hüzün
Aşılacak dağlar önünde bak yolların uzun
Küçük, mutsuz musun?
Bak, oyuncaklar var önünde deste deste
Hevesle yanan mum sönmez güçsüz bir nefeste
Sen korkma yeniden doğar güneş
Tut cebinde ne kaldıysa hatalarından
Koy kendi kendini kendi yerine
Korkarsan adım almaktan ya da
Tut ki derinlere dalmaktan
Sen korkma yeniden doğar güneş
Tut cebinde ne kaldıysa hatalarından
Koy kendi kendini kendi yerine
Korkarsan adım almaktan ya da
Tut ki derinlere dalmaktan
Sen korkma yeniden doğar güneş
Yok mu elinden tutan ya da biraz tütün?
Gülüşlerin paramparça, yalnızlığın bütün
Küçük, duyuyor musun?
Anlamasın kimse boş ver onları biraz
Sevgi nedir bilmeyen şiirden anlamaz
Küçük, yazıyor musun?
Bak, kalemlerin var önünde deste deste
Hevesle yanan mum sönmez güçsüz bir nefeste
Sen korkma, yeniden doğar güneş
Tut cebinde ne kaldıysa hatalarından
Koy kendi kendini kendi yerine
Korkarsan adım almaktan ya da
Tut ki derinlere dalmaktan
Sen korkma, yeniden doğar güneş
16 Mayıs 1987 İzmir doğumlu Türk alternatif/pop rock şarkıcısı, söz yazarı, besteci, şair ve oyuncu Can Bonomo’ nun ‘Güneş’ adlı şarkısı bize çok şey anlatmakta.
Kaynaklar:
https://genius.com