BM uzmanlarının mülkiyetle ilgili yeni öneriler hazırladığı iddia edildi. Rum basınından alınan haberlere göre; Kıbrıslı Rumların mallarını yeniden tesis edecek toprak düzenlemeleri; satın alım veya takas mekanizmalarının kullanılmasıyla Güney’de kalan Kıbrıs Türk mallarının kâfi ölçüde değerlendirilmesi ve iade edilmeyecek bölgelerdeki Kıbrıs Rum malları için tazminatlar ödenmesi öneriler arasında…


BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Danışmanı Alexander Downer’in müzakere ekibinde yer alan mülkiyet uzmanlarının, müzakere masasına konulmak üzere mülkiyetle ilgili yeni öneriler hazırladığı iddia edildi.
Rum basınında yer alan haberlerde, uluslararası aktörlerin Kıbrıs Türk tarafının yönetim başlığındaki kazanımlarını sağlamlaştırmasının Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin toprak ve mülkiyetle ilgili kazanımlar elde etmesine bağlı olduğu yönündeki düşüncelerini Kıbrıs Türk tarafı ile Türkiye’ye ilettiği de kaydedildi.
Downer’in ekibindeki mülkiyetle ilgili uzmanların malların bugünkü kullanıcılarını mümkün olduğunca görmezden gelmeden, yasal sahiplerinin haklarını ve çözümün iki bölgelilik unsurunu koruyacak bir formül aradığı ifade edilen haberlerde, müzakere masasına götürülmesi düşünülen öneriler şöyle açıklandı:
“Kıbrıslı Rumların mallarını yeniden tesis edecek toprak düzenlemeleri; satın alım veya takas mekanizmalarının kullanılmasıyla Güney’de kalan Kıbrıs Türk mallarının kâfi ölçüde değerlendirilmesi ve iade edilmeyecek bölgelerdeki Kıbrıs Rum malları için tazminatlar…”

Güney’deki Kıbrıs Türk malları

Karmaşık mülkiyet sorunlarını “kazan kazan” mantığıyla çözmesiyle ünlenen Amerikalı hukukçu Joseph Baits’in önderliğinde çalışan BM mülkiyet uzmanlarının yaptığı çalışmaya göre mülkiyet başlığındaki en büyük koz; sahipleri tarafından gözetimi KKTC makamlarına devredilmiş Güney’deki Kıbrıs Türk malları ile ayrıcalıklı yerlerde olmalarına rağmen şehircilik planlama değerlendirmesine tabi tutulmamış Kıbrıs Türk malları…
Kıbrıslı Türk mal sahiplerinin mallarının iadesi için kişisel haklarını kullanmalarının beklenmediği, dolayısıyla Güney’deki malları konusunda kapsamlı uygulama yapılabileceği ifade edilen haberlerde, Kıbrıs Rum Yönetimi’nin Kıbrıslı Türklere ait bu malların çoğunu yerleşim bölgeleri veya turistik bölgelere dahil etmediği için teşvik alarak bu malları terk etmek zorunda kalacak Rumlar için çok büyük tazminat sorunları bulunmadığı da kaydedildi.

Ya takas ya da gayrı menkul piyasası

Güney’deki Kıbrıs Türk mallarının Larnaka, Baf ve Limasol’da tamamen sahil cephesinde olduğu belirtilen Rum basın haberlerinde, uzmanların, bu malların yetkisinin çözümden sonra kurulacak Mülkler Konseyi’ne verilebileceği inancında olduğu ifade edildi. Bu malların Mülkler Konseyi’nin yetkisine verildikten sonra Kuzey’deki Rum malı ile takasa gidebileceği ya da malları Kuzey Kıbrıs’taki iade edilmeyecek bölgelerdeki Rumların tazmin edilmesi için para toplanması amacıyla gayrı menkul piyasasına girebileceği de belirtildi.

Malların oranı ¼

Kuzey’deki Kıbrıs Rum malları ile Güney’deki Kıbrıs Türk mallarının ¼ oranına tekabül ettiği ve düzenlenmesi gereken Rum mallarının, Kıbrıs Türk mallarının 4 katı olduğu da kaydedilirken; gerekli ödeneklerin nereden bulunacağı ise belirsiz. Aynı haberde, BM uzmanlarının tazminat miktarını önemli ölçüde sınırlayacak formüller üzerinde çalıştığı da ifade edildi.